Overwaarde op uw huis, maar weinig geld te besteden? Deze mogelijkheden heeft u

Uw huis is misschien wel €450.000 waard, terwijl er nog maar een kleine hypotheek op rust. Toch moet u iedere maand opletten wat u uitgeeft. Voor veel oudere huiseigenaren is dat een herkenbare situatie. Het goede nieuws: er zijn verschillende manieren om geld uit uw woning vrij te maken, soms zelfs zonder te verhuizen of hogere maandlasten te krijgen. Maar niet iedere oplossing is even voordelig.

Een huis dat bijna is afbetaald. Een fijne tuin, vertrouwde buren en een woonkamer waar u al tientallen jaren met plezier zit.

Daar mag u best trots op zijn.

Maar ondertussen stijgen de kosten van boodschappen, energie, onderhoud en verzekeringen. Misschien wilt u de badkamer vernieuwen, wat vaker op vakantie of simpelweg wat meer financiële ruimte hebben.

Op papier bent u behoorlijk vermogend. Alleen staat dat vermogen niet op uw bankrekening. Het zit in uw woning.

Gelukkig zijn er mogelijkheden om een deel van die overwaarde te gebruiken. Denk aan een hypotheekverhoging, een verzilverhypotheek, een gemeentelijke lening of een constructie waarbij u uw woning verkoopt en er toch blijft wonen.

De verschillen zijn groot. Vooral wanneer u al AOW ontvangt of weinig aanvullend pensioen heeft, is het verstandig om goed te vergelijken.

twee mannen in de tuin met glas wijn die overwaarde bespreken

Wat is overwaarde en hoeveel heeft u?

Overwaarde is het verschil tussen de actuele waarde van uw woning en de hypotheekschuld die nog openstaat.

Stel dat u uw huis dertig jaar geleden heeft gekocht voor €160.000.

Inmiddels is de woning €425.000 waard en heeft u nog €65.000 hypotheekschuld.

Dan bedraagt uw overwaarde:

€425.000 - €65.000 = €360.000.

Dat klinkt als een flink bedrag. En dat is het ook.

Toch kunt u die €360.000 niet zomaar van uw bankrekening opnemen.

Zolang u uw woning niet verkoopt, moet u meestal een lening afsluiten om geld vrij te maken. Daarbij kijken geldverstrekkers naar uw inkomen, leeftijd, woningwaarde en bestaande hypotheek.

Zo berekent u zelf uw overwaarde

Waarde van uw huis

Resterende hypotheek

Overwaarde

€300.000

€100.000

€200.000

€400.000

€75.000

€325.000

€450.000

€50.000

€400.000

€500.000

€150.000

€350.000

€600.000

€100.000

€500.000

De bedragen zijn voorbeelden. Voor de werkelijke waarde van uw woning kan een taxatie of andere betrouwbare waardebepaling nodig zijn.

Belangrijk: veel overwaarde hebben betekent niet automatisch dat u dat volledige bedrag kunt lenen. Een aanbieder houdt rekening met de betaalbaarheid en risico's.

Relaxstoel banner

Waarom hebben sommige gepensioneerden veel vermogen, maar weinig geld?

Misschien heeft u vroeger jarenlang een goed salaris gehad. U kon uw hypotheek aflossen, spaarde waar mogelijk en investeerde in uw eigen woning.

Na uw pensionering veranderde uw financiële situatie.

Uw salaris werd vervangen door AOW en eventueel aanvullend pensioen.

Tegelijkertijd bleven veel uitgaven bestaan.

Het onderhoud van uw woning, verzekeringen, gemeentelijke belastingen en dagelijkse boodschappen moeten gewoon betaald worden.

Een woning kan ondertussen sterk in waarde stijgen zonder dat u daar iedere maand iets van merkt.

Dat levert een opvallende situatie op: iemand kan een woning van een half miljoen euro bezitten en toch moeite hebben om een onverwachte rekening van €2.000 te betalen.

Daarom is het verstandig onderscheid te maken tussen twee soorten vermogen:

  • Vermogen in uw woning: waarde die pas beschikbaar komt door verkoop of financiering.
  • Vrij beschikbaar vermogen: spaargeld en andere middelen waarmee u direct uitgaven kunt betalen.

Het ene is niet automatisch een vervanging voor het andere.

Zeven manieren om uw overwaarde te gebruiken

Er zijn verschillende mogelijkheden. Sommige zijn geschikt als u eenmalig geld nodig heeft, andere wanneer u uw maandelijkse inkomen wilt aanvullen.

Mogelijkheid

Blijft u eigenaar?

Nieuwe maandlasten?

Belangrijkste aandachtspunt

1. Hypotheek verhogen

Ja

Meestal wel

Voldoende inkomen nodig

2. Aflossingsvrij lenen

Ja

Ja, rente

Schuld blijft bestaan

3. Verzilverhypotheek

Ja

Meestal niet

Schuld groeit door rente

4. Gemeentelijke Verzilverlening

Ja

Meestal niet

Alleen bij deelnemende gemeenten

5. Familielening

Ja

Afhankelijk van afspraken

Juridisch en fiscaal goed regelen

6. Huis verkopen en terughuren

Nee

Meestal huur

U verliest het eigendom

7. Kleiner gaan wonen

Meestal wel, bij aankoop

Afhankelijk van nieuwe woning

Verhuizen en bijkomende kosten

Welke mogelijkheid aantrekkelijk is, hangt vooral af van de vraag hoeveel geld u nodig heeft, waarvoor u het wilt gebruiken en hoe lang u in uw huidige woning wilt blijven wonen.

1. Uw hypotheek verhogen: vaak eenvoudiger dan u denkt

Heeft u nog een hypotheek bij een bank? Dan kunt u mogelijk een extra bedrag lenen op basis van de waarde van uw woning.

Bijvoorbeeld voor een nieuwe badkamer, isolatie of andere uitgaven.

Stel dat uw woning €450.000 waard is en u nog €80.000 hypotheek heeft.

U wilt €30.000 opnemen.

De totale hypotheekschuld stijgt dan naar €110.000.

Dat is nog steeds een relatief klein deel van de woningwaarde.

Toch moet de bank beoordelen of u de hogere maandlasten kunt betalen.

Hoeveel kost een hypotheekverhoging?

Een voorbeeld:

U leent €30.000 extra tegen een rente van 4,5%.

Bij een aflossingsvrij leningdeel betaalt u ongeveer €112,50 bruto rente per maand.

Bij een annuïtaire lening met een looptijd van dertig jaar liggen de bruto maandlasten in het begin rond €152. U betaalt dan zowel rente als aflossing.

Dit zijn rekenvoorbeelden, geen actuele offertes.

Ook kunnen advieskosten, taxatiekosten en eventuele notariskosten een rol spelen.

Kunt u uw hypotheek verhogen met alleen AOW?

Dat kan in sommige situaties.

Een bank kijkt niet uitsluitend naar uw overwaarde, maar ook naar uw inkomen en vaste lasten.

Bij bepaalde seniorenregelingen is maatwerk mogelijk.

Heeft u veel overwaarde en een beperkte bestaande hypotheek? Vraag dan specifiek of de bank rekening kan houden met de werkelijke hypotheeklasten.

Lees ook: AOW en hypotheek: wat gebeurt er met uw maandlasten?.

2. Een aflossingsvrije hypotheek: lagere maandlasten, maar de schuld blijft

Een andere mogelijkheid is om een aanvullend bedrag aflossingsvrij te lenen.

U betaalt dan alleen rente en lost tijdens de looptijd niet verplicht af.

Daardoor blijven de maandlasten lager dan bij een vergelijkbare annuïtaire hypotheek.

Bij een extra lening van €50.000 tegen 5% rente betaalt u ongeveer €208 bruto per maand.

De schuld van €50.000 blijft bestaan zolang u niet aflost.

Let op de strengere regels van 2026

Grote banken hebben in 2026 hun voorwaarden voor nieuwe aflossingsvrije hypotheken aangescherpt.

Bij veel grote geldverstrekkers mag het nieuwe aflossingsvrije deel maximaal 30% van de woningwaarde bedragen.

Dat kan beperkingen opleveren wanneer u al een grote aflossingsvrije hypotheek heeft.

Ook uw pensioeninkomen telt mee bij de beoordeling.

Heeft u interesse in aflossingsvrij lenen? Laat dan niet alleen berekenen of u de rente vandaag kunt betalen, maar ook wat er gebeurt als de rentevaste periode eindigt.

3. Verzilverhypotheek: geld uit uw huis zonder maandelijkse rente te betalen

Voor mensen met veel overwaarde en weinig maandelijks inkomen kan een verzilverhypotheek interessant zijn.

Deze wordt ook wel een opeethypotheek of overwaardehypotheek genoemd.

Bij deze hypotheekvorm krijgt u een deel van de waarde van uw woning uitgekeerd.

Dat kan bij sommige aanbieders in één keer, maandelijks of via een combinatie.

Het belangrijkste verschil met een gewone hypotheek is dat u doorgaans niet iedere maand rente betaalt.

De rente wordt bij uw hypotheekschuld opgeteld.

Hierdoor hoeft u niet direct extra geld vrij te maken voor de maandlasten.

Een voorbeeld

Stel dat u €50.000 opneemt.

De rente bedraagt in dit rekenvoorbeeld 6% per jaar.

U betaalt die rente niet zelf, maar laat deze bijschrijven bij de lening.

Uw schuld groeit daardoor:

Moment

Geschatte schuld

Bij opname

€50.000

Na 5 jaar

€66.900

Na 10 jaar

€89.500

Na 15 jaar

€119.800

Na 20 jaar

€160.400

Afgeronde bedragen bij een vaste rente van 6%, jaarlijkse rentebijschrijving, geen aanvullende opnames en exclusief kosten.

Na twintig jaar kan uw oorspronkelijke opname van €50.000 dus zijn uitgegroeid tot een schuld van ruim €160.000.

Dat is een aanzienlijk verschil.

Wat zijn de voordelen?

U blijft eigenaar van uw woning en kunt er onder de afgesproken voorwaarden blijven wonen.

Ook kunnen de maandelijkse lasten beperkt blijven doordat de rente wordt bijgeschreven.

Dit kan vooral aantrekkelijk zijn wanneer uw pensioeninkomen onvoldoende is voor een gewone hypotheekverhoging.

Wat zijn de nadelen?

De hypotheekschuld groeit.

Daardoor blijft er bij een latere verkoop waarschijnlijk minder geld over.

Ook kunnen de afsluitkosten relatief hoog zijn en kan de rente hoger liggen dan bij een gewone hypotheek.

Bovendien kan verhuizen moeilijker worden als een groot deel van de overwaarde inmiddels is opgebruikt.

Een verzilverhypotheek verdient daarom een zorgvuldige vergelijking.

Wilt u precies weten hoe dit werkt en welke aanbieders er zijn? Lees dan ons uitgebreide artikel over de opeethypotheek en de mogelijkheden om overwaarde op te nemen.

4. De gemeentelijke Verzilverlening: soms een aantrekkelijk alternatief

Niet iedereen weet dat sommige gemeenten een speciale lening aanbieden waarmee u de overwaarde van uw woning kunt gebruiken.

Dit gebeurt via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn).

Met een Verzilverlening kunt u onder voorwaarden geld lenen voor bijvoorbeeld woningverbetering of verduurzaming.

Een belangrijk voordeel is dat u doorgaans geen maandelijkse rente of aflossing betaalt.

De rente wordt bij de lening opgeteld.

Vanaf welke leeftijd kunt u een Verzilverlening krijgen?

De SVn Verzilverlening is bedoeld voor oudere woningeigenaren, vanaf een leeftijd die aansluit bij ongeveer tien jaar vóór de AOW-leeftijd.

De precieze voorwaarden hangen af van de regeling die uw gemeente of provincie aanbiedt.

Niet iedere gemeente doet mee.

Ook mag u het geld niet automatisch voor alles gebruiken.

Een nieuwe badkamer, isolatie of een aanpassing aan uw woning kan binnen de regeling vallen. Een vakantie of nieuwe auto meestal niet.

Waarom is deze lening het onderzoeken waard?

Volgens de vergelijking van de Consumentenbond uit oktober 2026 kan de rente van een SVn Verzilverlening aanzienlijk lager zijn dan die van een commerciële verzilverhypotheek.

Maar de lening is niet vrij verkrijgbaar. U moet aan de voorwaarden van de deelnemende gemeente of provincie voldoen.

Wilt u uw woning comfortabeler maken? Kijk dan ook naar de Blijverslening, die in sommige gemeenten beschikbaar is voor woningaanpassingen.

5. Geld lenen van uw kinderen of andere familieleden

Misschien hebben uw volwassen kinderen voldoende spaargeld en willen zij u helpen.

Dan kan een familielening een mogelijkheid zijn.

U leent bijvoorbeeld €25.000 van uw zoon of dochter om uw woning aan te passen.

Samen maakt u afspraken over de rente, looptijd en aflossing.

Het voordeel is dat u niet automatisch afhankelijk bent van de acceptatievoorwaarden van een commerciële hypotheekverstrekker.

Maar ook een familielening heeft risico's.

Leg afspraken schriftelijk vast

Bespreek in ieder geval hoeveel rente u betaalt, wanneer de lening wordt terugbetaald en wat er gebeurt bij overlijden of verkoop van uw woning.

Ook kunnen er gevolgen zijn voor belastingen en de nalatenschap.

Een familielening moet geen bron van onduidelijkheid of spanningen worden.

Laat daarom bij voorkeur een financieel adviseur of notaris meekijken, zeker wanneer het om grote bedragen gaat of wanneer er meerdere kinderen zijn.

6. Uw huis verkopen en toch blijven wonen

Er bestaan ook commerciële constructies waarmee u geld uit uw woning kunt halen zonder direct te verhuizen.

Bij sommige vormen verkoopt u de woning aan een onderneming en blijft u er vervolgens wonen.

Dat kan bijvoorbeeld door de woning terug te huren.

Bij andere constructies krijgt u een bedrag ineens of een periodieke uitkering, terwijl afspraken worden gemaakt over uw recht om in de woning te blijven.

Dit kan aantrekkelijk klinken wanneer u een klein pensioen heeft en veel geld in uw huis zit.

Toch zijn de gevolgen ingrijpend.

U bent geen eigenaar meer

Wanneer u uw woning verkoopt, verliest u in beginsel het eigendom.

Dat betekent dat toekomstige waardestijgingen niet meer automatisch voor u zijn.

Bij terughuur krijgt u bovendien te maken met huurbetalingen, mogelijke huurverhogingen en contractvoorwaarden.

Controleer daarom altijd:

  • Welke verkoopprijs u krijgt ten opzichte van de werkelijke marktwaarde.
  • Of u levenslang of slechts voor een bepaalde periode mag blijven wonen.
  • Hoe eventuele huurverhogingen worden berekend.
  • Wie verantwoordelijk is voor onderhoud.
  • Wat er gebeurt als u naar een zorginstelling verhuist.
  • Wat uw erfgenamen ontvangen wanneer u overlijdt.

Laat een dergelijke constructie altijd onafhankelijk juridisch en financieel beoordelen.

De Consumentenbond heeft in oktober 2026 opnieuw aandacht besteed aan de verschillen en risico's van deze producten.

7. Verhuizen naar een kleinere woning: meer geld vrij, mogelijk minder onderhoud

Misschien wilt u helemaal geen nieuwe lening afsluiten.

Dan kan verhuizen naar een kleinere woning een alternatief zijn.

Stel dat uw huidige woning €475.000 waard is en u geen hypotheek meer heeft.

U koopt een comfortabel gelijkvloers appartement voor €350.000.

Dan blijft er vóór aankoopkosten, verkoopkosten en eventuele verbouwing €125.000 over.

Dat geld kunt u gebruiken voor uw nieuwe woonwensen of als financiële buffer.

Verhuizen is niet automatisch goedkoper

Een appartement kan hogere servicekosten hebben en ook de verhuizing zelf kost geld.

Bovendien is een nieuwe, comfortabele woning niet altijd goedkoper dan uw bestaande huis.

En misschien wilt u helemaal niet weg uit uw vertrouwde buurt.

Dat is een goede reden om eerst te kijken of u uw huidige woning met relatief kleine aanpassingen prettiger kunt maken.

Denk bijvoorbeeld aan een onderhoudsvriendelijke tuin, betere isolatie of een comfortabele badkamer.

Meer ideeën vindt u in ons artikel over de levensloopbestendige woning.

Wat is het verschil in kosten tussen de verschillende mogelijkheden?

De kosten kunnen sterk uiteenlopen.

De Consumentenbond publiceerde op 6 oktober 2026 een vergelijking waarbij een 68-jarige woningeigenaar €50.000 aan overwaarde opneemt.

De woningwaarde bedraagt €500.000 en er staat nog €200.000 hypotheek open.

Dit zijn de uitkomsten van de vergelijking, met rentepeildatum 23 september 2026.

Financiering van €50.000

Rente

Maandlast

Schuld na 20 jaar

Aflossingsvrije hypotheek

5,00%

€208

€50.000

Aflossingsvrije familiehypotheek

4,50%

€187

€50.000

SVn Verzilverlening

1,70%

€0

€70.047

Verzilverhypotheek

6,61%

€0

€179.858

Bron: Consumentenbond, oktober 2026. De genoemde schuld betreft alleen het extra opgenomen bedrag met eventueel bijgeschreven rente. Betaalde maandelijkse rente, bestaande hypotheekschulden en bijkomende kosten zijn niet opgenomen in de laatste kolom. De SVn-lening is alleen beschikbaar binnen deelnemende regelingen.

Het verschil valt direct op.

Bij een gewone aflossingsvrije hypotheek betaalt u maandelijks rente, maar groeit de schuld niet door rentebijschrijving.

Bij een verzilverhypotheek zonder maandelijkse rentebetaling kan de schuld juist flink oplopen.

In het voorbeeld bedraagt de schuld na twintig jaar bijna €180.000, terwijl u oorspronkelijk €50.000 heeft ontvangen.

Geen maandelijkse hypotheeklasten betekent dus niet dat een lening weinig kost.

Hoeveel overwaarde kunt u eigenlijk opnemen met alleen AOW?

Wie uitsluitend AOW ontvangt, kan niet altijd een gewone hypotheek verhogen.

Dat betekent niet dat u helemaal geen mogelijkheden heeft.

Bij speciale seniorenhypotheken en verzilverproducten wordt op een andere manier naar de financiële situatie gekeken.

Een geldverstrekker kan onder meer rekening houden met de woningwaarde, bestaande hypotheekschuld, leeftijd, levensverwachting in de productberekening en de rente die bij de schuld wordt geschreven.

Maar er bestaat geen vast landelijk bedrag dat iedere AOW'er kan opnemen.

Een eigenaar met een huis van €400.000 en een bestaande hypotheek van €250.000 staat er anders voor dan iemand met een hypotheekvrije woning van dezelfde waarde.

Ook maakt het verschil of u 65, 75 of 85 jaar bent.

Laat daarom altijd een persoonlijke berekening maken.

Kunt u uw overwaarde opnemen als u ouder bent dan 75 jaar?

Ja, dat kan in bepaalde situaties.

Er bestaat geen algemene wettelijke leeftijdsgrens van 75 jaar voor alle overwaardeproducten.

De voorwaarden verschillen wel per aanbieder.

Bij sommige financieringsvormen kan een hogere leeftijd juist meer mogelijkheden geven voor het opnemen van overwaarde, omdat de aanbieder de verwachte looptijd van de lening anders berekent.

Bij gewone hypotheken blijft vooral de betaalbaarheid op basis van het inkomen belangrijk.

Vraag bij een adviesgesprek niet alleen hoeveel u kunt opnemen, maar ook wat er gebeurt als u nog vijftien of twintig jaar in uw woning blijft wonen.

Kunt u overwaarde gebruiken om uw AOW aan te vullen?

Ja, dat kan in sommige gevallen.

Een eenmalige opname kan bijvoorbeeld worden gebruikt als financiële reserve.

Sommige verzilverproducten bieden daarnaast een periodieke uitkering, waarmee u uw besteedbare geld kunt aanvullen.

Dat kan prettig zijn wanneer u iedere maand net iets meer ruimte wilt hebben.

Bijvoorbeeld voor een uitstapje, vervoer, hulp in huis of andere dagelijkse uitgaven.

Maar overwaarde opnemen is niet hetzelfde als extra pensioen

Het geld dat u ontvangt, komt in veel gevallen uit een lening.

U krijgt dus geen gratis aanvulling op uw AOW.

Het bedrag moet later worden terugbetaald, meestal uit de opbrengst van uw woning.

De rente en andere kosten verminderen het vermogen dat overblijft.

Daarom is het verstandig om eerst te berekenen hoeveel aanvulling u daadwerkelijk nodig heeft.

Heeft u structureel moeite om rond te komen? Onderzoek dan ook of u recht heeft op bestaande regelingen.

Bekijk onze informatie over extra financiële aanvulling als u alleen AOW ontvangt.

Heeft overwaarde opnemen gevolgen voor uw AOW?

Voor de gewone AOW geldt in beginsel dat uw vermogen geen invloed heeft op de hoogte van uw uitkering.

De gewone AOW is namelijk geen uitkering waarbij uw spaargeld of woningvermogen wordt getoetst.

Het opnemen van €30.000 of €50.000 overwaarde zorgt dus niet automatisch voor een lagere AOW-uitkering.

Dat ligt anders bij sommige aanvullende regelingen.

Let op bij de AIO-aanvulling

Ontvangt u naast uw AOW ook een AIO-aanvulling van de Sociale Verzekeringsbank?

Dan gelden er vermogensregels.

De eigen woning en de beschikbare overwaarde kunnen daarbij van belang zijn.

Ook het opnemen van geld uit uw woning kan gevolgen hebben voor uw recht op aanvullende ondersteuning.

Vraag daarom vooraf aan de SVB welke gevolgen de gekozen constructie in uw persoonlijke situatie heeft.

Heeft overwaarde opnemen gevolgen voor uw zorgtoeslag?

Dat kan.

Zolang de overwaarde vastzit in uw eigen woning, telt die woning in beginsel niet mee als vermogen voor de toeslagen.

Maar neemt u een deel van uw overwaarde op en blijft dat geld op uw spaarrekening staan? Dan verandert uw financiële situatie.

Spaargeld kan meetellen bij de vermogenstoets voor de zorgtoeslag.

Daar staat tegenover dat een lening soms als schuld kan meetellen in box 3, afhankelijk van de fiscale behandeling.

Het uiteindelijke effect is dus niet altijd gelijk aan het volledige opgenomen bedrag.

Een voorbeeld

Stel dat u €75.000 aan overwaarde opneemt en dit op een spaarrekening zet.

U heeft daarnaast nog €40.000 spaargeld.

Uw totale banktegoed bedraagt dan €115.000.

Dat kan gevolgen hebben voor uw recht op toeslagen, afhankelijk van uw gezinssituatie, andere bezittingen, schulden en de geldende vermogensgrenzen.

Laat daarom vóór opname controleren wat er op de relevante peildatum meetelt.

Meer hierover leest u in ons artikel over zorgtoeslag voor ouderen.

Moet u belasting betalen als u overwaarde opneemt?

Dat hangt af van de manier waarop u de overwaarde gebruikt.

Een opgenomen lening is op zichzelf doorgaans geen belastbaar inkomen.

Maar de fiscale gevolgen kunnen wel verschillen.

Overwaarde die in uw huis blijft zitten

Uw eigen woning valt bij normaal eigenwoninggebruik doorgaans in box 1.

De overwaarde van uw hoofdverblijf wordt dus niet simpelweg als spaargeld in box 3 belast.

Geld dat u op uw spaarrekening zet

Wanneer u geld opneemt en op een bankrekening laat staan, kan dat bedrag meetellen in box 3.

Of de bijbehorende schuld ook meetelt, hangt af van de fiscale regels en uw persoonlijke situatie.

Geld dat u aan uw woning besteedt

Gebruikt u het geleende bedrag voor een verbouwing of onderhoud?

Dan kan de hypotheekrente onder voorwaarden aftrekbaar zijn.

Voor nieuwe eigenwoningschulden geldt doorgaans dat u in maximaal dertig jaar ten minste annuïtair of lineair moet aflossen.

Bij een gewone aflossingsvrije lening of verzilverhypotheek voldoet het nieuwe leningdeel meestal niet aan die aflossingseis.

Gebruik het geld dus niet met de automatische aanname dat de rente aftrekbaar is.

Geld voor een auto, vakantie of aanvulling op uw inkomen

Leent u geld voor consumptieve uitgaven, dan is de rente in beginsel niet aftrekbaar als eigenwoningrente.

Ook al gebruikt u uw huis als onderpand.

Laat bij grotere bedragen altijd controleren wat dit betekent voor uw belastingaangifte.

Wat gebeurt er met uw eigen bijdrage voor zorg?

Misschien denkt u nog niet aan langdurige zorg, maar het is verstandig om ook naar dit mogelijke gevolg te kijken.

Wanneer u in de toekomst zorg ontvangt vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz), kan een eigen bijdrage van toepassing zijn.

Het CAK berekent deze bijdrage onder meer aan de hand van inkomen, vermogen, leeftijd, partnersituatie en het type zorg.

Daarbij gebruikt het CAK normaal gesproken gegevens van twee jaar eerder.

Wanneer u een groot bedrag aan overwaarde opneemt en dit uw meetellende vermogen verhoogt, kan dat op een later moment gevolgen hebben voor de eigen bijdrage.

De precieze uitkomst hangt af van uw situatie.

Daarom verdient deze vraag aandacht wanneer u overweegt een groot bedrag ineens op te nemen.

Wat gebeurt er met uw overwaarde als u overlijdt?

Dat hangt af van de gekozen oplossing.

Bij een gewone hypotheek of verzilverhypotheek blijft de openstaande schuld bestaan totdat deze wordt afgelost.

Na overlijden moet die schuld uiteindelijk worden afgewikkeld, bijvoorbeeld bij verkoop van de woning.

Wat overblijft na aflossing en overige kosten, maakt deel uit van de nalatenschap.

Bij een verzilverhypotheek kan de schuld door bijgeschreven rente aanzienlijk zijn gestegen.

Sommige aanbieders bieden onder voorwaarden bescherming tegen een restschuld.

Lees de voorwaarden zorgvuldig, want niet iedere garantie werkt op dezelfde manier.

Bespreek de gevolgen met uw erfgenamen

U bent natuurlijk zelf degene die beslist wat u met uw vermogen doet.

Maar het kan verstandig zijn om uw kinderen of andere erfgenamen te laten weten welke afspraken er bestaan.

Dat voorkomt verrassingen wanneer de woning later moet worden verkocht.

Laat ook vastleggen wat er gebeurt als één partner overlijdt en de andere partner in de woning wil blijven wonen.

Kunt u overwaarde opnemen om uw kinderen geld te schenken?

Ja, dat kan onder voorwaarden.

Bijvoorbeeld wanneer u uw zoon of dochter wilt helpen bij de aankoop van een woning.

U kunt een bedrag opnemen via uw hypotheek en dat vervolgens schenken.

Maar realiseer u dat u zelf met de lening en de kosten blijft zitten.

Bovendien kunnen schenkbelasting en de geldende vrijstellingen een rol spelen.

Een schenking aan uw kinderen vermindert ook het vermogen dat u later zelf nog kunt gebruiken.

Het is daarom verstandig om eerst uw eigen financiële ruimte voor de komende jaren te beschermen.

Geld schenken is een persoonlijke keuze, geen vanzelfsprekend doel van het opnemen van overwaarde.

Is overwaarde opnemen verstandig als u weinig spaargeld heeft?

Dat kan, maar kijk goed naar het doel.

Er is een verschil tussen €25.000 nodig hebben voor een noodzakelijke verbouwing en iedere maand geld tekortkomen voor gewone uitgaven.

Bij een eenmalige investering kunt u de kosten en opbrengsten relatief goed overzien.

Maar wanneer u langdurig iedere maand geld uit uw woning moet opnemen om rond te komen, kan uw vermogen langzaam afnemen.

Stel uzelf drie vragen

Waarvoor wil ik het geld gebruiken?

Voor een comfortabelere woning, een financiële buffer of dagelijkse uitgaven?

Hoeveel heb ik werkelijk nodig?

Misschien is €20.000 voldoende en hoeft u geen €75.000 op te nemen.

Wat gebeurt er over tien jaar?

Heeft u dan nog voldoende ruimte om onderhoud te betalen of eventueel te verhuizen?

Een goede oplossing moet niet alleen vandaag prettig zijn, maar ook uw toekomstige keuzes zoveel mogelijk openhouden.

Wanneer kunt u beter geen overwaarde opnemen?

Een lening op uw woning is niet altijd nodig of verstandig.

Wees vooral voorzichtig wanneer:

  • U binnen enkele jaren wilt verhuizen.
  • U voldoende spaargeld heeft voor de gewenste uitgave.
  • De afsluitkosten hoog zijn in verhouding tot het bedrag dat u nodig heeft.
  • U nog niet weet hoe uw pensioeninkomen zich ontwikkelt.
  • U de toekomstige schuld niet goed kunt overzien.
  • U uw woning mogelijk wilt verkopen om later kleiner te gaan wonen.
  • U al betalingsproblemen heeft en geen structureel financieel overzicht heeft.
  • U de productvoorwaarden moeilijk te begrijpen vindt.

Een onafhankelijke adviseur kan helpen om de alternatieven naast elkaar te zetten.

Stappenplan: zo onderzoekt u welke oplossing bij u past

Stap 1. Bereken uw overwaarde

Gebruik een realistische schatting van uw woningwaarde en trek de resterende hypotheekschuld af.

Stap 2. Bepaal het doel

Wilt u uw woning verbeteren, uw maandelijkse inkomen aanvullen of een financiële buffer creëren?

Stap 3. Bereken hoeveel geld u nodig heeft

Neem niet meer op dan noodzakelijk, zeker wanneer de rente bij uw schuld wordt opgeteld.

Stap 4. Vraag eerst naar een gewone hypotheekverhoging

Wanneer u de maandlasten kunt dragen, kan dit voordeliger zijn dan een verzilverhypotheek.

Stap 5. Controleer gemeentelijke mogelijkheden

Vraag of uw gemeente een Verzilverlening, Blijverslening of andere geschikte regeling aanbiedt.

Stap 6. Vergelijk de kosten op lange termijn

Laat zien hoeveel schuld er na vijf, tien, vijftien en twintig jaar overblijft.

Stap 7. Controleer belastingen en toeslagen

Vraag wat de gekozen oplossing betekent voor box 3, zorgtoeslag, AIO en eventuele zorgbijdragen.

Stap 8. Laat de voorwaarden onafhankelijk beoordelen

Neem geen beslissing op basis van alleen een aantrekkelijk maandbedrag of een lage rente.

Checklist: deze vragen neemt u mee naar een adviseur

  • Hoeveel overwaarde heb ik werkelijk?
  • Hoeveel kan ik verantwoord opnemen?
  • Blijf ik eigenaar van mijn woning?
  • Moet ik maandelijks rente betalen?
  • Hoe hoog is mijn schuld na tien en twintig jaar?
  • Kan ik later nog geld opnemen?
  • Wat gebeurt er als ik eerder verhuis?
  • Wat gebeurt er als mijn partner overlijdt?
  • Is er een restschuldgarantie?
  • Kan ik boetevrij aflossen?
  • Wat betaal ik aan advies, taxatie en notariskosten?
  • Zijn er mogelijkheden via de gemeente?
  • Wat betekent dit voor mijn belastingen en toeslagen?
  • Hoeveel overwaarde blijft er naar verwachting over?
  • Welke oplossing is het voordeligst als ik nog twintig jaar in mijn woning blijf?

Vraag de adviseur bij voorkeur om minimaal twee verschillende financieringsvormen naast elkaar te zetten.

Tot slot: uw huis mag ook nu bijdragen aan uw woonplezier

Uw woning is meer dan een bedrag op papier.

Het is de plek waar u zich thuis voelt, waar herinneringen liggen en waar u misschien nog jarenlang wilt blijven wonen.

Heeft u veel overwaarde maar weinig vrij besteedbaar geld, dan kan het aantrekkelijk zijn om een deel van dat vermogen beschikbaar te maken.

Gelukkig bestaan er verschillende mogelijkheden. Van een gewone hypotheekverhoging tot een verzilverhypotheek of gemeentelijke lening.

Maar de verschillen in kosten zijn groot.

Kijk daarom niet alleen naar hoeveel geld u vandaag kunt ontvangen. Laat vooral berekenen hoeveel u uiteindelijk betaalt en welke mogelijkheden u later overhoudt.

Zo kunt u een keuze maken die past bij uw inkomen, uw woning en de manier waarop u de komende jaren prettig wilt leven.

Veelgestelde vragen over overwaarde opnemen

Ja. U kunt bijvoorbeeld uw hypotheek verhogen, een aflossingsvrije hypotheek afsluiten of een verzilverhypotheek gebruiken. De mogelijkheden hangen af van uw inkomen, leeftijd en woningwaarde.

Dat kan in sommige situaties. Bij een gewone hypotheek wordt naar uw inkomen gekeken. Speciale seniorenproducten kunnen meer mogelijkheden bieden wanneer u veel overwaarde heeft en weinig pensioeninkomen.

Er bestaat geen vast bedrag. De maximale opname hangt af van de woningwaarde, hypotheekschuld, leeftijd, rente en voorwaarden van de financiering.

Ja, bij sommige aanbieders is dat mogelijk. Er bestaat geen algemene wettelijke leeftijdsgrens voor alle producten. De voorwaarden verschillen per geldverstrekker.

Bij sommige verzilverhypotheken en verkoopconstructies is een maandelijkse uitkering mogelijk. Controleer hoe lang de uitkering loopt en hoeveel schuld of kosten daarbij ontstaan.

Nee. U betaalt meestal rente en vaak ook kosten voor advies, taxatie of notaris. Bij verzilverhypotheken kan de rente worden bijgeschreven, waardoor u deze kosten niet direct merkt.

Dat hangt sterk af van de gekozen lening. Bij een aflossingsvrije hypotheek van 5% betaalt u ongeveer €208 rente per maand. Bij een verzilverhypotheek kan de maandlast nul zijn, maar groeit uw schuld door bijgeschreven rente.

De termen worden regelmatig door elkaar gebruikt. Met een opeethypotheek wordt doorgaans een verzilverhypotheek bedoeld waarbij de rente bij de schuld wordt opgeteld. Niet iedere hypotheek waarmee u overwaarde opneemt werkt zo.

Ja, bij sommige verzilverhypotheken en Verzilverleningen betaalt u geen maandelijkse rente of aflossing. De rente wordt dan bij de schuld opgeteld.

Een lening is niet automatisch belastbaar inkomen. Het opgenomen geld kan wel invloed hebben op uw vermogen in box 3, afhankelijk van waar het geld staat en hoe de bijbehorende schuld fiscaal wordt behandeld.

Niet op de gewone AOW. Voor aanvullende regelingen, zoals de AIO-aanvulling, kunnen wel vermogensregels gelden.

Dat kan in bepaalde situaties. Wanneer het opgenomen bedrag uw meetellende vermogen verhoogt, kan dit invloed hebben op het recht op zorgtoeslag. Laat vooraf berekenen welke bezittingen en schulden meetellen.

Dat hangt af van uw persoonlijke situatie. De oplossing kan aantrekkelijk zijn bij veel overwaarde en weinig inkomen, maar de schuld kan door rente-op-rente sterk groeien.

Dan kan er minder overwaarde overblijven. Bij een hoge of oplopende schuld kan dit problemen geven bij verkoop. Sommige producten bieden onder voorwaarden bescherming tegen een restschuld.

Ja. Een hypotheekverhoging, gemeentelijke lening of andere financiering kan daarvoor geschikt zijn. Soms is ondersteuning via de Wmo mogelijk, afhankelijk van de noodzaak en voorwaarden.

Ja. U kunt onder voorwaarden geld opnemen en schenken of uitlenen. Houd rekening met rente, schenkbelasting en uw eigen toekomstige financiële behoeften.

Dat hangt van uw woonwensen en financiën af. Overwaarde opnemen kan aantrekkelijk zijn wanneer u graag blijft wonen. Kleiner gaan wonen kan geld vrijmaken, maar brengt ook kosten en veranderingen met zich mee.

De opgebouwde schuld moet volgens de productvoorwaarden worden afgelost, vaak bij verkoop van de woning. Voor partners kunnen bijzondere afspraken gelden. Controleer die vooraf.

Ja. Een hypotheekvrije woning kan juist veel mogelijkheden bieden. Om geld op te nemen moet u doorgaans wel een nieuwe financiering afsluiten of voor een verkoopconstructie kiezen.

Een gewone hypotheek is vaak goedkoper in totale rentekosten wanneer u de maandlasten kunt dragen. Een verzilverhypotheek kan geschikt zijn wanneer maandelijkse rentebetalingen niet haalbaar zijn, maar de schuld groeit doorgaans sneller.

U kunt terecht bij een onafhankelijk hypotheekadviseur of financieel planner. Vraag expliciet of deze verschillende hypotheekvormen, gemeentelijke leningen en verkoopconstructies kan vergelijken.

Over dit artikel

Geschreven door

Redactie LangerThuisinHuis.nl

Laatst gewijzigd op

LangerThuisinHuis.nl helpt ouderen en hun naasten met betrouwbare informatie, praktische tips en onafhankelijke uitleg over zelfstandig en veilig thuis wonen. We schrijven over woningaanpassingen, hulpmiddelen, zorg, geldzaken en prettig ouder worden thuis.

Inhoudelijk gecontroleerd door

Redactie LangerThuisinHuis.nl

Dit artikel is redactioneel gecontroleerd op duidelijkheid, actualiteit en praktische toepasbaarheid, met gebruik van erkende Nederlandse bronnen.