Langer thuis wonen: waarom, hoe en wat kost het?
Langer thuis wonen: een wens én soms een uitdaging
Voor veel senioren is het een grote wens: zo lang mogelijk zelfstandig in het eigen huis blijven wonen. Niet zo vreemd, want in een vertrouwde omgeving voelt men zich vaak veiliger, gelukkiger en meer op het gemak. Ook de overheid stimuleert dit, omdat de klassieke bejaardentehuizen van vroeger niet meer bestaan en de zorg steeds meer gericht is op thuis blijven wonen.
Maar wat betekent dat in de praktijk? Welke mogelijkheden zijn er, welke aanpassingen zijn verstandig, en hoe zit het met de kosten en vergoedingen? In dit artikel zetten we alle feiten, tips en mogelijkheden overzichtelijk voor u op een rij, zodat u kunt ontdekken wat voor ú de beste oplossing is.
Waarom blijven mensen steeds langer thuis wonen?
In de afgelopen decennia is er veel veranderd. Waar in 1980 nog maar zo’n 37% van de 80-plussers zelfstandig woonde, is dat tegenwoordig de grote meerderheid. In 2024 woont zelfs ruim 9 op de 10 mensen van 75 jaar en ouder nog zelfstandig thuis – en dat aantal blijft groeien. Maar hoe komt dat eigenlijk?
Beter in gezondheid en meer eigen regie
Dankzij de vooruitgang in de gezondheidszorg blijven veel ouderen langer vitaal. Dat betekent dat u meer zelf kunt doen, en dat geeft vrijheid. Daarnaast vinden veel mensen het belangrijk om de regie in eigen handen te houden: zelf bepalen hoe en waar u woont, in plaats van afhankelijk te zijn van een instelling.
Veranderingen in de zorg en woningmarkt
De zorg in Nederland is de afgelopen jaren flink veranderd. Er zijn geen traditionele verzorgingshuizen meer, alleen nog verpleeghuizen voor mensen die intensieve zorg nodig hebben. Gemeenten spelen een belangrijke rol bij het ondersteunen van ouderen die thuis willen blijven wonen, bijvoorbeeld via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).
Tegelijkertijd is het aantal speciale seniorenwoningen beperkt. Daardoor zoeken veel ouderen naar manieren om hun huidige woning aan te passen, zodat deze ook op hogere leeftijd comfortabel en veilig blijft. Denk aan een traplift, een veilige badkamer of slimme technologie die u helpt in het dagelijks leven.
Het vertrouwde thuis als basis voor geluk
Uit onderzoek blijkt dat mensen in hun vertrouwde omgeving vaak gelukkiger en zelfstandiger blijven, ook als er extra zorg nodig is. U kent de buren, de straat, de winkels en misschien het park waar u graag wandelt. Dat maakt het makkelijker om sociale contacten te onderhouden en actief te blijven.
En misschien wel het belangrijkste: thuis kunt u zelf beslissen hoe u woont. U bepaalt welke aanpassingen nodig zijn en hoe u uw huis zo inricht dat u zich er veilig, comfortabel en prettig voelt.
Mevrouw Van Doorn uit Wehl zegt: ‘Verhuizen? Ik moet er niet aan denken! De omgeving is fijn. Je kan hier lekker wandelen en fietsen.’ Mevrouw van Doorn en haar man hebben allerlei aanpassingen in hun huis gedaan, waardoor ze nu weer jaren vooruit kunnen en in hun vertrouwde omgeving kunnen blijven wonen.
Voor de traplift keuzehulp klik hier.
Waarom wil de overheid dat we langer thuis blijven wonen?
Het is u vast niet ontgaan: de overheid stimuleert dat ouderen zo lang mogelijk zelfstandig thuis blijven wonen. Daar zijn meerdere redenen voor.
Steeds meer ouderen in Nederland
De groep ouderen groeit snel. Inmiddels is 1 op de 5 Nederlanders 65 jaar of ouder en het aantal 80-plussers verdubbelt de komende decennia. In 2050 zal Nederland ruim 1,6 miljoen 80-plussers tellen. Dat betekent dat er veel meer mensen zorg nodig hebben, terwijl het aantal zorgmedewerkers juist afneemt.
Tekort aan zorgplekken en personeel
De verpleeghuizen in Nederland hebben nu al te maken met lange wachtlijsten en personeelstekorten. Het is daarom simpelweg niet mogelijk om alle ouderen die zorg nodig hebben in een instelling te laten wonen. Door langer thuis te blijven, wordt de druk op de zorginstellingen verlicht.
Thuis wonen sluit aan bij wat mensen zelf willen
Gelukkig sluit dit beleid ook aan bij wat veel ouderen zelf wensen. Uit onderzoek blijkt dat de meeste mensen het liefst in hun eigen vertrouwde huis en buurt blijven wonen, zolang dat veilig en haalbaar is. Daar liggen vaak sociale contacten, gewoontes en een omgeving waar men zich prettig voelt.
Alleen bij een medische indicatie naar het verpleeghuis
Een plek in een verpleeghuis is tegenwoordig alleen mogelijk met een officiële medische indicatie via de Wet langdurige zorg (Wlz). Dat betekent dat opname alleen wordt toegewezen als er sprake is van zware, intensieve zorg. Eenzaamheid of een gevoel van onveiligheid is helaas geen reden voor plaatsing. Veel ouderen hebben daardoor geen keuze meer: zij móéten wel thuis blijven wonen en kijken welke ondersteuning er beschikbaar is.
De rol van mantelzorgers en de samenleving
Met het verdwijnen van de vroegere verzorgingshuizen wordt er meer gevraagd van de samenleving. Mantelzorgers – vaak partners, kinderen, buren of vrienden – spelen een steeds grotere rol. Samen met de huisarts en de wijkverpleegkundige vormen zij een belangrijke steun in de zorg thuis. Ook gemeenten worden via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) geacht hulp te bieden, bijvoorbeeld door woningaanpassingen, hulpmiddelen of huishoudelijke ondersteuning.
Praktisch advies: wat kunt u nu al doen?
- Ga tijdig in gesprek met uw gemeente: informeer bij het Wmo-loket welke voorzieningen er beschikbaar zijn, zoals een traplift, scootmobiel of hulp in het huishouden. Let erop dat een aanvraag vaak enkele maanden kan duren.
- Betrek uw naasten: bespreek met familie of buren welke hulp u eventueel kunt vragen. Dat kan variëren van boodschappen doen tot meegaan naar een doktersafspraak.
- Denk vooruit in uw woning: zijn er trappen, drempels of een badkamer die moeilijk toegankelijk worden? Kijk alvast naar eenvoudige aanpassingen die u stap voor stap kunt uitvoeren.
- Maak gebruik van technologie: alarmeringssystemen, vallsensoren en beeldbellen met uw huisarts maken het wonen thuis veiliger en geven ook uw familie rust.
Zoek contact met een mantelzorgorganisatie: via www.mantelzorg.nl kunt u informatie en ondersteuning vinden, bijvoorbeeld over respijtzorg (tijdelijke vervangende zorg voor mantelzorgers).
Langer Thuis in Huis helpt!
Er komt veel bij kijken om zo lang mogelijk thuis te blijven wonen. Juist daarom zijn wij het onafhankelijke platform Langer Thuis In Huis begonnen, om senioren zo te helpen bij dit proces.
U vind hier betrouwbare informatie die u nodig heeft om langer thuis te blijven wonen. Van hulpmiddelen, leveranciers, geldzaken en keuzehulpen tot aan tips om vitaal te blijven en leuke dingen te doen!
Mantelzorg: zorgen voor en met elkaar
In Nederland wordt omzien naar elkaar steeds belangrijker. Waar vroeger veel zorg door de overheid en instellingen werd georganiseerd, leven we nu in wat de overheid een participatiesamenleving noemt. Daarbij speelt mantelzorg een grote rol.
Een mantelzorger is iemand die langdurig en onbetaald zorgt voor een naaste: een partner, ouder, kind, familielid, vriend of buur. Dat kan gaan om praktische hulp, zoals koken of schoonmaken, maar ook om begeleiding naar een ziekenhuisbezoek of intensieve zorg bij een ziekte of beperking.
Mantelzorg kan zwaar zijn, maar het is vaak ook heel waardevol: samen blijven wonen, steun ervaren en elkaar nabij zijn. Gelukkig zijn er organisaties die mantelzorgers ondersteunen met advies, cursussen en mogelijkheden voor vervangende zorg (respijtzorg), zodat de zorg niet te zwaar wordt.
Meer informatie vindt u op www.mantelzorg.nl.
Digitale hulpmiddelen: techniek die het leven makkelijker maakt
Dankzij nieuwe technieken wordt het steeds eenvoudiger en veiliger om thuis te blijven wonen. Misschien gebruikt u al een smartphone of mobiele telefoon om te bellen of berichtjes te sturen. Maar wist u dat er nog veel meer mogelijkheden zijn?
In contact blijven
- Mobiele telefoon en WhatsApp: met één druk op de knop kunt u kinderen, kleinkinderen of vrienden bellen of een foto sturen. Dat is niet alleen praktisch, maar helpt ook tegen eenzaamheid.
- Beeldbellen: via een tablet of smartphone kunt u elkaar zien tijdens een gesprek. Dat voelt vaak veel persoonlijker en dichterbij. Sommige zorgorganisaties gebruiken beeldbellen ook voor korte medische controles.
Benieuwd naar de beste mobiele telefoon voor senioren in 2025? Klik hier.
Hulp in en om het huis
- Robotstofzuigers en dweilrobots nemen u zwaar werk uit handen.
- Via apps zoals Helpling of via uw gemeente kunt u eenvoudig een huishoudelijke hulp aanvragen.
- Voor boodschappen bestaan er bezorgdiensten van supermarkten (zoals Albert Heijn, Jumbo of Picnic), maar ook maaltijddiensten zoals Apetito of Tafeltje Dekje.
Bekijk ook volgend artikel: Gezonde bezorgmaaltijden: een gids voor de beste opties
Gezondheid en veiligheid
- Slimme horloges (zoals de Apple Watch of speciale seniorenhorloges) kunnen uw hartslag, slaap en beweging meten. Bij een val wordt automatisch hulp gebeld.
- Valsensoren in huis geven een melding aan familie of een alarmcentrale.
- Medicijnapps herinneren u eraan wanneer u medicijnen moet innemen.
Comfort in huis (domotica)
- Inductiekookplaat die zichzelf uitschakelt zodra u de pan eraf haalt: veel veiliger dan gas.
- Slimme verlichting die automatisch aanspringt zodra u opstaat of de kamer binnenkomt.
- Automatische gordijnen die op een tijdslot werken of reageren op licht. Dit vergroot het gemak en bespaart energie.
Nieuwe contacten en sociale activiteiten
- Via speciale apps zoals Nextdoor kunt u makkelijk kennismaken met buren.
- Er bestaan platforms zoals Ouderenfonds Zilverlijn (gratis belservice) voor een gezellig praatje.
- Websites zoals NLvoorelkaar koppelen vrijwilligers aan ouderen die gezelschap of hulp zoeken.
Past langer thuis wonen bij u?
Langer thuis wonen heeft voordelen, maar het hangt ook af van uw persoonlijke situatie. Denk eens na over vragen als:
- Voelt u zich prettig alleen, of zoekt u vaak gezelschap?
- Zijn er voorzieningen dichtbij, zoals huisarts, apotheek, supermarkt of buurthuis?
- Is uw huis veilig ingericht, bijvoorbeeld met trapleuningen, antisliptegels en goede verlichting?
- Zijn er mogelijkheden om uw woning aan te passen via de gemeente of speciale regelingen (zoals de Wmo, de Blijverslening of de Stimuleringsregeling Wonen en Zorg)?
Door tijdig stappen te zetten en gebruik te maken van de vele hulpmiddelen en regelingen, kunt u uw huis en omgeving zo inrichten dat u er veilig, comfortabel en met plezier kunt blijven wonen.
Voor- en nadelen van langer thuis wonen
Langer thuis wonen klinkt voor veel mensen aantrekkelijk. U houdt uw vrijheid en uw vertrouwde omgeving, maar er zijn natuurlijk ook uitdagingen. Hieronder zetten we de plus- en minpunten overzichtelijk op een rij, mét praktische tips.
Voordelen van langer thuis wonen
- Uw vertrouwde omgeving blijft dichtbij
U hoeft geen afscheid te nemen van uw huis, buren en de straat waar u misschien al tientallen jaren woont. Het is vaak fijn om de dagelijkse wandeling te kunnen maken naar de bakker of een praatje te houden met de buurvrouw. - Meer zelfstandigheid en regie
U bepaalt zelf hoe u woont, welke hulp u inschakelt en welke aanpassingen u wel of niet laat doen. Denk bijvoorbeeld aan een traplift of een inloopdouche: u kiest zelf wat bij u past. - Sociale contacten makkelijker onderhouden
Omdat u in uw buurt blijft wonen, kunt u uw vaste contacten – van de huisarts tot het kaartclubje – eenvoudig blijven opzoeken.
Tip: sluit u aan bij een buurtvereniging of een wandelgroep. Zo blijft u actief én onder de mensen. - Lagere woonlasten
Als u al lang in hetzelfde huis woont, heeft u vaak een lagere hypotheek of zelfs geen woonlasten meer. Dat geeft financiële rust. - Voordeel voor de familie
Uw eigen vermogen (bijvoorbeeld de waarde van uw huis) blijft vaak beter behouden als u thuis blijft wonen in plaats van in een zorginstelling.
Nadelen van langer thuis wonen
- Investeringen zijn soms nodig
Denk aan het aanpassen van de badkamer, het plaatsen van een traplift of het weghalen van drempels. Dit kost geld.
Tip: informeer bij uw gemeente of u gebruik kunt maken van de Wmo of een Blijverslening. - Langdurige procedures
Hulp aanvragen via de Wmo kan veel tijd kosten. Soms moet u maanden wachten op een traplift of huishoudelijke hulp.
Tip: combineer gemeentelijke ondersteuning met particuliere oplossingen (zoals tijdelijk inhuren van hulp via een app of vrijwilligersorganisatie) zodat u niet vastloopt. - Geen 24/7 zorg beschikbaar
Thuiszorg komt vaak op vaste momenten. ’s Nachts is er meestal geen directe hulp aanwezig.
Tip: overweeg een personenalarmsysteem of een slim horloge met noodknop, zodat u toch snel hulp kunt inschakelen. - Niet elk huis is geschikt
Soms zijn hulpmiddelen zoals tilliften of brede rolstoelen lastig te plaatsen in oudere woningen.
Tip: denk vooruit: als u toch een verbouwing plant (keuken, badkamer), maak deze meteen levensloopbestendig. - Afhankelijkheid van naasten
Vaak wordt er een beroep gedaan op familie, vrienden of buren. Niet iedereen heeft een groot netwerk dat kan bijspringen.
Tip: maak afspraken met uw kinderen of mantelzorgers, en kijk ook naar respijtzorg zodat zij af en toe ontlast worden. - Risico op eenzaamheid
Wie minder mobiel is, komt soms minder de deur uit. Dat kan leiden tot een gevoel van alleen zijn.
Tip: gebruik uw smartphone of tablet om te beeldbellen met familie. Of sluit u aan bij een organisatie zoals Het Ouderenfonds of een lokale Zonnebloem-afdeling.
Kan ik langer thuis blijven wonen in mijn huis?
Als u zich prettig voelt in uw huidige woning, wilt u daar waarschijnlijk het liefst zo lang mogelijk blijven. Uw huis zit vol herinneringen, u kent de buren en de omgeving voelt vertrouwd. Dat maakt een huis een écht thuis.
Toch kan het zijn dat u zich afvraagt: “Is mijn huis wel geschikt om hier ouder te worden?” Het goede nieuws is dat u met de juiste aanpassingen vaak heel ver kunt komen. Door uw woning levensloopbestendig te maken, kunt u er blijven wonen, ook wanneer:
- u in de toekomst zorg nodig heeft,
- u een groter risico loopt om te vallen,
- u een huis met meerdere verdiepingen heeft,
- u niet te veel wilt – of kunt – investeren, maar toch slimme oplossingen zoekt.
Wat is een levensloopbestendige woning?
Een levensloopbestendige woning is een huis dat zo is ingericht dat u er uw hele leven kunt blijven wonen. Dat betekent dat u ook met een rollator, rolstoel of extra zorg veilig en comfortabel door het huis kunt bewegen.
Veel mensen denken dat dit alleen geldt voor woningen met één verdieping, maar dat klopt niet. Bijna elk huis kan levensloopbestendig worden gemaakt. Soms met kleine aanpassingen (zoals het weghalen van drempels), soms met grotere ingrepen (zoals het plaatsen van een traplift of het verbouwen van de badkamer).
Hoe bepaalt u of uw huis geschikt is?
Stel uzelf een aantal praktische vragen:
- Kunt u de belangrijkste voorzieningen (slaapkamer, badkamer, toilet) straks op de begane grond gebruiken?
- Zijn er in uw woning veel drempels of trappen die u later lastig kunt nemen?
- Heeft u een veilige badkamer, bijvoorbeeld met een inloopdouche in plaats van een bad?
- Is er genoeg ruimte voor een rollator of hulpmiddelen in gangen en kamers?
- Zijn er voldoende mogelijkheden voor goede verlichting en antislipvloeren om vallen te voorkomen?
Als u op meerdere vragen ‘nee’ antwoordt, hoeft dat nog geen probleem te zijn. Vaak bestaan er praktische oplossingen. Denk aan een traplift, extra leuningen, een tweede toilet beneden of slimme verlichting.
Tip: Begin op tijd. Wacht niet tot er een probleem ontstaat, maar pas uw woning stap voor stap aan. Bijvoorbeeld: vervangt u de badkamer? Kies dan meteen voor een inloopdouche met stevige handgrepen.
Is uw omgeving geschikt?
Niet alleen uw huis, maar ook de omgeving waarin u woont bepaalt of u er prettig en zelfstandig oud kunt worden. Zeker als u al jaren in dezelfde buurt woont, raakt u gehecht aan de buren, de straat en de vertrouwde winkels. Dat loslaten doet u niet zomaar.
Bij het nadenken over langer thuis wonen, is het goed om stil te staan bij de vraag: “Ondersteunt mijn omgeving mij om hier fijn oud te worden?”
Let daarbij op de volgende punten:
- Sociale contacten – Heeft u buren of vrienden in de buurt waarmee u een praatje kunt maken of hulp kunt vragen als dat nodig is?
- Veiligheid in de buurt – Voelt u zich veilig in uw straat, ook ’s avonds? Zijn er voldoende lantaarnpalen en overzichtelijke wandelroutes?
- Openbaar vervoer – Is er een bushalte of treinstation dichtbij? Handig als u niet meer zelf wilt of kunt autorijden.
- Zorgvoorzieningen – Hoe snel bent u bij de huisarts, apotheek of fysiotherapeut? Een korte afstand maakt zorg bereikbaar en minder belastend.
- Winkels en voorzieningen – Zijn er supermarkten, een bakker of drogist in de buurt? En misschien ook een kapper of een gezellig café?
- Activiteiten en ontmoetingsplekken – Is er een buurthuis of wijkcentrum met activiteiten waar u anderen kunt ontmoeten? Denk aan een koffieochtend, gymgroepje of spelletjesmiddag.
- Praktische voorzieningen – Zit er een brievenbus of pakketpunt dichtbij? Handig als u zelf minder mobiel bent.
- Groen en recreatie – Is er een park, een wandelroute of een fietspad in de buurt? Even de natuur in kan ontspannend en gezond zijn.
- Verkeersveiligheid – Zijn er veilige oversteekplaatsen en voldoende stoepen zonder obstakels?
Tip: Veel boodschappen en medicijnen zijn tegenwoordig online te bestellen en worden gewoon thuisbezorgd. Toch blijft een kort wandelingetje naar het winkelcentrum of de markt vaak veel leuker – het geeft beweging én u komt meteen mensen tegen.
Is mijn huis geschikt om langer in te blijven wonen?
Goed nieuws: bijna elk huis kan aangepast worden zodat u er veilig en comfortabel ouder kunt worden. Natuurlijk zijn er uitzonderingen, bijvoorbeeld als een woning echt te groot of te onpraktisch is, maar meestal is er veel mogelijk – van kleine ingrepen tot grotere verbouwingen.
Is uw woning te groot?
Soms voelt een huis simpelweg te ruim aan wanneer de kinderen uit huis zijn. In dat geval kunt u overwegen om uw woning te splitsen of een deel te verhuren, bijvoorbeeld de bovenverdieping. Dit kan aantrekkelijk zijn: u ontvangt extra inkomsten, heeft gezelschap in huis en soms zelfs een helpende hand.
Toch is het belangrijk om hierbij goed op te letten. Niet iedere huurder past automatisch bij uw situatie of leefstijl. Onrustige of onbetrouwbare huurders kunnen juist voor stress zorgen.
Praktische tips:
- Vraag altijd om referenties of een inkomensverklaring voordat u iemand in huis neemt.
- Leg duidelijke afspraken vast in een huurcontract (bijvoorbeeld over gebruik van de tuin of gezamenlijke ruimtes).
- Overweeg om via een woningcorporatie of erkend bemiddelingsbureau te verhuren; zij screenen kandidaten vooraf.
- Kies bij voorkeur voor huurders die passen bij uw leefomgeving en verwachtingen, zoals een starter die rustig woont of een student die u misschien zelfs met kleine klusjes kan helpen.
Zo houdt u niet alleen uw huis optimaal benut, maar blijft het ook een plek waar u zich veilig en prettig voelt.
Denk vooruit – stap voor stap aanpassen
Ook als u nu nog gezond en mobiel bent, is het slim om alvast vooruit te kijken. Gaat u de badkamer of keuken vernieuwen? Maak die dan meteen levensloopbestendig. Kleine aanpassingen nu kunnen later veel problemen voorkomen.
Waar moet u op letten in huis?
Loop uw woning eens kritisch na en stel uzelf de volgende vragen:
- Trapgebruik – Heeft u een trap of meerdere trappen die in de toekomst lastig kunnen worden? Voor informatie over trapliften klik hier.
- Badkamer en toilet – Heeft u een ligbad in plaats van een inloopdouche? Zit het toilet en de badkamer op de verdieping in plaats van beneden?
- Drempels en opstapjes – Zijn er drempels die u kunt laten verwijderen of vervangen door drempelhulpen?
- Hoogteverschillen – Zijn er niveauverschillen tussen kamers die lastig worden met een rollator of rolstoel?
- Vloeren – Heeft u gladde vloeren waarop u sneller kunt uitglijden?
- Ruimte – Zijn gangen en deuropeningen breed genoeg voor een rollator of hulpmiddel?
- Keuken – Kookt u nog op gas, of kunt u overstappen op een veilige inductiekookplaat?
- Tuin – Is uw tuin erg bewerkelijk, of kunt u die onderhoudsvriendelijker maken?
Goed om te weten: zelfs als u veel vragen met “ja” beantwoordt, betekent dat niet dat uw huis ongeschikt is. Met slimme oplossingen – zoals een traplift, extra leuningen, een inloopdouche of betere verlichting – kunt u vaak toch gewoon in uw vertrouwde huis blijven wonen.
Extra aandachtspunten
Naast praktische aanpassingen in de indeling is het vaak verstandig om te kijken naar:
- Verwarming en isolatie – een comfortabel en energiezuinig huis bespaart geld én zorgt voor een prettig binnenklimaat.
- Ventilatie – frisse lucht is belangrijk voor uw gezondheid.
- Verlichting – goede, automatische verlichting voorkomt valpartijen.
- Veiligheid – denk aan inbraakbeveiliging of een video-deurbel waarmee u eenvoudig ziet wie er aanbelt.
Hoe maak ik mijn huis levensloopbestendig?
Het kan ontzettend lastig zijn om te bepalen waar u begint bij het levensloopbestendig maken van uw woning. Zeker als u nergens last van heeft, waar begint u dan? Bovendien, hoe zit het met de financiering? Hier kunt u alles lezen over het levensloopbestendig maken van uw woning.
Welke financieringsmogelijkheden zijn er?
U wilt langer thuis wonen en dus uw woning levensloopbestendig maken, maar hoe kunt u dit financieren? We bespreken hieronder de meest voor de hand liggende mogelijkheden.
De WMO
De Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) is bedoeld om mensen zo lang mogelijk zelfstandig te laten wonen. Er zijn verschillende mogelijkheden om met behulp van de WMO langer thuis te kunnen blijven wonen.
Denk bijvoorbeeld aan hulp bij het huishouden, een aangepaste woning of vervoersvoorzieningen. Voor deze hulp kunt u terecht bij uw gemeente. Een nadeel is dat er tijd overheen gaat voordat het e.e.a. is gerealiseerd.
Lees ook eens: Heb ik recht op een vergoeding van mijn hulpmiddelen of woningaanpassingen?
Let op: elke gemeente heeft een ander beleid. Het kan per gemeente verschillen wat en hoeveel u vergoedt krijgt.
Wat is de wmo precies? In Nederland moeten de gemeentes ervoor zorgen dat u zo lang mogelijk thuis kunt wonen en deel kunt nemen aan de samenleving. Dat gebeurt via de Wet Maatschappelijke Ondersteuning, de Wmo.
Bij alles wat iemand niet zelf kan, wordt gekeken waarin de Wmo ondersteuning kan geven met hulpmiddelen en zorg.
Wmo biedt niet altijd een oplossing voor langer thuis wonen
De gemeente bepaalt of u in aanmerking komt voor een indicatie vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Als u die indicatie heeft dan krijgt u via de gemeente de aanpassingen die nodig zijn om weer langdurig zelfredzaam te zijn. Denk aan een traplift, thuiszorg en bijvoorbeeld een scootmobiel. U betaalt dan alleen een kleine eigen bijdrage voor de Wmo per vier weken. Omdat het best ingewikkeld is om een Wmo-aanvraag te doen, hebben wij een Wmo-consulent geïnterviewd en haar gevraagd naar de beste tips: Wmo hoe werkt het? Tips van een Wmo-consulent.
De Wmo-aanvraag neemt vaak veel tijd in beslag: het kan zo 3 maanden duren voor u uw hulpmiddelen in huis heeft. Bovendien geven veel gemeenten voorkeur aan het verstrekken van een verhuisbudget in plaats van het plaatsen van de woningaanpassingen. Vervelend als u helemaal niet wilt verhuizen!
Eigen middelen
Een snellere manier om langer thuis te blijven wonen is met behulp van eigen middelen. Dit betekent dat u zelf of met behulp van uw familie of vrienden maatregelen neemt om langer thuis te kunnen blijven wonen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het aanpassen van uw woning, het regelen van hulp in het huishouden of het aanschaffen van vervoersvoorzieningen.
Andere financieringsmogelijkheden
Er zijn ook andere financieringsmogelijkheden om langer thuis te kunnen blijven wonen. Zo kunt u bijvoorbeeld gebruikmaken van de blijverslening. Dit is een lening die u kunt afsluiten als u 65 jaar of ouder bent en uw woning aanpast aan uw leeftijd of aan een chronische aandoening. Voor deze lening hoeft u geen rente te betalen. We schreven ook een artikel over andere financieringsmogelijkheden.
Langer thuis wonen met dementie
Zelfstandig thuis blijven wonen met dementie is vaak een uitdaging, maar met de juiste ondersteuning en aanpassingen is het wél mogelijk. Onderzoek laat zien dat mensen met dementie gemiddeld twee tot drie jaar langer thuis kunnen blijven wonen wanneer hun omgeving goed wordt aangepast. Dat betekent langer in de vertrouwde woning, dichtbij familie, buren en bekende plekken – iets wat veel rust en houvast kan geven.
Wat maakt het mogelijk?
De sleutel ligt in comfort, veiligheid, structuur en herkenbaarheid. Enkele voorbeelden:
- Comfort: een overzichtelijke en rustige woonruimte zonder rommel of obstakels vermindert prikkels en stress.
- Veiligheid: gebruik van inductiekookplaten, automatische verlichting of deurbeveiliging voorkomt ongelukken.
- Structuur: vaste dagindelingen en herkenbare voorwerpen (zoals een grote kalender of foto’s) helpen bij oriëntatie.
- Herkenbaarheid: persoonlijke spullen en duidelijke labels op kasten en deuren maken het huis vertrouwd en duidelijk.
Technologie als extra steun
Er bestaan steeds meer hulpmiddelen die speciaal geschikt zijn voor mensen met dementie:
- Slimme horloges en sensoren die een seintje geven bij dwalen of vallen.
- Digitale agenda’s of beeldschermen die afspraken, foto’s en herinneringen tonen.
- Beeldzorg: contact met zorgverleners via beeldbellen vermindert het aantal fysieke afspraken en geeft extra veiligheid.
De rol van naasten
Of iemand met dementie langer thuis kan blijven wonen, hangt niet alleen af van de woning maar ook van de ondersteuning van partner, familie, vrienden en mantelzorgers. Zij nemen vaak een deel van de zorg op zich. Het is daarom belangrijk dat mantelzorgers ook voldoende steun krijgen, bijvoorbeeld via:
- Mantelzorgondersteuning van de gemeente (Wmo).
- Respijtzorg: tijdelijke vervanging zodat de mantelzorger even op adem kan komen.
- Alzheimer Cafés: ontmoetingsplekken waar ervaringen en tips gedeeld worden.
Praktische tips
- Begin op tijd met kleine aanpassingen, ook als de klachten nog mild zijn.
- Zet belangrijke telefoonnummers en afspraken duidelijk zichtbaar neer.
- Houd looproutes vrij van drempels en losse kleedjes.
- Gebruik herkenbare kleuren en verlichting om kamers en functies te onderscheiden.
- Bespreek met uw gemeente welke hulpmiddelen of aanpassingen u vergoed kunt krijgen.
Kijk voor meer informatie over wonen met dementie op https://www.dementie.nl/omgaan-met-dementie/opname-in-een-verpleeghuis/woonvormen/een-geschikte-woonvorm-vinden.
Conclusie
Langer thuis wonen brengt zowel voordelen als uitdagingen met zich mee. Wat voor de één prettig is, kan voor de ander minder goed werken. Houd daarom altijd rekening met uw eigen wensen en situatie: voelt u zich fijn in uw vertrouwde huis, zijn er voldoende voorzieningen in de buurt en is uw woning veilig ingericht? Met de juiste aanpassingen, ondersteuning en een beetje vooruitdenken is er vaak veel meer mogelijk dan u misschien nu denkt.
Onthoud: u hoeft dit niet alleen te doen. Er zijn regelingen, hulpmiddelen én mensen die u kunnen helpen – van mantelzorgers tot gemeente en betrouwbare organisaties. Zo kunt u stap voor stap uw huis en omgeving zo inrichten dat u er met plezier en vertrouwen ouder kunt worden.
En het mooie is: elke stap, hoe klein ook, brengt u dichter bij een veilige en comfortabele toekomst in uw eigen vertrouwde thuis.
Bronnen
