Een scheiding op latere leeftijd heeft vaak direct gevolgen voor uw inkomen.
Uw eigen AOW kan hoger worden als u daarna alleen woont. Maar tegelijkertijd moeten misschien pensioenrechten worden verdeeld, veranderen uw toeslagen en moet worden besloten wat er met de woning, hypotheek en het spaargeld gebeurt.
Daarom is alleen kijken naar het hogere AOW-bedrag niet genoeg.
Vanaf 1 juli 2026 ontvangt iemand met een volledige AOW:
Situatie | Bruto per maand | Netto met loonheffingskorting |
|---|---|---|
Gehuwd of samenwonend | €1.139,39 per persoon | €1.084,13 per persoon |
Alleenstaand | €1.662,16 | €1.581,55 |
Gaat u na de scheiding daadwerkelijk alleen wonen en geldt voor u de alleenstaandennorm? Dan kan uw eigen netto AOW in dit voorbeeld dus met bijna €500 per maand stijgen.
Maar uw totale financiële situatie kan tegelijk veel meer veranderen.
Scheiden met AOW: wat verandert er meestal?
Onderwerp | Wat kan er veranderen? |
|---|---|
AOW | Vaak van gehuwden-AOW naar alleenstaanden-AOW |
Aanvullend pensioen | Pensioen opgebouwd tijdens huwelijk kan worden verdeeld |
Partnerpensioen | Mogelijk recht op bijzonder partnerpensioen |
Zorgtoeslag | Wordt voortaan op uw nieuwe situatie gebaseerd |
Huurtoeslag | Kan hoger worden of voor het eerst ontstaan |
Koopwoning | Woning verkopen, uitkopen of mede-eigenaar blijven |
Hypotheek | Moet mogelijk worden aangepast |
Spaargeld | Vermogen wordt verdeeld en kan toeslagen beïnvloeden |
AIO | Kan veranderen door nieuwe woonsituatie, inkomen en vermogen |
Belasting | Fiscaal partnerschap stopt op een ander moment dan uw AOW-relatie |
Loonheffingskorting | Opnieuw controleren als uw inkomens veranderen |
Partneralimentatie | Kan inkomen of aftrekpost worden |
Hoeveel AOW krijgt u na een scheiding?
Gaat u na de scheiding alleen wonen? Dan krijgt u volgens de SVB meestal de hogere AOW voor iemand die alleen woont.
Vanaf 1 juli 2026 bedraagt die bij een volledige AOW:
€1.662,16 bruto per maand
Met loonheffingskorting is dat:
€1.581,55 netto per maand
Ter vergelijking: de volledige AOW voor gehuwden en samenwonenden bedraagt €1.139,39 bruto en €1.084,13 netto per persoon.
Het verschil bedraagt in dit voorbeeld:
€497,42 netto per maand.
Uw persoonlijke bedrag kan lager zijn als u geen volledige AOW heeft opgebouwd.
Bekijk daarvoor ook onze actuele AOW-bedragen voor 2026.
Krijgt u na een scheiding automatisch alleenstaanden-AOW?
Niet alleen het woord 'scheiding' bepaalt welk AOW-bedrag u krijgt.
De SVB kijkt vooral naar uw werkelijke woonsituatie.
Woont u na de scheiding alleen? Dan krijgt u normaal gesproken de AOW voor een alleenstaande.
Gaat u meteen met iemand anders samenwonen? Dan kan opnieuw de AOW voor gehuwden of samenwonenden gelden.
Trekt u bij uw volwassen kind in? Dan gelden weer andere regels.
Het is dus belangrijk om uw nieuwe situatie afzonderlijk te bekijken.
Moet de echtscheiding al officieel rond zijn?
Nee, niet altijd.
U kunt al vóór de officiële uitspraak als duurzaam gescheiden worden gezien.
U leeft volgens de SVB duurzaam gescheiden wanneer:
- u of uw partner niet meer wil samenwonen;
- u feitelijk leeft alsof u niet meer getrouwd bent;
- die situatie blijvend bedoeld is.
Heeft u of uw partner schriftelijk een echtscheidingsverzoek ingediend bij de rechtbank en woont u niet meer samen? Dan beschouwt de SVB u eveneens als duurzaam gescheiden.
U hoeft dus niet noodzakelijk maanden te wachten op de definitieve inschrijving van de echtscheiding voordat uw AOW-situatie kan veranderen.
Wat betekent duurzaam gescheiden leven precies?
Dit begrip zorgt regelmatig voor verwarring.
Alleen twee aparte adressen hebben is niet genoeg.
De SVB kijkt bijvoorbeeld naar:
- of het samenwonen echt is gestopt;
- of dat blijvend bedoeld is;
- hoeveel contact u nog heeft;
- waarom u contact heeft;
- of uw financiën grotendeels gescheiden zijn;
- of u samen op vakantie gaat;
- of u gezamenlijk familie bezoekt;
- of u structureel voor elkaar zorgt.
Het gaat om het totaalbeeld.
Wilt u hier uitgebreider over lezen? Bekijk dan ook onze uitleg over AOW en verschillende woonsituaties.
Voorbeeld: u bent uit elkaar, maar nog niet officieel gescheiden
U en uw partner ontvangen allebei AOW.
U verhuist naar een eigen appartement. Uw partner blijft in de oude woning. U heeft ieder een eigen huishouden en eigen financiën. Het is niet de bedoeling dat u nog samen gaat wonen.
De echtscheidingsprocedure loopt nog.
In zo'n situatie kan de SVB u al als duurzaam gescheiden beoordelen.
Uw huwelijk bestaat juridisch nog, maar voor de AOW kunt u al als alleenstaand gelden.
Wanneer moet u uw veranderde woonsituatie doorgeven?
Woont u in Nederland? Dan moeten wijzigingen in uw woon- of leefsituatie die voor de AOW relevant zijn normaal binnen vier weken aan de SVB worden doorgegeven.
Een officiële Nederlandse echtscheiding krijgt de SVB via de gemeente door.
Maar duurzaam gescheiden gaan leven is een leefsituatie die u zelf moet melden.
Wacht daarom niet automatisch tot de scheiding definitief is.
Wat als u na de scheiding bij uw kind gaat wonen?
Dit is een belangrijke uitzondering.
Bent u ongehuwd en woont u uitsluitend met één of meer van uw eigen kinderen? Dan kunt u voor de gewone AOW het bedrag voor een alleenstaande behouden.
Ook wanneer uw kind volwassen is.
Uw AOW hoeft dus niet automatisch lager te worden omdat u na uw scheiding tijdelijk bij uw zoon of dochter intrekt.
Andere regelingen kunnen wél veranderen.
Voor huurtoeslag en AIO gelden bijvoorbeeld andere regels.
Lees hierover ook Iemand bij u in huis? Dit kan er met uw AOW gebeuren.
Wat als u na de scheiding met een nieuwe partner gaat samenwonen?
Dan kan uw AOW opnieuw veranderen.
Woont u met één andere volwassene en vormt u samen een gezamenlijke huishouding? Dan krijgt u doorgaans weer de AOW voor gehuwden en samenwonenden.
Dat kan ook wanneer u niet met die persoon trouwt.
Uw burgerlijke staat alleen bepaalt uw AOW dus niet.
Wat gebeurt er met uw aanvullend pensioen na de scheiding?
Naast de AOW hebben veel mensen pensioen opgebouwd via één of meerdere werkgevers.
Bij een scheiding moet ook worden gekeken naar het ouderdomspensioen dat tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap is opgebouwd.
Onder de huidige regels hebben ex-partners in beginsel ieder recht op de helft van het ouderdomspensioen dat de ander tijdens het huwelijk heeft opgebouwd.
U mag samen ook een andere verdeling afspreken.
Bijvoorbeeld:
- ieder houdt het eigen pensioen;
- u verdeelt in een andere verhouding;
- u kiest onder voorwaarden voor conversie;
- u maakt andere afspraken in het scheidingsconvenant.
Controleer daarbij altijd uw huwelijkse voorwaarden en pensioenregeling.
Geldt pensioenverdeling ook als u al pensioen ontvangt?
Ja, een scheiding nadat uw pensioen al is ingegaan betekent niet automatisch dat het ouderdomspensioen buiten de verdeling valt.
Ook dan moet worden bekeken welk pensioen tijdens het huwelijk is opgebouwd en onder de wettelijke verdelingsregels valt.
Dat kan betekenen dat het maandelijkse pensioeninkomen van één of beide ex-partners verandert.
Juist bij scheiden rond of na de AOW-leeftijd kan dit financieel veel belangrijker zijn dan alleen de hogere AOW.
Hoeveel pensioen krijgt uw ex-partner?
De standaardregel is in beginsel:
ieder heeft recht op de helft van het ouderdomspensioen dat de ander tijdens het huwelijk heeft opgebouwd.
Het gaat dus niet automatisch om de helft van het volledige pensioen.
Pensioen dat vóór het huwelijk is opgebouwd valt normaal niet onder deze verevening.
En u kunt samen andere afspraken maken.
Vraag iedere pensioenuitvoerder daarom om een berekening voordat u het scheidingsconvenant definitief maakt.
Moet u de scheiding aan het pensioenfonds doorgeven?
De overheid adviseert om de pensioenuitvoerder binnen twee jaar na de scheiding op de hoogte te stellen wanneer u wilt dat de pensioenuitvoerder de verevende bedragen rechtstreeks aan ieder van u uitbetaalt.
Heeft u pensioen bij meerdere fondsen of verzekeraars? Controleer dan ieder pensioen afzonderlijk.
Denk bijvoorbeeld aan:
- ABP;
- PFZW;
- PMT;
- pensioenverzekeraars;
- voormalige werkgeversregelingen.
Op Mijnpensioenoverzicht.nl kunt u controleren waar u pensioen heeft opgebouwd.
Wat is conversie van pensioen?
Bij de gewone verdeling blijft het pensioenrecht van de ene ex-partner gekoppeld aan het pensioen van de andere.
Bij conversie wordt het te verdelen deel omgezet in een zelfstandig pensioenrecht voor de ex-partner.
Dit kan alleen onder voorwaarden.
Onder meer de pensioenuitvoerder moet ermee instemmen en u moet de afspraken hierover vastleggen.
Conversie kan voordelen hebben doordat beide ex-partners financieel zelfstandiger van elkaar worden, maar de gevolgen bij overlijden zijn anders dan bij gewone verevening.
Laat dit daarom goed doorrekenen.
Wat gebeurt er met partnerpensioen na de scheiding?
Ook het partnerpensioen verdient aandacht.
Bij veel pensioenregelingen kan het vóór de scheiding opgebouwde partnerpensioen op opbouwbasis na de scheiding worden gereserveerd voor de ex-partner.
Dit heet bijzonder partnerpensioen of bijzonder nabestaandenpensioen.
Overlijdt uw ex-partner later, dan kunt u daar mogelijk recht op hebben.
Maar niet iedere pensioenregeling werkt hetzelfde.
Bij partnerpensioen dat alleen op risicobasis verzekerd was, kan na de scheiding juist geen recht op bijzonder partnerpensioen bestaan.
De pensioenregels zijn bovendien volop in overgang naar het nieuwe pensioenstelsel.
Vraag daarom uw pensioenuitvoerder schriftelijk:
- hoeveel ouderdomspensioen wordt verdeeld;
- hoeveel bijzonder partnerpensioen u krijgt;
- wat uw ex-partner krijgt;
- welke gevolgen overlijden heeft;
- welke afspraken u eventueel anders kunt maken.
Kunt u afzien van pensioen van uw ex?
Dat kan.
U kunt in uw huwelijkse voorwaarden of scheidingsconvenant andere afspraken maken over de verdeling van ouderdomspensioen.
Ook van bijzonder partnerpensioen kan onder voorwaarden worden afgezien.
Doe dit niet alleen omdat u vandaag ongeveer evenveel pensioen ontvangt.
De financiële gevolgen kunnen tientallen jaren doorlopen.
Wat gebeurt er met zorgtoeslag na een scheiding?
Uw zorgtoeslag kan flink veranderen.
Zolang u toeslagpartners bent, kijkt Dienst Toeslagen naar uw gezamenlijke inkomen en vermogen.
Na de scheiding wordt u uiteindelijk afzonderlijk beoordeeld.
Dat kan betekenen dat u:
- meer zorgtoeslag krijgt;
- voor het eerst zorgtoeslag krijgt;
- of juist minder krijgt doordat uw eigen inkomen verandert.
Ontvangt u na de scheiding partneralimentatie? Dan telt die mee als inkomen en kan dat uw zorgtoeslag weer verlagen.
Maak daarom na de scheiding altijd opnieuw een proefberekening.
Meer hierover leest u in onze uitleg over zorgtoeslag voor ouderen.
Wanneer bent u geen toeslagpartners meer?
Bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap is alleen apart wonen niet genoeg voor de meeste toeslagen.
Voor het beëindigen van het toeslagpartnerschap moeten onder andere de scheidingsprocedure en adreswijziging goed zijn verwerkt.
Dienst Toeslagen adviseert bij een scheiding:
- de adreswijziging door te geven aan de gemeente;
- het verzoek tot echtscheiding of ontbinding in te dienen;
- daarna de toeslagsituatie opnieuw te laten beoordelen.
Voor huurtoeslag werkt het anders: daarvoor kan apart wonen al eerder gevolgen hebben.
Wat gebeurt er met huurtoeslag?
Gaat één van u na de scheiding in een huurwoning wonen? Dan kan er voor het eerst recht op huurtoeslag ontstaan.
Ook degene die in de bestaande huurwoning blijft wonen kan meer huurtoeslag krijgen doordat het inkomen van de ex-partner niet langer meetelt als bewoner.
Vanaf 2026 is bovendien geen maximale huurprijs meer van toepassing die u automatisch volledig uitsluit van huurtoeslag. Wel wordt de toeslag maar tot een bepaald huurbedrag berekend.
Maak daarom ook een nieuwe huurtoeslagberekening als u vóór uw scheiding geen huurtoeslag kreeg.
Bekijk ook ons overzicht Welke kortingen en toeslagen krijgt u als AOW'er?.
Kan een scheiding juist zorgen dat u voor het eerst toeslagen krijgt?
Ja.
Stel dat u samen een te hoog inkomen had voor zorgtoeslag.
Na de scheiding bestaat uw huishouden uit één persoon en telt het inkomen van uw ex niet langer op dezelfde manier mee.
Uw eigen inkomen kan daardoor binnen de voorwaarden vallen.
Hetzelfde kan bij huurtoeslag gebeuren.
Ga dus niet uit van uw oude toeslagbeschikking.
Wat gebeurt er met de koopwoning?
Bij een eigen woning zijn er grofweg drie mogelijkheden:
- u verkoopt de woning;
- één van u blijft wonen en koopt de ander uit;
- u blijft tijdelijk samen eigenaar terwijl één persoon er woont.
Iedere optie heeft gevolgen voor:
- hypotheek;
- hypotheekrenteaftrek;
- eigenwoningforfait;
- overwaarde;
- belasting;
- vermogen;
- nieuwe woonlasten.
Bij een woning met aanzienlijke overwaarde kan de financiële verdeling bovendien sterk doorwerken in uw spaargeld en latere toeslagen.
Eén van u blijft in het huis wonen
Blijft één partner in de woning wonen en bent u beiden eigenaar? Dan moet worden afgesproken:
- wie welk deel van de hypotheek betaalt;
- wie het aandeel van de ander overneemt;
- hoeveel de woning waard is;
- hoeveel overwaarde of restschuld er is;
- of de hypotheekverstrekker akkoord gaat met één eigenaar/schuldenaar.
Dat u onderling afspreekt dat één persoon de woning krijgt, betekent niet automatisch dat de bank de andere persoon uit de hypotheek ontslaat.
Laat dit altijd formeel regelen.
Wat gebeurt er met de hypotheek als u gaat scheiden?
De hypotheek loopt door totdat deze wordt aangepast, afgelost of de woning wordt verkocht.
Wil één persoon in het huis blijven wonen? Dan beoordeelt de hypotheekverstrekker of deze persoon de hypotheek op basis van het eigen inkomen kan dragen.
Uw nieuwe AOW, aanvullend pensioen en eventueel partneralimentatie kunnen daarbij relevant zijn.
Bij een lager inkomen na pensionering is uitkoop niet altijd eenvoudig.
Laat daarom eerst berekenen wat betaalbaar is voordat u in het convenant definitief vastlegt dat één van u de woning overneemt.
Hoe werkt hypotheekrenteaftrek na vertrek uit de woning?
Verlaat u de gezamenlijke koopwoning terwijl uw ex er blijft wonen? Dan kan uw voormalige aandeel in de woning onder voorwaarden nog maximaal twee jaar als eigen woning worden behandeld.
Daardoor kan gedurende die periode nog hypotheekrenteaftrek mogelijk zijn over uw eigen aandeel in de schuld.
Na die periode veranderen de fiscale regels.
De precieze uitkomst hangt onder andere af van:
- wie eigenaar is;
- wie de rente betaalt;
- wie in de woning woont;
- de afspraken over alimentatie;
- of u inmiddels een andere koopwoning heeft.
Laat dit bij een koopwoning dus goed controleren.
Wat gebeurt er als u de woning verkoopt?
Bij verkoop wordt de hypotheek normaal uit de verkoopopbrengst afgelost.
Wat daarna overblijft is de overwaarde.
Die wordt verdeeld volgens uw eigendomsverhouding en de afspraken die u bij de scheiding maakt.
Koopt u later een andere woning? Dan kan uw aandeel in de overwaarde invloed hebben op hoeveel hypotheekrente u voor de nieuwe woning kunt aftrekken.
Dit heet de bijleenregeling.
Heeft de overwaarde van uw woning invloed op uw gewone AOW?
Nee.
Uw gewone AOW kent geen vermogenstoets.
U kunt dus €100.000 of €300.000 uit de verkoop van uw woning ontvangen zonder dat uw gewone AOW daardoor lager wordt.
Maar het geld kan wél invloed hebben op:
- huurtoeslag;
- zorgtoeslag;
- AIO;
- box 3.
Lees daarom ook Hoeveel spaargeld mag u hebben met AOW?.
Wat gebeurt er met uw spaargeld bij de scheiding?
Hoe spaargeld en beleggingen worden verdeeld hangt af van uw huwelijksvermogensregime en eventuele huwelijkse voorwaarden.
Na de verdeling telt voor toeslagen uiteindelijk uw eigen vermogen.
Dat kan financieel gunstig of ongunstig uitpakken.
Voorbeeld:
U had samen €100.000 spaargeld.
Na de scheiding krijgt u €50.000.
Uw gewone AOW verandert daardoor niet.
Maar voor huurtoeslag kan €50.000 vermogen in 2026 voor een alleenstaande te hoog zijn.
Voor zorgtoeslag ligt de vermogensgrens veel hoger.
Eén bedrag kan dus per regeling anders worden behandeld.
Welke datum is belangrijk voor vermogen en toeslagen?
Voor de vermogenstoets van zorgtoeslag en huurtoeslag is 1 januari een belangrijke peildatum.
Gaat u gedurende het jaar scheiden, dan kunnen er bijzondere regels gelden voor een toeslagpartner die maar een deel van het jaar meetelde.
Verdeel vermogen daarom niet puur met het idee dat beide ex-partners ieder 'onder een grens' moeten blijven.
De eigendomsverdeling moet juridisch kloppen en ook de fiscale verwerking moet aansluiten.
Wat gebeurt er met AIO na een scheiding?
Ontvangt u een AIO-aanvulling? Dan is een scheiding bijzonder belangrijk om door te geven.
De AIO hangt af van:
- uw woonsituatie;
- uw inkomen;
- uw vermogen;
- inkomen en vermogen van uw partner.
Gaat u na de scheiding alleen wonen? Dan kan de norm voor een alleenstaande gaan gelden.
Maar tegelijk kunnen andere bedragen ontstaan, zoals:
- pensioenverevening;
- partneralimentatie;
- spaargeld uit de verdeling;
- overwaarde uit de woning.
Die kunnen uw AIO juist weer verlagen of beëindigen.
Laat de SVB daarom na een scheiding uw volledige AIO-situatie opnieuw beoordelen.
Telt partneralimentatie mee voor AIO?
Ontvangen partneralimentatie is inkomen.
Een inkomen dat u na de scheiding ontvangt kan invloed hebben op een inkomensafhankelijke aanvulling zoals AIO.
Ook bij toeslagen en inkomstenbelasting moet u alimentatie meenemen.
Meld nieuw inkomen daarom tijdig.
Kunt u partneralimentatie krijgen als u al AOW ontvangt?
Dat kan.
De AOW-leeftijd betekent niet automatisch dat partneralimentatie uitgesloten is.
Als één ex-partner na de scheiding onvoldoende inkomen heeft en de ander draagkracht heeft, kan partneralimentatie aan de orde zijn.
U kunt hierover samen afspraken maken. Komt u er niet uit, dan kan de rechter het bedrag bepalen.
Bij langere huwelijken en mensen rond de AOW-leeftijd gelden bovendien bijzondere regels voor de duur van partneralimentatie.
Laat dit daarom meenemen in het scheidingsadvies.
Is partneralimentatie belast?
Ja.
Ontvangt u partneralimentatie? Dan moet u die in uw aangifte inkomstenbelasting als inkomen opnemen.
Dat inkomen kan bovendien invloed hebben op uw toeslagen.
Betaalt u partneralimentatie? Dan is deze onder voorwaarden aftrekbaar in uw inkomstenbelasting.
In 2026 geldt voor hogere inkomens een beperking van het maximale aftrektarief.
Wat gebeurt er met uw belasting als u gaat scheiden?
Een scheiding kan uw belasting op meerdere manieren veranderen:
- uw fiscale partnerschap eindigt;
- uw AOW-bedrag kan stijgen;
- uw pensioeninkomen kan wijzigen;
- alimentatie kan ontstaan;
- hypotheekrenteaftrek kan veranderen;
- vermogen wordt verdeeld;
- heffingskortingen kunnen veranderen.
Het jaar waarin u scheidt is daarom vaak fiscaal ingewikkelder dan het jaar erna.
Wanneer stopt het fiscale partnerschap?
Bent u getrouwd of geregistreerd partner? Dan stopt het fiscale partnerschap wanneer aan beide voorwaarden is voldaan:
- het scheidingsverzoek of verzoek tot ontbinding is ingediend;
- u staat niet meer op hetzelfde woonadres ingeschreven.
Dit moment kan dus anders zijn dan het moment waarop de SVB u voor de AOW als duurzaam gescheiden behandelt.
Dat onderscheid is belangrijk.
Kunt u in het jaar van scheiding nog samen belastingaangifte doen?
U kunt voor het jaar waarin het fiscale partnerschap eindigt onder voorwaarden kiezen om voor het hele jaar als fiscale partners te worden behandeld.
Dat kan interessant zijn omdat bepaalde inkomsten en aftrekposten dan nog onderling verdeeld kunnen worden.
Denk bijvoorbeeld aan:
- hypotheekrente;
- eigenwoningforfait;
- bepaalde aftrekposten;
- box-3-vermogen.
Welke verdeling gunstig is hangt van uw inkomens af.
Bij een koopwoning, veel vermogen of grote pensioenverschillen kan een belastingadviseur waarde toevoegen.
Moet u de loonheffingskorting aanpassen?
Controleer dit na de scheiding altijd.
Uw AOW kan hoger worden en pensioeninkomsten kunnen door pensioenverdeling veranderen.
Misschien ontvangt u straks bijvoorbeeld:
- alleenstaanden-AOW;
- eigen pensioen;
- een deel van het pensioen van uw ex;
- partneralimentatie.
Laat loonheffingskorting niet automatisch bij meerdere pensioenuitvoerders tegelijk toepassen.
Dat kan later tot een belastingaanslag leiden.
Lees ook AOW en pensioen: waarom moet u soms belasting bijbetalen?.
Heeft de scheiding gevolgen voor ouderenkorting?
Dat kan indirect.
De ouderenkorting wordt bepaald door uw eigen verzamelinkomen.
Verandert dat door:
- hogere AOW;
- pensioenverevening;
- partneralimentatie;
- andere pensioeninkomsten;
dan kan ook de hoogte van uw ouderenkorting veranderen.
Woont u na de scheiding alleen en heeft u recht op alleenstaanden-AOW? Dan kan daarnaast de alleenstaandeouderenkorting relevant worden.
Meer hierover leest u in Welke kortingen krijgt u als AOW'er?.
Kunt u na de scheiding alleenstaandeouderenkorting krijgen?
Dat kan wanneer u voor de AOW recht heeft op het bedrag voor een alleenstaande en aan de fiscale voorwaarden voldoet.
De naam is verwarrend: u hoeft hiervoor geen kind te hebben.
De alleenstaandeouderenkorting bedraagt in 2026 €540.
Controleer deze korting bij uw belastingaangifte.
Wat als u geen volledige AOW heeft?
Een scheiding verandert uw persoonlijke AOW-opbouw niet.
Heeft u bijvoorbeeld maar 80% AOW opgebouwd door jaren in het buitenland? Dan krijgt u na de scheiding niet ineens 100% alleenstaanden-AOW.
Uw nieuwe uitkering wordt gebaseerd op:
- de alleenstaandennorm;
- én uw persoonlijke AOW-percentage.
Heeft u daardoor weinig inkomen? Controleer dan opnieuw of u recht heeft op AIO.
Heeft pensioenverevening invloed op de AOW?
Niet op uw gewone AOW.
Uw gewone AOW wordt niet lager omdat u na de scheiding een deel van het pensioen van uw ex ontvangt.
Pensioen kan wel invloed hebben op:
- belasting;
- zorgtoeslag;
- huurtoeslag;
- AIO.
Kijk daarom altijd naar uw totale nieuwe inkomen.
Wat als u na de scheiding in een huurwoning gaat wonen?
Maak meteen een proefberekening huurtoeslag.
Uw oude gezamenlijke inkomen is dan niet meer representatief.
Ook als u tijdens het huwelijk nooit huurtoeslag kreeg, kunt u er als alleenstaande AOW'er mogelijk wel recht op krijgen.
Let daarnaast op uw vermogen na de verdeling van woning en spaargeld.
Kunt u in de gezamenlijke huurwoning blijven wonen?
Dat hangt onder andere af van wie op het huurcontract staat.
Bent u beiden huurder of medehuurder, dan moet worden afgesproken wie de huur voortzet.
Kunt u daar samen niet uitkomen, dan kan uiteindelijk een rechter een beslissing nemen.
Laat het huurcontract aanpassen zodra duidelijk is wie blijft wonen.
Controleer daarna uw huurtoeslag opnieuw.
Wat als u na de scheiding bij uw kind intrekt?
Voor de gewone AOW kan dit gunstiger uitpakken dan veel mensen verwachten.
Woont u als ongehuwde uitsluitend met uw eigen kind of kinderen? Dan kunt u de AOW voor een alleenstaande behouden.
Maar:
- voor AIO kan een volwassen kind als kostendeler relevant zijn;
- voor huurtoeslag gelden regels rond medebewoners;
- de woonsituatie moet daadwerkelijk kloppen.
Laat uw AOW dus niet de enige reden zijn om een woonkeuze te maken.
Wat als uw ex-partner later overlijdt?
Dan kan uw pensioenregeling opnieuw belangrijk worden.
Heeft u recht op bijzonder partnerpensioen? Dan kan dit na het overlijden van uw ex beginnen.
Bij gewone pensioenverevening kan het deel van het ouderdomspensioen dat u vanwege uw ex ontvangt juist stoppen bij overlijden van degene die het pensioen heeft opgebouwd.
Bij conversie liggen die gevolgen anders.
Vraag uw pensioenuitvoerder daarom bij de scheiding al schriftelijk wat er gebeurt:
- als u eerst overlijdt;
- als uw ex eerst overlijdt.
Dat voorkomt verrassingen jaren later.
Een praktisch voorbeeld
U en uw partner ontvangen allebei volledige AOW.
U ontvangt daarnaast €900 aanvullend pensioen per maand. Uw partner ontvangt €1.800.
U gaat scheiden en ieder woont daarna alleen.
Vóór de scheiding
Uw AOW:
€1.084,13 netto per maand
AOW partner:
€1.084,13 netto per maand
Daarnaast zijn er beide pensioeninkomsten.
Na de scheiding
Uw eigen AOW kan stijgen naar:
€1.581,55 netto per maand
Maar daarnaast moet worden bepaald:
- hoeveel pensioen tijdens het huwelijk is opgebouwd;
- welk deel daarvan wordt verevend;
- of partneralimentatie geldt;
- wie de woning houdt;
- hoeveel vermogen ieder krijgt;
- welke toeslagen ieder afzonderlijk ontvangt.
De stijging van de AOW met circa €497 zegt daarom nog weinig over hoeveel u na de scheiding werkelijk per maand overhoudt.
Maak na de scheiding een nieuw inkomensoverzicht
Schrijf voor uzelf vier onderdelen op.
1. Inkomen dat u zeker behoudt
Bijvoorbeeld:
- uw eigen AOW;
- uw eigen niet te verdelen pensioen;
- andere persoonlijke inkomsten.
2. Inkomen dat verandert
Bijvoorbeeld:
- alleenstaanden-AOW;
- verdeeld ouderdomspensioen;
- partneralimentatie.
3. Toeslagen
Controleer opnieuw:
- zorgtoeslag;
- huurtoeslag.
4. Nieuwe woonlasten
Denk aan:
- huur of hypotheek;
- energie;
- verzekeringen;
- gemeentelijke lasten;
- onderhoud;
- eventuele nieuwe woning.
Pas als u deze vier onderdelen samen bekijkt, weet u wat u netto werkelijk overhoudt.
Wat moet u als eerste regelen?
Een scheiding kan overweldigend zijn. Financieel zou ik deze volgorde aanhouden:
- Leg vast vanaf wanneer u niet meer samenwoont.
- Geef uw veranderde leefsituatie aan de SVB door.
- Controleer uw nieuwe AOW-bedrag.
- Maak een volledig overzicht van beide pensioenen.
- Laat pensioenverevening en partnerpensioen berekenen.
- Bepaal wat er met de woning en hypotheek gebeurt.
- Maak opnieuw een berekening voor zorg- en huurtoeslag.
- Controleer AIO als uw inkomen laag wordt.
- Verdeel spaargeld en ander vermogen juridisch correct.
- Controleer loonheffingskorting en uw belastingaangifte.
Controleer vooral deze documenten
Pak bij de financiële afwikkeling in ieder geval:
- laatste SVB-specificaties;
- jaaropgaven AOW;
- pensioenoverzichten;
- Mijnpensioenoverzicht;
- hypotheekakte;
- actuele hypotheekschuld;
- WOZ-waarde en liefst een recente woningwaarde;
- bank- en spaarrekeningen;
- beleggingen;
- verzekeringen;
- huwelijkse voorwaarden;
- pensioenafspraken;
- recente toeslagbeschikkingen.
Zo voorkomt u dat belangrijke bedragen pas boven water komen nadat de afspraken al zijn gemaakt.
Tot slot
Een scheiding terwijl u AOW ontvangt kan uw eigen AOW flink verhogen als u daarna alleen woont.
Vanaf 1 juli 2026 gaat het bij een volledige AOW om een verschil van bijna €500 netto per maand tussen de standaardbedragen voor gehuwden en alleenstaanden.
Maar dat is maar één onderdeel van het financiële verhaal.
Minstens zo belangrijk zijn:
pensioenverevening, partnerpensioen, woning en hypotheek, toeslagen, vermogen, belasting en eventueel partneralimentatie of AIO.
Kijk daarom niet alleen naar wat u de eerste maand na de scheiding op uw rekening krijgt.
Maak een overzicht van uw structurele inkomen én uw structurele woonlasten voor de komende jaren.
Voor algemene AOW-bedragen, betaaldagen en regels kunt u terecht op ons complete AOW-overzicht.
