Langer thuis wonen, waarom, hoe en wat kost het?

Onderwerp: Vitaal, Hulp, Zorg aan huis
Laatst geupdate: 28 december 2021
Sacha van Andel

Langer thuis wonen is de wens van veel senioren. Ook de overheid stimuleert dit, mede omdat mensen in hun vertrouwde omgeving vaak gelukkiger zijn. 

 

Toch is het verstandig om stil te staan bij de nadelen die aan het langer thuis blijven wonen kunnen kleven. Voor veel alleenstaande ouderen is het bijvoorbeeld best lastig om niet te vereenzamen en goed te blijven eten. Is thuis blijven wonen voor u een realistische optie?

 

We zetten alle feiten op een rij en geven graag advies.

Voordelen van langer thuis wonen

 

  • Zelfstandigheid, zoals u gewend bent.
  • U hoeft geen afscheid te nemen van uw vertrouwde omgeving, buren en vrienden.
  • Sociale contacten zijn makkelijker te onderhouden in de buurt die u kent.
  • U heeft zelf de regie over uw woning en eventuele aanpassingen daarin. 
  • U bepaalt zelf wie u inschakelt voor thuiszorg bijvoorbeeld.
  • Als u al lang in hetzelfde huis woont zijn uw woonlasten waarschijnlijk laag. 

 

“Verhuizen? Ik moet er niet aan denken!” – Mevrouw van Doorn uit Wehl

Nadelen van langer thuis wonen

 

  • Mogelijk is er een investering nodig om veilig in uw huis te kunnen blijven wonen.
  • Aanvraagprocedures voor hulp via de gemeente duren lang (Wmo).
  • U zult mogelijk een beroep moeten doen op hulp van naasten.
  • Eenzaamheid kan voorkomen.
  • Er is niet altijd voldoende zorg mogelijk in de woonomgeving.
Langer thuis wonen, waarom, hoe en wat kost het?
Als u langer thuis woont, kunt u zelf uw thuiszorgorganisatie kiezen als u die nodig heeft.

Waarom blijven mensen steeds langer thuis wonen?

 

Waar er in 1980 ongeveer 37% van de 80-plussers zelfstandig thuis woonde, is dat in 2020 wel 89%. Een flinke stijging dus, maar wat is de oorzaak van het langer thuis blijven wonen dan? Volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau heeft dit voornamelijk te maken met de langere betere gezondheid van ouderen, maar ook met het negatieve beeld rondom wonen in een instelling (Vilans, 2021).

 

Mensen worden steeds ouder, wat betekent dat dat de totale groep senioren in Nederland snel stijgt. Hierdoor wordt de zorg steeds duurder. Verpleeg- en verzorgingshuizen zoals we die nu kennen, zijn over een aantal jaren verleden tijd. Op dit moment zijn er al zeer weinig plaatsen in verzorgingshuizen, want veel zijn er door het beleid van de overheid gesloten.

 

De zorg wordt al enkele jaren anders georganiseerd dan vroeger. Tegenwoordig ligt steeds meer de nadruk op wat mensen zelf willen en in hun eigen omgeving nog kunnen. De gemeente speelt hierin een belangrijke rol.

 

Daarnaast wordt van mensen verwacht meer te zorgen voor elkaar en spelen mantelzorgers een belangrijke rol, zoals familie, vrienden, buren en wijkverpleegkundigen.

 

Geen plek in verzorgingshuizen

Alleen met een medische indicatie kunt u een plek in een verzorgingshuis toegewezen krijgen. Ouderen hebben dus helaas niet altijd meer de keuze of ze thuis willen blijven wonen of niet. Dat is jammer.

 

Hulp bij langer thuis wonen

Gelukkig is er van alles mogelijk om het thuis wonen zo gezellig en veilig mogelijk te maken: met enkele aanpassingen (die bovendien helemaal niet perse heel duur zijn) verandert u uw huis in een levensloopbestendige woning. In sommige plaatsen kunt u de aanpassingen en hulp die u nodig heeft zelfs ontvangen via de gemeente door een wmo-indicatie. Daarnaast kunt u zelf veel doen tegen eenzaamheid en er zijn steeds meer organisaties die eenzaamheid bestrijden.

 

Wat is wmo? In Nederland moeten de gemeentes ervoor zorgen dat u zo lang mogelijk thuis kunt wonen en deel kunt nemen aan de samenleving. Dat gebeurt via de Wet Maatschappelijke ondersteuning, de Wmo. Bij alles wat iemand niet zelf kan, wordt gekeken waarin de Wmo ondersteuning kan geven met hulpmiddelen en zorg.

 

Het is ook belangrijk dat u van uzelf weet wat voor persoonlijkheid u heeft. Bent u introvert of meer extravert? Bent u graag op uzelf, of bloeit u op in grote groepen? Zijn er veel voorzieningen bij u in de omgeving, zoals de huisarts, apotheek, supermarkt en bijvoorbeeld een buurthuis? Is uw huis veilig om valpartijen te voorkomen? En hoe zit het met de financiën voor eventuele aanpassingen van de woning? Allerlei vragen om die u uzelf moet stellen om het langer thuis blijven wonen haalbaar en prettig te maken. 

 

Woongroep

Een trend die in het gat van het verzorgingshuis springt is de woongroep voor senioren.  Dit zijn veelal hofjes met daaraan zelfstandige woningen alleen voor senioren. Zo woont u op uzelf, maar wel met sociale controle en gelijkgestemden. Bovendien is er vaak een gemeenschappelijke ruimte waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. Hier leest u er meer over: Woongroepen voor senioren, een oplossing voor langer en beter thuis wonen?

langer thuis wonen
Verzorgingstehuizen hebben alleen plek voor wie niet meer zelfstandig thuis kan wonen.

Langer thuis wonen met dementie

 

Langer thuis wonen met dementie is niet altijd makkelijk, maar het is wel mogelijk. Uit een nieuw onderzoek blijkt namelijk dat mensen met dementie met slechts een paar aanpassingen twee tot drie jaar langer thuis kunnen blijven wonen. Dat is natuurlijk erg fijn, vooral omdat zij daardoor zo lang mogelijk in hun vertrouwde omgeving kunnen blijven. De aanpassingen die nodig zijn, zijn vooral op het gebied van comfort, veiligheid, structuur en herkenbaarheid. Daarnaast hangt de mogelijkheid om langer thuis te blijven wonen met dementie ook af van familie en vrienden die (een deel van) de zorg op zich moeten nemen.

 

Het huis overzichtelijk maken is een van de belangrijkste aanpassingen om langer thuis wonen met dementie mogelijk te maken. Een aantal tips:

 

  • Vermijd kasten met veel lades en deurtjes
  • Plak foto’s of pictogrammen op (kast)deuren, laden en potten. Zo zijn makkelijk terug te vinden en op te bergen
  • Gebruik, bijvoorbeeld in de keuken, doorzichtige bewaardozen of weckpotten
  • Vermijd drukke prints in het tapijt, kleed, behang en gordijnen
  • Zorg voor kleurcontrast, zodat dingen beter onderscheiden kunnen worden. Bijvoorbeeld een deurklink in een andere kleur dan de deur of een gekleurde wc-bril als de toiletruimte wit is.

Waarom zou ik thuis blijven wonen?

 

Onderzoek heeft aangetoond dat mensen in hun vertrouwde omgeving over het algemeen gelukkiger zijn en in grotere mate hun zelfstandigheid behouden, ook al is zorg soms nodig. Sociale contacten zijn makkelijker te onderhouden. Het is prettig dat u zelf kunt bepalen hoe u woont en hoe u uw woning wilt aanpassen. Ook financieel betekent langer thuis wonen veelal dat eventueel aanwezig eigen vermogen later kan worden vererfd en niet wordt ‘opgegeten’. De bijdrage voor een particulier verzorgingshuis kan namelijk erg oplopen.

 

Zoals de aan het begin van dit artikel aangehaalde mevrouw Van Doorn uit Wehl al zei: ‘Verhuizen? Ik moet er niet aan denken! De omgeving is fijn. Je kan hier lekker wandelen en fietsen.’ Mevrouw van Doorn en haar man hebben allerlei aanpassingen in hun huis gedaan, waaronder een tweedehands traplift, waardoor ze nu weer jaren vooruit kunnen en in hun vertrouwde omgeving kunnen blijven wonen.

 

 

Hoe maak ik mijn woning levensloopbestendig?

 

Het kan ontzettend lastig zijn om te bepalen waar u begint bij het levensloopbestendig maken van uw woning. Zeker als u nergens last van heeft, waar begint u dan? Bovendien, hoe zit het met de financiering? Hier kunt u alles lezen over het levensloopbestendig maken van uw woning.

Problemen langer thuis wonen

 

Langer thuis blijven wonen verloopt niet altijd soepel, zo zijn er een paar dingen waar u rekening mee dient te houden. Denk bijvoorbeeld aan de Wmo regeling:

 

Wmo biedt niet altijd een oplossing voor langer thuis wonen

De gemeente bepaalt of u in aanmerking komt voor een indicatie vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Als u die indicatie heeft dan krijgt u via de gemeente de aanpassingen die nodig zijn om weer langdurig zelfredzaam te zijn. Denk aan een traplift, thuiszorg en bijvoorbeeld een scootmobiel. U betaalt dan alleen een kleine eigen bijdrage voor de Wmo per vier weken. Omdat het best ingewikkeld is om een Wmo-aanvraag te doen, hebben wij een Wmo-consulent geïnterviewd en haar gevraagd naar de beste tips: Wmo hoe werkt het? Tips van een Wmo-consulent.

 

De Wmo-aanvraag neemt vaak veel tijd in beslag: het kan zo 3 maanden duren voor u uw hulpmiddelen in huis heeft. Bovendien geven veel gemeentes voorkeur aan het verstrekken van een verhuisbudget in plaats van het plaatsen van de woningaanpassingen. Vervelend als u helemaal niet wilt verhuizen!

 

Een snellere optie is het zelf financieren van de hulpmiddelen. Wandbeugels bij de toilet en drempelhulpen zijn snel aangeschaft. Een traplift kan snel geregeld worden, en als u bijvoorbeeld kiest voor een gebruikte traplift van onze partner Smienk dan is hij vaak ook duizenden euro’s goedkoper dan een nieuwe.

langer thuis wonen
Een (gebruikte) traplift kan u helpen zelfstandig te blijven in uw eigen huis.

Hoe kan technologie mij helpen met langer zelfstandig wonen?

 

Mede door de komst van technologische innovatie wordt langer thuis wonen makkelijker en comfortabeler. Heeft u moeite met alledaagse klusjes zoals schoonmaken en boodschappen doen? Dan kunt u bijvoorbeeld uw smartphone of computer gebruiken om thuis boodschappen te laten bezorgen, om uw medicijnen te bestellen of om een betrouwbare huishoudelijke hulp te vinden. Daarnaast kan het zijn dat u zich soms eenzaam voelt en op zoek bent naar nieuwe contacten. Er zijn verschillende apps beschikbaar voor de smartphone die u kunt gebruiken om nieuwe personen te leren kennen. En wat dacht u van een robotstofzuiger?

 

Door middel van verschillende technologische aanpassingen aan het huis kunt u ervoor zorgen dat uw huis een plek is waar u vrij en veilig kunt bewegen. Zo kunt u weer makkelijk uw hele huis gebruiken en houdt u energie over voor de dingen waar u blij van wordt.

 

Ook de overheid vindt de technologische toepassingen (e-health zoals zij het noemen) een belangrijke ontwikkeling om langer zelfstandig thuis te wonen en stellen hier geld voor beschikbaar.

 

Conclusie

 

Kortom, langer thuis wonen heeft voor- en nadelen afhankelijk van uw persoonlijkheid en situatie. Bent u graag op uzelf, of bloeit u op in grote groepen? Zijn er veel voorzieningen bij u in de omgeving, zoals de huisarts, apotheek, supermarkt en bijvoorbeeld een buurthuis? Is uw huis veilig om valpartijen te voorkomen? En hoe zit het met de financiën voor eventuele aanpassingen van de woning? Het is aan u om te bepalen wat voor u het fijnste en best haalbaar is.

 

Doet u ook mee met onze online bingo?

 

Vrijdag 30 september om 16.00 organiseren we een online Bingo in het kader van de week tegen eenzaamheid. U kunt hier gratis aan meedoen en andere senioren online onmoeten en spreken via de chat. Doet u mee?

 

Meer info