De jaarlijkse belastingaanslag van de gemeente kan flink oplopen. Afvalstoffenheffing, rioolheffing en soms ook onroerendezaakbelasting. Samen gaat het al snel om honderden euro's. Toch hoeft niet iedereen die rekening volledig te betalen.
Heeft u alleen AOW of een klein aanvullend pensioen? Dan kunt u mogelijk kwijtschelding krijgen van bepaalde gemeentelijke belastingen. Dat betekent dat u een deel van de rekening, of soms zelfs het volledige bedrag, niet hoeft te betalen.
Er zijn wel voorwaarden. Uw inkomen, spaargeld en woonsituatie spelen mee. Bovendien verschillen de regels per gemeente.
Honderden euro's aan gemeentelijke belastingen
Hoeveel gemeentelijke belasting u betaalt, hangt af van uw woonplaats, uw huishouden en of u huurt of een eigen woning heeft.
Volgens de Atlas van de Lokale Lasten van onderzoeksinstituut COELO bedragen de gemiddelde gemeentelijke woonlasten in 2026:
Woonsituatie | Gemiddeld per jaar |
|---|---|
Alleenstaande in een huurwoning | € 391 |
Echtpaar of meerpersoonshuishouden in een huurwoning | € 500 |
Alleenstaande met een koopwoning | € 1.000 |
Echtpaar of meerpersoonshuishouden met een koopwoning | € 1.095 |
Het gaat om landelijke gemiddelden. Uw eigen aanslag kan hoger of lager zijn.
Vooral als u moet rondkomen van AOW of een bescheiden pensioen, kunnen deze kosten zwaar op uw maandelijkse budget drukken.
Het goede nieuws: voor bepaalde belastingen bestaat een regeling waarbij de gemeente de rekening geheel of gedeeltelijk kan kwijtschelden.
Let op: de bedragen in deze tabel zijn niet automatisch de bedragen die u kunt besparen. Niet alle gemeentelijke belastingen komen voor kwijtschelding in aanmerking.
Welke gemeentelijke belastingen hoeft u mogelijk niet te betalen?
Niet iedere belasting komt voor kwijtschelding in aanmerking. Gemeenten bepalen zelf binnen de wettelijke regels welke belastingen onder hun regeling vallen.
Soort belasting | Kwijtschelding mogelijk? |
|---|---|
Afvalstoffenheffing | Ja, in veel gemeenten. Soms alleen het vaste bedrag of een gedeelte van de aanslag. |
Rioolheffing | In sommige gemeenten. Dit kan afhankelijk zijn van het soort heffing en of u huurder of eigenaar bent. |
Onroerendezaakbelasting (OZB) | In sommige gemeenten, maar bij een eigen woning met overwaarde is kwijtschelding vaak niet mogelijk. |
Waterschapsbelasting | Soms, via het waterschap of de organisatie die de aanslag verstuurt. |
Andere gemeentelijke belastingen | Verschilt per gemeente. Voor bijvoorbeeld parkeerbelasting is doorgaans geen kwijtschelding mogelijk. |
Kijk op uw belastingaanslag welke bedragen u precies betaalt. Meestal staat daar ook vermeld welke organisatie de rekening heeft verstuurd.
Een opvallend voorbeeld uit Rotterdam
Hoe groot het verschil kan zijn, laat Rotterdam zien.
Een alleenstaande inwoner betaalt daar in 2026 € 381,90 aan afvalstoffenheffing. Bij volledige toekenning van de gemeentelijke kwijtscheldingsregeling kan maximaal € 292,15 worden kwijtgescholden.
Er blijft dan nog € 89,75 over om zelf te betalen.
Voor een tweepersoonshuishouden bedraagt de afvalstoffenheffing € 457,50. Daarvan kan bij toekenning maximaal € 349,99 worden kwijtgescholden.
Rotterdam scheldt in 2026 maximaal 76,5% van deze belasting kwijt. Andere gemeenten hanteren andere regels en percentages.
Dat is meteen een belangrijk verschil: kwijtschelding betekent niet altijd dat de volledige rekening vervalt.
Wanneer komt u met AOW in aanmerking voor kwijtschelding?
Uw AOW-uitkering geeft niet automatisch recht op kwijtschelding. De gemeente kijkt naar uw financiële situatie.
Daarbij spelen vooral vier zaken een rol.
1. Hoeveel AOW en pensioen ontvangt u?
De gemeente kijkt naar uw inkomen. Daaronder vallen bijvoorbeeld:
- Uw AOW-uitkering.
- Een aanvullend pensioen van een pensioenfonds.
- Andere inkomsten, bijvoorbeeld uit werk.
- Inkomsten van uw partner, als u samenwoont.
Ook vakantiegeld speelt een rol in de berekening.
Voor mensen die de AOW-leeftijd hebben bereikt, gelden bij sommige gemeenten speciale inkomensnormen. Die kunnen gunstiger zijn dan de normen voor mensen die nog geen AOW ontvangen.
Maar er is geen landelijk bedrag waaronder iedere AOW'er automatisch kwijtschelding krijgt.
De gemeente beoordeelt ook hoeveel u volgens de regels beschikbaar heeft om uw belastingen te betalen.
2. Hoeveel spaargeld heeft u?
Dit is een belangrijk aandachtspunt.
Ook als uw inkomen laag is, kunt u worden afgewezen omdat u te veel spaargeld of ander vermogen heeft.
De gemeente kan onder meer kijken naar:
- Het saldo op uw betaal- en spaarrekeningen.
- Spaargeld van uw partner.
- De waarde van bepaalde bezittingen.
- Een eigen woning met overwaarde.
- De waarde van uw auto.
Een klein bedrag op uw spaarrekening betekent niet automatisch dat u geen kwijtschelding kunt krijgen.
Hoeveel geld u mag hebben, hangt af van de geldende regels en de berekening voor uw huishoudsituatie.
De vermogensregels voor kwijtschelding zijn bovendien anders dan die voor bijvoorbeeld huurtoeslag of zorgtoeslag. Dat u recht heeft op een toeslag, betekent dus niet automatisch dat u ook kwijtschelding krijgt.
3. Huurt u of heeft u een koopwoning?
Als u een huurwoning heeft, kunt u onder voorwaarden kwijtschelding krijgen. Vooral afvalstoffenheffing komt hiervoor vaak in aanmerking.
Bij een eigen woning ligt het ingewikkelder.
De gemeente kijkt niet alleen naar uw inkomen en spaargeld, maar ook naar het vermogen dat in uw woning zit.
Stel dat u al dertig jaar in hetzelfde huis woont en de hypotheek grotendeels heeft afgelost. U heeft misschien weinig geld op uw bankrekening, maar wel een woning met overwaarde.
Die overwaarde kan ervoor zorgen dat u geen kwijtschelding krijgt.
Heeft u een koopwoning zonder overwaarde? Dan is het verstandig de gemeentelijke voorwaarden te controleren. Sommige gemeenten bieden ook mogelijkheden voor huiseigenaren.
Lees ook ons artikel over veel overwaarde in uw huis, maar weinig inkomen.
4. Wat zijn uw noodzakelijke maandelijkse uitgaven?
Bij de beoordeling kijkt de gemeente niet uitsluitend naar uw inkomsten.
Er wordt ook rekening gehouden met bepaalde noodzakelijke uitgaven, zoals uw woonlasten en zorgverzekeringspremie.
Dat gebeurt volgens vaste rekenregels. Niet iedere euro die u werkelijk uitgeeft, mag worden afgetrokken.
Daarom kunt u beter niet uitsluitend op basis van uw AOW-bedrag of banksaldo zelf concluderen dat u geen recht heeft.
Laat de gemeente of belastingorganisatie uw situatie beoordelen.
Drie herkenbare situaties
U woont alleen, huurt en ontvangt uitsluitend AOW
U bent 74 jaar, woont in een huurwoning en ontvangt volledige AOW. U heeft weinig spaargeld en geen aanvullend pensioen.
In zo'n situatie is het zeker de moeite waard om te controleren of u kwijtschelding kunt krijgen.
Vooral de afvalstoffenheffing kan hiervoor in aanmerking komen.
Of uw aanvraag wordt goedgekeurd, hangt af van de lokale inkomens- en vermogensregels.
U heeft AOW en een klein aanvullend pensioen
U ontvangt AOW en daarnaast iedere maand een bescheiden bedrag van een pensioenfonds.
Een aanvullend pensioen telt mee als inkomen. Maar dat betekent niet dat u zonder controle moet aannemen dat u nergens recht op heeft.
De gemeente moet beoordelen of uw totale inkomen en financiële situatie binnen de regeling passen.
U woont in een afbetaald koophuis
U ontvangt alleen AOW, heeft weinig spaargeld, maar uw woning heeft een aanzienlijke overwaarde.
In deze situatie is de kans op kwijtschelding vaak kleiner.
Dat komt doordat de gemeente uw vermogen in de woning kan meetellen, ook als u dat geld niet op uw bankrekening heeft staan.
Deze voorbeelden zijn bedoeld om de verschillen duidelijk te maken. Het zijn geen individuele berekeningen of garanties op kwijtschelding.
Vergeet ook de waterschapsbelasting niet
Naast de gemeentelijke belastingaanslag krijgt u meestal ook een rekening voor de waterschapsbelasting.
Dat is een andere belasting. Het geld wordt onder meer gebruikt voor waterzuivering, waterbeheer en bescherming tegen overstromingen.
Ook voor waterschapsbelasting kan soms kwijtschelding worden verleend.
Er zijn wel belangrijke verschillen.
Kwijtschelding van gemeentelijke belastingen betekent niet automatisch dat u ook kwijtschelding krijgt van de waterschapsbelasting.
De inkomensnormen en voorwaarden kunnen verschillen. Soms verzorgt één belastingorganisatie beide aanvragen, maar soms moet u apart kwijtschelding aanvragen.
Controleer daarom beide aanslagen.
Hoe vraagt u kwijtschelding aan?
Het aanvragen van kwijtschelding is meestal gratis. U kunt dit vaak digitaal regelen, maar er is doorgaans ook een papieren aanvraagformulier beschikbaar.
Stap 1. Zoek uw gemeentelijke belastingaanslag op
Pak de brief met uw gemeentelijke belastingen erbij.
Kijk welke belastingen erop staan en wie de afzender is. Soms is dat uw gemeente. In andere gevallen is het een regionale belastingorganisatie.
Stap 2. Controleer de voorwaarden
Ga naar de officiële website van uw gemeente of belastingorganisatie.
Zoek naar kwijtschelding gemeentelijke belastingen.
Veel organisaties hebben een korte vragenlijst waarmee u kunt controleren of een aanvraag zinvol is.
Gebruik de website die op uw aanslag staat. Zo voorkomt u dat u per ongeluk de voorwaarden van een andere gemeente gebruikt.
Stap 3. Verzamel uw gegevens
Bij een aanvraag kunnen onder meer de volgende documenten nodig zijn:
- Een overzicht van uw AOW-uitkering.
- Een overzicht van uw aanvullende pensioen.
- Recente bankafschriften van uw betaal- en spaarrekeningen.
- Uw huurprijs of hypotheekgegevens.
- Gegevens over uw zorgverzekering en eventuele toeslagen.
Heeft u een partner? Dan kunnen ook diens gegevens worden opgevraagd.
Welke documenten precies nodig zijn, verschilt per organisatie.
Stap 4. Dien uw aanvraag in
U kunt meestal via DigiD inloggen op de website van uw gemeente of belastingorganisatie.
Vindt u digitaal aanvragen lastig? Bel dan het telefoonnummer op uw belastingaanslag en vraag om een papieren formulier of hulp bij het indienen.
Bewaar de ontvangstbevestiging van uw aanvraag.
Stap 5. Controleer of u ondertussen moet betalen
Bij sommige organisaties krijgt u uitstel van betaling terwijl uw aanvraag wordt behandeld.
Ga er niet automatisch van uit dat dit overal voor de volledige aanslag geldt.
Controleer in de ontvangstbevestiging of u voorlopig nog iets moet betalen, bijvoorbeeld voor belastingsoorten die niet onder de kwijtscheldingsregeling vallen.
Wat als u de gemeentelijke belastingen al heeft betaald?
Ook als u de rekening al heeft betaald, is het verstandig om te controleren of u nog een aanvraag kunt indienen.
Sommige gemeenten staan kwijtschelding van een betaalde aanslag gedurende een beperkte periode toe.
In Rotterdam kan bijvoorbeeld tot drie maanden na volledige betaling van de afvalstoffenheffing nog een aanvraag worden gedaan.
Bij andere belastingorganisaties gelden soms kortere termijnen.
Wacht daarom niet tot het volgende belastingjaar als u denkt dat u recht heeft op kwijtschelding. Neem zo snel mogelijk contact op met de organisatie die uw aanslag heeft verstuurd.
Wat als uw aanvraag wordt afgewezen?
Een afwijzing hoeft niet altijd het einde te betekenen.
Controleer of alle gegevens over uw inkomen, vermogen en woonlasten goed zijn meegenomen.
Bent u het niet eens met de beslissing? Dan kunt u in veel gevallen administratief beroep instellen. Let goed op de termijn in de afwijzingsbrief, want die kan kort zijn.
Komt u niet voor kwijtschelding in aanmerking, maar kunt u het bedrag niet in één keer betalen? Vraag dan naar een betalingsregeling.
Daarmee wordt de belasting niet kwijtgescholden, maar kunt u mogelijk in termijnen betalen.
Misschien heeft u ook recht op andere financiële ondersteuning
Heeft u moeite om rond te komen van uw AOW? Dan kan het nuttig zijn om ook andere regelingen te controleren.
Denk aan huurtoeslag, zorgtoeslag of ondersteuning van uw gemeente.
Heeft u geen volledige AOW opgebouwd of is uw gezamenlijke inkomen erg laag? Dan kunt u mogelijk recht hebben op een AIO-aanvulling via de Sociale Verzekeringsbank.
Ook gemeenten hebben soms aanvullende voorzieningen voor inwoners met een laag inkomen.
Bekijk daarom welke extra financiële ondersteuning u met AOW kunt krijgen.
Checklist: controleer of u mogelijk geld kunt besparen
Bewaar uw belastingaanslag en controleer de volgende vijf punten:
Ontvangt u uitsluitend AOW of AOW met een klein aanvullend pensioen?
Heeft u weinig spaargeld of ander vermogen?
Komt de belasting op uw aanslag in aanmerking voor kwijtschelding?
Heeft u ook gecontroleerd of kwijtschelding van waterschapsbelasting mogelijk is?
Heeft u de aanvraagtermijn en betalingsdatum gecontroleerd?
Kunt u een of meer vragen niet beantwoorden? Neem dan contact op met uw gemeente. U kunt ook hulp vragen bij een sociaal raadsliedenbureau of een lokaal formulierenspreekuur.
Tot slot: controleer uw recht voordat u betaalt
Gemeentelijke belastingen horen bij het wonen in Nederland. Maar wie uitsluitend AOW of een klein pensioen ontvangt, hoeft niet altijd de volledige rekening zelf te dragen.
Voor sommige huishoudens kan kwijtschelding jaarlijks een aanzienlijk bedrag schelen.
Uw inkomen, spaargeld en woonsituatie bepalen of u daarvoor in aanmerking komt. En de regels kunnen per gemeente verschillen.
Neem daarom uw volgende belastingaanslag rustig door en controleer welke mogelijkheden uw gemeente biedt. Dat kleine beetje uitzoekwerk kan financieel de moeite waard zijn.
