Mijn partner gaat naar een verpleeghuis: welke AOW moet ik kiezen?

Uw partner verhuist voor langere tijd naar een verpleeghuis terwijl u thuis blijft wonen. Naast alle praktische en emotionele veranderingen krijgt u dan mogelijk ook een onverwachte financiële keuze.

U kunt onder voorwaarden kiezen tussen:

• de AOW voor gehuwden of samenwonenden;
• of de hogere AOW voor ongehuwden, vaak alleenstaanden-AOW genoemd.

Op het eerste gezicht lijkt die tweede optie vanzelfsprekend. Vanaf 1 juli 2026 is een volledige AOW voor een alleenstaande bijna €500 netto per maand hoger dan de AOW per persoon voor iemand die getrouwd is of samenwoont.

Maar de hogere AOW kan andere bedragen veranderen.

Vooral de eigen bijdrage voor de Wet langdurige zorg (Wlz) kan flink stijgen. Ook zorgtoeslag, huurtoeslag, belasting en aanvullend pensioen kunnen anders uitpakken.

Meer AOW betekent daardoor niet automatisch dat u samen meer geld overhoudt.

AOW en verpleeghuis: dit is de belangrijkste keuze

Bent u getrouwd of geregistreerd partner en gaat één van u langdurig in een verpleeghuis wonen? Dan blijft in principe de AOW voor gehuwden gelden.

Onder voorwaarden kunt u bij de SVB echter kiezen voor de hogere AOW voor ongehuwden.

De SVB adviseert nadrukkelijk om eerst te bekijken wat die keuze financieel betekent.

Dat is verstandig, want voor de AOW is de hogere uitkering aantrekkelijk, terwijl dezelfde keuze bij het CAK juist kan betekenen dat u een veel hogere Wlz-bijdrage gaat betalen.

Hoe hoog is de AOW in 2026?

Vanaf 1 juli 2026 gelden bij een volledige AOW in Nederland de volgende bedragen:

Het verschil per persoon is daarmee:

€522,77 bruto per maand

en in dit voorbeeld:

€497,42 netto per maand.

Ontvangen u en uw partner allebei een volledige AOW en zou voor beiden de ongehuwden-AOW gaan gelden? Dan stijgt het gezamenlijke bruto AOW-bedrag in dit eenvoudige voorbeeld met ruim €1.045 per maand.

Dat klinkt aantrekkelijk.

Maar juist op dit punt moet u verder rekenen.

Bekijk voor alle actuele bedragen ook onze AOW-bedragen voor 2026.

Waarom kan de hogere AOW financieel toch ongunstig zijn?

De belangrijkste reden is de Wlz-eigen bijdrage.

Woont één partner in een zorginstelling en blijft de andere partner thuis wonen? Dan betaalt de opgenomen partner normaal gesproken de lage eigen bijdrage voor de Wlz.

Die regeling houdt rekening met het feit dat er thuis nog een huishouden en vaste lasten bestaan.

Kiest u bij de SVB echter voor een AOW voor ongehuwden, dan behandelt het CAK u voor de berekening van de eigen bijdrage niet langer als partners.

Daarmee kan na de eerste vier maanden de hoge eigen bijdrage gaan gelden.

En die kan aanzienlijk hoger zijn.

Lage en hoge Wlz-bijdrage in 2026

In 2026 gelden de volgende grenzen:

Uw werkelijke bijdrage hangt af van inkomen, vermogen en uw persoonlijke situatie.

Het verschil tussen de lage en hoge eigen bijdrage kan dus groot zijn.

Daarom is alleen kijken naar ongeveer €497 extra netto AOW per persoon niet voldoende.

Waarom blijft de Wlz-bijdrage laag als uw partner thuis woont?

Normaal gesproken houdt het CAK rekening met het feit dat u een partner heeft die thuis blijft wonen.

Er lopen thuis immers kosten door, zoals:

• huur of hypotheek;
• energie;
• gemeentelijke lasten;
• verzekeringen;
• boodschappen;
• onderhoud van de woning.

Daarom blijft bij een getrouwd of geregistreerd stel waarbij één partner thuis woont normaal gesproken de lage Wlz-bijdrage gelden.

Maar kiest u voor AOW voor ongehuwden, dan geldt deze partneruitzondering voor de CAK-berekening niet meer.

Dat is waarschijnlijk de belangrijkste financiële consequentie van deze keuze.

Betaalt u meteen de hoge Wlz-bijdrage als u kiest voor alleenstaanden-AOW?

Niet direct vanaf de eerste dag van opname.

Bij verblijf in een zorginstelling geldt in beginsel gedurende de eerste vier maanden de lage eigen bijdrage.

Daarna wordt normaal bekeken of u onder een uitzondering valt waardoor de lage bijdrage blijft gelden.

Heeft de opgenomen persoon een partner die thuis woont, dan is dat normaal zo'n uitzondering.

Krijgt u echter AOW voor ongehuwden, dan telt de partner voor de berekening van de eigen bijdrage niet meer als partner. Daardoor kan daarna de hoge eigen bijdrage gaan gelden.

Hoe weet u wat uw Wlz-bijdrage werkelijk wordt?

Gebruik vóórdat u uw AOW verandert de rekenhulp van het CAK.

Daarmee kunt u een indicatie krijgen van:

1. uw eigen bijdrage wanneer u de gehuwden-AOW houdt;
2. uw eigen bijdrage wanneer u kiest voor ongehuwden-AOW.

Bij de tweede berekening moet u rekening houden met het feit dat u voor de CAK-berekening als alleenstaand wordt gezien.

Vergelijk vervolgens het verschil in Wlz-bijdrage met de extra AOW die u krijgt.

Dat geeft een veel realistischer beeld dan alleen beide AOW-bedragen naast elkaar zetten.

Een eenvoudig voorbeeld

Stel dat u en uw partner allebei een volledige AOW ontvangen.

U houdt de gehuwden-AOW

Samen ontvangt u vanaf 1 juli 2026, met loonheffingskorting:

2 × €1.084,13 = €2.168,26 netto AOW per maand

De opgenomen partner blijft, zolang aan de voorwaarden wordt voldaan, de lage Wlz-bijdrage betalen.

U kiest voor ongehuwden-AOW

Als voor beide partners de volledige ongehuwden-AOW geldt:

2 × €1.581,55 = €3.163,10 netto per maand

Dat is bijna €995 netto AOW meer.

Maar wanneer de Wlz-bijdrage daarna bijvoorbeeld honderden euro's per maand hoger wordt, verdwijnt een deel van dat voordeel.

Bij hogere inkomens en vermogens kan het verschil nog veel groter worden.

Gebruik dit voorbeeld daarom niet om een keuze te maken. Uw persoonlijke Wlz-berekening is bepalend.

Moeten u en uw partner allebei AOW ontvangen om te kunnen kiezen?

Niet per se.

De keuze is relevant voor degene die AOW ontvangt en aan de voorwaarden voldoet.

Heeft bijvoorbeeld alleen de thuiswonende partner al de AOW-leeftijd en is de opgenomen partner jonger? Dan kan de situatie anders uitpakken dan wanneer u allebei AOW ontvangt.

Laat de SVB daarom bevestigen welke AOW-bedragen in uw specifieke situatie kunnen gelden.

Wanneer kunt u kiezen voor AOW voor ongehuwden?

De mogelijkheid geldt niet simpelweg iedere keer wanneer partners op verschillende adressen wonen.

De SVB noemt specifiek de situatie waarin één van de partners in een verpleeghuis woont.

Woont uw partner in een verpleeghuis en blijft u thuis wonen? Dan speelt bovendien mee wie er verder bij u thuis woont.

Woont er bijvoorbeeld nog een andere volwassene van 18 jaar of ouder in uw woning, dan kan dat invloed hebben op de beoordeling.

Heeft u iemand bij u in huis? Bekijk dan ook wat een inwonende persoon kan betekenen voor uw AOW.

Krijgt u automatisch de hogere AOW als uw partner naar het verpleeghuis gaat?

Nee.

U blijft in principe de AOW voor gehuwden ontvangen.

Wilt u overstappen naar de AOW voor ongehuwden, dan moet u daarvoor contact opnemen met de SVB.

Die keuze wordt dus niet automatisch gemaakt omdat uw partner op een ander adres in een zorginstelling woont.

Dat is belangrijk: u krijgt zo de mogelijkheid om eerst de financiële gevolgen te onderzoeken.

Wanneer is gehuwden-AOW mogelijk gunstiger?

Dat kan bijvoorbeeld zo zijn wanneer het voordeel van de hogere AOW grotendeels of volledig wordt opgegeten door:

• een hogere Wlz-eigen bijdrage;
• lagere huurtoeslag;
• lagere zorgtoeslag;
• hogere inkomstenbelasting;
• een verandering in aanvullend pensioen;
• het wegvallen van een oude AOW-partnertoeslag.

Juist bij een hoger inkomen of vermogen kan de Wlz-bijdrage zwaar meewegen.

Daarom bestaat er geen algemeen antwoord op de vraag welke keuze voordeliger is.

Wat gebeurt er met uw zorgtoeslag?

Een hogere AOW betekent een hoger inkomen.

Dat kan uw zorgtoeslag beïnvloeden.

Maar er speelt nóg iets.

Wordt één partner op het adres van de zorginstelling ingeschreven? Dan kunt u in bepaalde situaties voor de zorgtoeslag kiezen of u toeslagpartners wilt blijven.

Bent u getrouwd of geregistreerd partner? Dan blijft u na de adreswijziging in eerste instantie toeslagpartners. Wilt u dat niet, dan moet u Dienst Toeslagen daarover informeren.

Bent u niet getrouwd en niet geregistreerd partner? Dan eindigt het toeslagpartnerschap na inschrijving op verschillende adressen normaal gesproken automatisch, tenzij u vraagt om toeslagpartners te blijven.

De keuze rondom toeslagpartnerschap staat los van de keuze die u bij de SVB over uw AOW maakt.

Dat maakt deze situatie extra ingewikkeld.

Meer over de voorwaarden vindt u in ons artikel Zorgtoeslag voor ouderen.

Kan ieder apart zorgtoeslag krijgen?

Dat kan in bepaalde situaties.

Wanneer u voor Dienst Toeslagen niet langer als toeslagpartners wordt gezien, wordt uw zorgtoeslag afzonderlijk berekend.

Uw partner in het verpleeghuis kan dan zelf zorgtoeslag aanvragen en de thuiswonende partner krijgt een berekening op basis van de eigen situatie.

Of dat voordeliger is hangt af van:

• beide inkomens;
• beide vermogens;
• de AOW-keuze;
• andere pensioenen en inkomsten.

Maak daarom ook voor de zorgtoeslag een proefberekening.

Wat gebeurt er met de huurtoeslag?

Voor huurtoeslag gelden andere regels dan voor zorgtoeslag.

Wordt de opgenomen partner op het adres van het verpleeghuis ingeschreven? Dan telt deze persoon in veel situaties niet meer mee als bewoner van de huurwoning.

Dat kan de huurtoeslag van degene die thuis blijft wonen veranderen.

Staat de huurtoeslag echter op naam van de persoon die naar de zorginstelling verhuist en wordt deze persoon uitgeschreven van het thuisadres? Dan kan diegene niet langer huurtoeslag voor die oude woning ontvangen.

De thuisblijvende partner kan mogelijk zelf huurtoeslag aanvragen, maar moet dan bijvoorbeeld wel huurder of medehuurder zijn.

Controleer dit dus vóór of direct na de adreswijziging.

Lees ook welke kortingen en toeslagen u als AOW'er kunt krijgen.

Verandert uw belasting als u voor de hogere AOW kiest?

Ja, dat kan.

U ontvangt meer belastbaar inkomen.

Daardoor kan:

• uw inkomstenbelasting hoger worden;
• uw algemene heffingskorting lager worden;
• uw ouderenkorting lager worden;
• bij meerdere pensioenen achteraf een belastingaanslag ontstaan.

Krijgt u naast AOW ook aanvullend pensioen? Kijk dan daarom niet alleen naar het netto AOW-bedrag op de maandelijkse specificatie.

Uw uiteindelijke belasting wordt berekend over uw totale inkomen.

Heeft de keuze gevolgen voor uw aanvullend pensioen?

Dat kan.

De SVB adviseert expliciet om ook bij uw pensioenfonds of verzekeraar te informeren naar de gevolgen.

Pensioenregelingen gebruiken niet allemaal dezelfde voorwaarden.

Vraag daarom aan iedere relevante pensioenuitvoerder:

• verandert mijn eigen ouderdomspensioen?
• verandert het partnerpensioen?
• heeft onze gewijzigde woonsituatie gevolgen?
• heeft de gekozen AOW-status gevolgen voor de pensioenregeling?

Ga er niet vanuit dat alle pensioenfondsen dezelfde regels hanteren.

Heeft de keuze gevolgen voor de AOW-overlijdensuitkering?

Ja.

Dit is een belangrijke consequentie die gemakkelijk wordt vergeten.

Kiest u voor de AOW voor ongehuwden en overlijdt één van u vervolgens, dan krijgt de overblijvende partner volgens de SVB geen AOW-overlijdensuitkering voor de partner.

Bij de keuze voor de hogere AOW levert u dat recht dus in.

Wilt u weten wat er financieel gebeurt wanneer een partner overlijdt? Lees dan Partner overleden: hoeveel AOW krijgt u daarna?.

Wat gebeurt er met een oude AOW-partnertoeslag?

Een nieuwe AOW-partnertoeslag kunt u al jaren niet meer krijgen.

Een kleine groep oudere AOW-gerechtigden heeft echter nog een oude partnertoeslag uit de periode vóór de afschaffing.

Kiest u voor de AOW voor ongehuwden, dan vervalt die toeslag.

Dit kan een extra reden zijn om de keuze vooraf zorgvuldig door te rekenen.

Wat gebeurt er met AIO als uw partner naar het verpleeghuis gaat?

Ontvangt u naast uw AOW een AIO-aanvulling? Dan gelden aparte regels.

Na drie maanden verblijf in het verpleeghuis verandert de AIO.

De partner die thuis woont krijgt dan het AIO-bedrag dat hoort bij iemand die alleen woont.

De partner in het verpleeghuis krijgt juist een lager AIO-bedrag.

Verblijft u allebei in een verpleeghuis, dan geldt voor beiden een lager bedrag.

De SVB houdt bij de AIO ook rekening met uw overige inkomen en vermogen.

Lees daarom ook onze uitgebreide uitleg over de AIO-aanvulling.

Is de AIO voldoende om de Wlz-eigen bijdrage te betalen?

De SVB geeft aan dat de Wlz-eigen bijdrage bij iemand in het verpleeghuis hoger kan zijn dan de AIO-aanvulling.

De SVB trekt de Wlz-bijdrage daarom niet simpelweg van uw AIO af. Het CAK berekent de eigen bijdrage afzonderlijk.

Ontvangt u AIO, laat uw persoonlijke situatie daarom zowel door de SVB als het CAK beoordelen.

Wat gebeurt er als uw partner later weer thuis komt wonen?

Verandert de woonsituatie opnieuw, geef dit dan door aan de SVB.

De grond voor de bijzondere keuze rond verblijf in een verpleeghuis kan dan verdwijnen.

Ook andere instanties moeten mogelijk worden aangepast:

• CAK;
• Dienst Toeslagen;
• pensioenuitvoerder;
• gemeente;
• zorgkantoor.

Een terugkeer naar huis kan dus opnieuw gevolgen hebben voor AOW, Wlz-bijdrage en toeslagen.

Kunt u later weer terug naar de gehuwden-AOW?

Ja.

Heeft u gekozen voor de AOW voor ongehuwden en blijkt deze keuze financieel nadelig? Dan kunt u de SVB vragen om weer de AOW voor gehuwden te krijgen.

De wijziging kan alleen ingaan vanaf de eerstvolgende maand.

Let bovendien goed op: volgens de huidige SVB-regels kunt u na die terugkeer de keuze niet opnieuw blijven wisselen.

Zie de overstap dus niet als iets dat u iedere paar maanden kunt veranderen afhankelijk van welke regeling op dat moment gunstiger is.

Kunt u met terugwerkende kracht wisselen?

Ga daar niet van uit.

De SVB geeft aan dat een wijziging terug naar de gehuwden-AOW vanaf de eerstvolgende maand kan ingaan.

Juist daarom is het verstandig de berekening vooraf te maken.

Een financieel nadelige keuze over eerdere maanden kunt u niet eenvoudig achteraf herstellen.

Wat als u allebei in een verpleeghuis woont?

Dan verandert het financiële plaatje opnieuw.

Voor de AIO gelden bijvoorbeeld andere bedragen wanneer beide partners in een verpleeghuis verblijven.

Ook de Wlz-bijdrage wordt anders berekend wanneer beide partners zorg ontvangen.

Laat in zo'n situatie niet één oude berekening doorlopen, maar vraag nieuwe berekeningen op bij SVB en CAK.

Wat als de opname maar tijdelijk is?

De bijzondere keuze rond de AOW is bedoeld voor een situatie waarin één van de partners voor langere tijd in een verpleeghuis woont.

Bij bijvoorbeeld een kortdurende revalidatie of tijdelijke opname kan een andere situatie gelden.

Verander uw AOW daarom niet alleen omdat uw partner tijdelijk buitenshuis verblijft.

Vraag bij twijfel de SVB hoe uw verblijfssituatie wordt beoordeeld.

Wat als uw partner in een zorginstelling woont maar op het thuisadres ingeschreven blijft?

De inschrijving kan gevolgen hebben voor toeslagen.

Voor zorgtoeslag geldt bijvoorbeeld dat de keuze om geen toeslagpartners meer te zijn pas mogelijk wordt wanneer één van u op het adres van de zorginstelling is ingeschreven.

Blijft de opgenomen partner op het thuisadres ingeschreven, dan blijft u voor de zorgtoeslag samen toeslagpartners.

Voor de AOW kijkt de SVB naar de feitelijke woonsituatie en de specifieke regels rond opname.

Verwar de regels van SVB, CAK en Dienst Toeslagen dus niet met elkaar. Iedere instantie gebruikt een eigen regeling.

Wat als er een volwassen kind bij de thuiswonende partner woont?

Ook dat kan belangrijk zijn.

De SVB noemt als voorwaarde bij een thuisblijvende partner onder meer of er nog iemand anders van 18 jaar of ouder in de woning woont.

Een inwonend volwassen kind kan daarom gevolgen hebben voor de beoordeling.

Daarnaast kan een medebewoner invloed hebben op bijvoorbeeld huurtoeslag of AIO.

Lees in dat geval ook Iemand bij u in huis? Dit kan er met uw AOW gebeuren.

Verandert uw spaargeld door deze AOW-keuze?

Uw spaargeld verandert uiteraard niet doordat u een ander AOW-bedrag kiest.

Maar vermogen is wél relevant bij verschillende regelingen.

Zo gebruikt het CAK inkomen en vermogen voor de berekening van de Wlz-bijdrage.

Ook bij AIO en toeslagen gelden vermogensregels.

Heeft u spaargeld? Bekijk dan onze uitleg Hoeveel spaargeld mag u hebben met AOW?.

Wat is financieel meestal de beste keuze?

Daar bestaat geen algemeen antwoord op.

De hogere AOW kan gunstig zijn wanneer de extra inkomsten groter zijn dan de nadelige gevolgen voor andere regelingen.

De gehuwden-AOW kan juist gunstiger zijn wanneer het behouden van de lage Wlz-bijdrage veel geld scheelt.

Uw uitkomst hangt onder meer af van:

• uw AOW-opbouw;
• het inkomen van beide partners;
• aanvullend pensioen;
• vermogen;
• Wlz-bijdrage;
• huurtoeslag;
• zorgtoeslag;
• belasting;
• AIO;
• eventuele oude AOW-partnertoeslag.

Kies daarom nooit alleen op basis van het verschil tussen €1.084 en €1.582 netto AOW.

Zo vergelijkt u beide opties stap voor stap

Maak twee kolommen.

Optie 1: gehuwden-AOW houden

Noteer:

• AOW van u;
• AOW van uw partner;
• aanvullend pensioen;
• zorgtoeslag;
• huurtoeslag;
• Wlz-eigen bijdrage;
• inkomstenbelasting;
• eventuele AIO.

Bereken wat u samen per maand overhoudt.

Optie 2: kiezen voor ongehuwden-AOW

Maak daarna exact dezelfde berekening met:

• hogere AOW;
• nieuwe Wlz-bijdrage;
• eventueel gewijzigde zorgtoeslag;
• eventueel gewijzigde huurtoeslag;
• gewijzigd belastingeffect;
• eventuele gevolgen voor pensioen en AIO.

Vergelijk vervolgens alleen het netto bedrag dat onderaan overblijft.

Niet het hoogste AOW-bedrag is bepalend, maar het hoogste besteedbare inkomen.

Gebruik minimaal deze drie berekeningen vóór u kiest

1. SVB

Vraag welk AOW-bedrag u en uw partner in beide situaties krijgen.

2. CAK

Maak met de rekenhulp een berekening van de Wlz-bijdrage bij gehuwden-AOW én ongehuwden-AOW.

3. Dienst Toeslagen

Maak een proefberekening voor zorgtoeslag en, als u huurt, huurtoeslag.

Heeft u daarnaast aanvullend pensioen? Neem ook contact op met de pensioenuitvoerder.

Pas daarna heeft u een behoorlijk compleet beeld.

Checklist voordat u uw AOW laat wijzigen

Controleer vóór uw keuze:

• wat uw huidige AOW samen bedraagt;
• hoeveel de ongehuwden-AOW extra oplevert;
• wat uw lage Wlz-bijdrage nu is;
• wat de hoge Wlz-bijdrage zou worden;
• of uw zorgtoeslag verandert;
• of uw huurtoeslag verandert;
• of u toeslagpartners wilt blijven;
• wat er met uw inkomstenbelasting gebeurt;
• wat uw pensioenfonds zegt;
• of u AIO ontvangt;
• of u nog een oude AOW-partnertoeslag heeft;
• dat de AOW-overlijdensuitkering kan vervallen;
• wat er gebeurt als uw partner later weer thuis komt.

Wilt u meer weten over de opname zelf? Bekijk dan ook onze uitleg over wonen in een verzorgings- of verpleeghuis.

Tot slot

Dat u kunt kiezen voor een hogere AOW wanneer uw partner langdurig in een verpleeghuis woont, klinkt aantrekkelijk.

Maar deze keuze staat niet op zichzelf.

De hogere AOW kan ervoor zorgen dat de opgenomen partner na de eerste vier maanden niet langer onder de lage Wlz-bijdrage valt. Ook belasting, toeslagen, pensioen en AIO kunnen veranderen.

Daarom is de juiste vraag niet:

“Bij welke keuze krijg ik de meeste AOW?”

Maar:

“Bij welke keuze houden wij na alle kosten en regelingen samen het meeste over?”

Maak vóór een wijziging minimaal een berekening bij de SVB, het CAK en Dienst Toeslagen.

Pas als u die bedragen naast elkaar zet, kunt u een verantwoorde keuze maken.

Voor meer informatie over bedragen, betaaldagen en woonsituaties kunt u terecht op ons complete AOW-overzicht.