U bent nog getrouwd, maar woont niet meer met uw partner in één huis. Misschien heeft ieder een eigen woning, zijn de financiën gescheiden en leidt u grotendeels een eigen leven.
Krijgt u dan automatisch de hogere AOW voor een alleenstaande?
Nee. Alleen op twee verschillende adressen wonen is niet voldoende.
Als u getrouwd of geregistreerd partner bent, krijgt u normaal gesproken de AOW voor gehuwden. Alleen wanneer u volgens de regels van de SVB duurzaam gescheiden leeft, kunt u ondanks uw huwelijk recht hebben op de hogere AOW voor een alleenstaande.
De SVB kijkt daarbij niet alleen naar uw adressen. Ook uw contact, financiën, gezamenlijke activiteiten en de vraag of u nog als partners voor elkaar zorgt kunnen een rol spelen.
Wanneer krijgt u als getrouwde toch alleenstaanden-AOW?
Volgens de SVB moet bij duurzaam gescheiden leven aan drie belangrijke voorwaarden worden voldaan:
- u of uw partner wil niet meer samenwonen;
- u leeft in de praktijk alsof u niet getrouwd bent;
- deze situatie is bedoeld om blijvend te zijn.
Heeft één van u schriftelijk een echtscheiding aangevraagd bij de rechtbank? Dan beschouwt de SVB u eveneens als duurzaam gescheiden. Gaat de scheiding later niet door, dan moet u dat opnieuw doorgeven.
Getrouwd maar apart wonen: snel overzicht
Situatie | Waarschijnlijke AOW-situatie |
|---|---|
Getrouwd en samenwonend | Gehuwden-AOW |
Twee woningen maar nog een gewone partnerrelatie | Meestal gehuwden-AOW |
Tijdelijk apart vanwege werk of verblijf elders | Meestal gehuwden-AOW |
Definitief uit elkaar en ieder eigen leven | Mogelijk alleenstaanden-AOW |
Scheiding aangevraagd en aparte adressen | Duurzaam gescheiden voor AOW |
Partner langdurig in verpleeghuis | Bijzondere keuzeregeling |
Duurzaam gescheiden maar u gaat weer samenwonen | AOW wordt opnieuw beoordeeld |
De SVB beoordeelt uiteindelijk uw persoonlijke situatie.
Hoeveel scheelt alleenstaanden-AOW in 2026?
Vanaf 1 juli 2026 bedraagt een volledige AOW in Nederland:
Situatie | Bruto per maand | Netto met loonheffingskorting |
|---|---|---|
Gehuwd of samenwonend | €1.139,39 per persoon | €1.084,13 per persoon |
Alleenstaand | €1.662,16 | €1.581,55 |
Het verschil is bij een volledige AOW dus:
€522,77 bruto per maand
en in dit voorbeeld:
€497,42 netto per maand.
Daarom kan de vraag of u wel of niet duurzaam gescheiden leeft financieel veel verschil maken.
Wilt u alle bruto- en nettobedragen bekijken? Ga dan naar onze AOW-bedragen voor 2026.
Twee verschillende adressen zijn niet genoeg
Dit is waarschijnlijk de belangrijkste regel van dit artikel.
U kunt allebei op een ander adres bij de gemeente staan ingeschreven en voor de AOW tóch nog als gehuwd worden behandeld.
De SVB kijkt naar hoe u werkelijk leeft.
Daarbij kan bijvoorbeeld worden gekeken naar:
- hoe vaak u elkaar ziet;
- waarom u contact heeft;
- of uw financiën gescheiden zijn;
- of u samen op vakantie gaat;
- of u gezamenlijk familie bezoekt;
- of u elkaar helpt met dagelijkse zaken;
- of u voor elkaar zorgt wanneer één van u ziek is;
- of het de bedoeling is ooit weer te gaan samenwonen.
Het totaalbeeld is bepalend.
Voorbeeld: twee huizen, maar nog wel samen als echtpaar
Jan en Els zijn getrouwd.
Els woont in hun oude woning. Jan heeft een appartement in dezelfde plaats.
Ze zien elkaar bijna iedere dag, eten meerdere keren per week samen, gaan samen op vakantie en regelen veel financiële zaken gezamenlijk.
Dat zij op verschillende adressen staan ingeschreven, betekent niet automatisch dat zij voor de AOW duurzaam gescheiden leven.
Hun leven vertoont nog veel kenmerken van een huwelijk.
De SVB kan daarom het gehuwdenpensioen blijven toepassen.
Voorbeeld: definitief uit elkaar, maar niet officieel gescheiden
Peter en Marja zijn nog getrouwd.
Ze wonen al twee jaar ieder in een eigen woning. Ze hebben ieder een eigen huishouden en eigen financiën. Ze gaan niet samen op vakantie en hebben alleen nog contact wanneer dat noodzakelijk is.
Ze zijn niet van plan weer bij elkaar te gaan wonen.
In zo'n situatie kan sprake zijn van duurzaam gescheiden leven.
Als de SVB dat bevestigt, kan ieder die verder alleen woont recht hebben op de AOW voor een ongehuwde.
Moet u officieel gescheiden zijn voor alleenstaanden-AOW?
Nee.
Dat is precies wat duurzaam gescheiden leven bijzonder maakt.
Uw huwelijk of geregistreerd partnerschap kan juridisch nog bestaan, terwijl u voor de AOW toch als ongehuwd wordt behandeld.
Het gaat om de feitelijke leefsituatie.
Een officiële echtscheiding is dus niet noodzakelijk.
Wat als u de scheiding al heeft aangevraagd?
Heeft u of uw partner schriftelijk een echtscheiding bij de rechtbank aangevraagd? Dan beschouwt de SVB u als duurzaam gescheiden.
U moet uiteraard ook daadwerkelijk niet meer samenwonen.
Gaat de scheiding uiteindelijk niet door? Geef dit dan aan de SVB door.
Wat betekent 'leven alsof u niet getrouwd bent'?
Dat is geen kwestie van één specifieke regel.
De SVB kijkt naar het geheel.
Denk bijvoorbeeld aan:
Uw woning
Heeft u ieder echt een eigen woning en een eigen huishouden?
Uw geldzaken
Betaalt ieder zijn eigen dagelijkse kosten of lopen vrijwel alle financiële zaken nog gezamenlijk?
Uw vrije tijd
Gaat u nog als partners samen op vakantie, naar familie of naar sociale activiteiten?
Uw dagelijkse leven
Doet ieder zijn eigen boodschappen, huishouden en administratie?
Uw onderlinge zorg
Helpt u elkaar nog structureel zoals partners dat normaal gesproken doen?
Geen enkel punt is op zichzelf altijd beslissend. Het gaat om de combinatie.
Hoeveel contact mag u nog hebben?
Daar bestaat geen regel voor zoals:
- maximaal één keer per week bellen;
- maximaal twee bezoeken per maand;
- niet samen eten.
Zo werkt de beoordeling niet.
U mag uiteraard contact met elkaar hebben.
De SVB kijkt vooral waarom, hoe vaak en op welke manier u contact heeft en of uw leven feitelijk nog het karakter van een huwelijk heeft.
Een verjaardag bijwonen of incidenteel contact betekent dus niet automatisch dat u geen duurzaam gescheiden leven leidt.
Maar vrijwel dagelijks samen eten, gezamenlijke vakanties en structureel voor elkaar zorgen kunnen wel meewegen in het totaalbeeld.
Mag u nog samen op vakantie?
Ook hiervoor bestaat geen absolute regel.
Eén gezamenlijke reis betekent niet automatisch dat u uw alleenstaanden-AOW verliest.
Maar regelmatig gezamenlijk op vakantie gaan kan wel een aanwijzing zijn dat u nog steeds als partners leeft.
De SVB noemt gezamenlijke vakanties expliciet als één van de omstandigheden die zij bij de beoordeling kan meenemen.
Mag u elkaar financieel helpen?
Ook financiële verwevenheid kan meewegen.
Wanneer u duurzaam gescheiden leeft, verwacht de SVB dat u in belangrijke mate ieder een eigen leven leidt.
Heeft u volledig gescheiden financiën, dan ondersteunt dat het beeld van afzonderlijke huishoudens.
Betaalt u nog vrijwel alle kosten voor elkaar, gebruikt u gezamenlijk één huishoudpot en behandelt u inkomsten alsof ze van u samen zijn, dan kan dat juist het tegenovergestelde beeld geven.
Een enkele betaling of wettelijke onderhoudsverplichting hoeft uiteraard niet automatisch te betekenen dat u niet duurzaam gescheiden leeft.
Mag u nog voor elkaar zorgen?
Dit is een gevoelige maar belangrijke vraag.
Regelmatig boodschappen doen, meegaan naar de dokter, de tuin onderhouden of intensief helpen bij ziekte kan bij de beoordeling normaal gesproken een aanwijzing zijn dat u nog voor elkaar zorgt als partners.
Er is wel een belangrijke uitzondering.
Is die hulp noodzakelijk omdat één van u niet zonder hulp kan, dan behandelt de SVB die noodzakelijke zorg anders bij de beoordeling.
Zorg dus niet minder voor iemand alleen uit angst voor uw AOW.
Laat bij een dergelijke situatie de SVB beoordelen hoe de noodzakelijke zorg in uw persoonlijke omstandigheden wordt meegewogen.
Wat als u apart woont vanwege werk?
Dan leeft u meestal niet duurzaam gescheiden.
Denk bijvoorbeeld aan iemand die door werk doordeweeks in een appartement bij de werkgever verblijft en in het weekend naar de gezamenlijke woning terugkeert.
De bedoeling om als echtpaar samen te blijven leven bestaat dan gewoon.
Dat u tijdelijk of praktisch op verschillende plaatsen verblijft, maakt u voor de AOW niet automatisch alleenstaand.
En als u een deel van het jaar in verschillende landen woont?
Ook dan draait het om de feitelijke relatie.
Heeft u samen een huishouden, bezoekt u elkaar structureel en is het de bedoeling om uw leven als partners voort te zetten? Dan is het hebben van verschillende verblijfplaatsen niet voldoende voor duurzaam gescheiden leven.
Woont één van u buiten Nederland? Dan kunnen bovendien aparte regels gelden voor het doorgeven van wijzigingen en de betaling van AOW.
Bekijk hiervoor ook ons complete AOW-overzicht.
Is een LAT-relatie binnen een huwelijk duurzaam gescheiden leven?
Niet automatisch.
Sommige getrouwde stellen kiezen bewust voor twee woningen maar blijven verder volledig partners.
Ze hebben bijvoorbeeld:
- ieder een eigen huis;
- regelmatig contact;
- gezamenlijke vakanties;
- gezamenlijke feestdagen;
- een gezamenlijke financiële huishouding;
- de bedoeling hun relatie als echtpaar voort te zetten.
Alleen het label 'LAT-relatie' zegt daarom niets over uw AOW.
De SVB kijkt naar hoe u daadwerkelijk leeft.
Wat als u ruzie heeft en tijdelijk uit elkaar woont?
Een tijdelijke relatiecrisis maakt u meestal niet direct duurzaam gescheiden.
De situatie moet volgens de SVB blijvend bedoeld zijn.
Woont u bijvoorbeeld enkele maanden apart om te bekijken of de relatie nog kan worden hersteld? Dan is nog niet vanzelfsprekend dat sprake is van duurzaam gescheiden leven.
De bedoeling achter het apart wonen is dus belangrijk.
Hoe lang moet u apart wonen voordat u alleenstaanden-AOW krijgt?
Er bestaat geen vaste wachttijd van bijvoorbeeld drie, zes of twaalf maanden.
De kern is niet hoe lang u al apart woont, maar of de situatie voldoet aan de voorwaarden voor duurzaam gescheiden leven.
De situatie moet wel blijvend bedoeld zijn.
De SVB beoordeelt vanaf welk moment uw situatie daadwerkelijk is veranderd.
Moet u duurzaam gescheiden leven zelf doorgeven?
Ja.
Woont u in Nederland en verandert uw woon- of leefsituatie? Dan moet u relevante wijzigingen normaal gesproken binnen vier weken aan de SVB doorgeven.
Duurzaam gescheiden gaan leven staat expliciet tussen de wijzigingen die u moet melden.
Geef dus niet alleen uw nieuwe adres aan de gemeente door.
De SVB moet ook weten dat uw leefsituatie is veranderd.
Hoe geeft u duurzaam gescheiden leven door?
U kunt wijzigingen in uw woon- en leefsituatie via Mijn SVB doorgeven.
De SVB kan daarna aanvullende vragen stellen over bijvoorbeeld:
- uw adressen;
- financiën;
- onderling contact;
- de reden waarom u apart woont;
- gezamenlijke activiteiten;
- de verwachting voor de toekomst.
Op basis daarvan wordt bepaald welk AOW-bedrag bij uw situatie hoort.
Krijgt u direct de hogere AOW zodra u apart gaat wonen?
Ga daar niet automatisch van uit.
Eerst moet duidelijk zijn dat u daadwerkelijk voldoet aan de voorwaarden voor duurzaam gescheiden leven.
Wacht daarom op de beslissing van de SVB voordat u de hogere AOW als vast onderdeel van uw maandbudget beschouwt.
Wat als de SVB vindt dat u niet duurzaam gescheiden leeft?
Dan blijft voor de AOW het gehuwdenpensioen gelden.
Bent u het niet eens met een formele beslissing? Dan kunt u daartegen bezwaar maken.
Op de beslissing van de SVB staat hoe lang u daarvoor heeft en hoe u bezwaar kunt indienen.
Verzamel in zo'n situatie documenten waarmee u uw feitelijke leefsituatie kunt onderbouwen.
Denk bijvoorbeeld aan:
- inschrijving op aparte adressen;
- huurcontracten of hypotheekgegevens;
- aparte bankrekeningen;
- bewijs van afzonderlijke vaste lasten;
- informatie over de datum waarop het samenwonen is beëindigd.
De SVB beoordeelt echter altijd het complete beeld. Alleen twee huurcontracten zijn dus niet genoeg.
Wat als u duurzaam gescheiden leeft en later weer samen gaat wonen?
Dan verandert uw AOW-situatie opnieuw.
Gaat u weer bij uw echtgenoot of geregistreerde partner wonen? Geef dit aan de SVB door.
U krijgt dan normaal weer de AOW die hoort bij gehuwden of samenwonenden.
De SVB noemt ook dit expliciet als een wijziging die moet worden doorgegeven.
Wat als u duurzaam gescheiden leeft en met iemand anders gaat samenwonen?
Dan moet uw nieuwe woonsituatie opnieuw worden beoordeeld.
U kunt dus niet automatisch uw alleenstaanden-AOW behouden omdat u nog duurzaam gescheiden bent van uw wettelijke echtgenoot.
Gaat u bijvoorbeeld met een nieuwe partner samenwonen en voert u samen een gezamenlijke huishouding? Dan kan het gehuwdenbedrag weer van toepassing worden.
Lees daarvoor ook Iemand bij u in huis? Dit kan er met uw AOW gebeuren.
En als uw volwassen kind bij u komt wonen?
Een eigen kind wordt voor de gewone AOW anders behandeld dan een nieuwe partner.
Bent u duurzaam gescheiden en woont u vervolgens met uw eigen kind? Dan hoeft dit niet automatisch te betekenen dat u het lagere gehuwdenbedrag krijgt.
Maar zodra er andere volwassenen bij u wonen, kan de beoordeling ingewikkelder worden.
Laat uw persoonlijke situatie daarom door de SVB controleren.
Partner in een verpleeghuis: is dat duurzaam gescheiden?
Niet automatisch.
Dit is een andere AOW-situatie.
Wanneer één partner langdurig in een verpleeghuis woont en de andere partner thuis blijft, kunt u onder voorwaarden kiezen tussen de AOW voor gehuwden en die voor ongehuwden.
Dat is een andere regeling dan duurzaam gescheiden leven. De SVB behandelt verblijf in een verpleeghuis daarom apart.
Meer informatie over wonen in een zorginstelling vindt u ook op onze pagina over het verzorgings- en verpleeghuis.
Verandert uw aanvullend pensioen als u duurzaam gescheiden leeft?
Uw AOW en aanvullend pensioen zijn verschillende regelingen.
Dat de SVB u voor de AOW als duurzaam gescheiden beschouwt, betekent niet automatisch dat uw pensioenfonds u op dezelfde manier behandelt.
Bent u nog wettelijk getrouwd? Dan kan uw echtgenoot bijvoorbeeld nog steeds partnerrechten hebben binnen een pensioenregeling.
Gaat u uiteindelijk officieel scheiden? Dan kunnen weer andere regels gelden rond ouderdomspensioen en partnerpensioen.
Controleer dit daarom rechtstreeks bij uw pensioenuitvoerder.
Blijft u fiscale partners als u duurzaam gescheiden leeft?
Dit is een van de belangrijkste verschillen tussen de AOW en de belastingregels.
U kunt voor de AOW duurzaam gescheiden leven en tóch nog fiscale partners zijn.
Bent u getrouwd of geregistreerd partner? Dan eindigt het fiscale partnerschap pas wanneer:
- een verzoek tot scheiding, scheiding van tafel en bed of ontbinding van het geregistreerd partnerschap bij de rechtbank is ingediend, én
- u niet langer op hetzelfde adres staat ingeschreven.
Alleen apart wonen is voor de inkomstenbelasting dus niet genoeg.
Dat betekent bijvoorbeeld dat u bepaalde inkomsten en aftrekposten mogelijk nog gezamenlijk kunt verdelen.
Bent u voor toeslagen nog partners als u apart woont?
Vaak wel.
Bent u getrouwd of geregistreerd partner en woont u op verschillende adressen? Dan blijft u voor onder andere zorgtoeslag in principe toeslagpartners zolang de wettelijke relatie bestaat en geen relevante uitzondering van toepassing is.
Voor huurtoeslag werkt dit anders. Een echtgenoot die op een ander adres staat ingeschreven telt voor de huurtoeslag niet mee als bewoner van uw woning.
Dit is een goed voorbeeld van waarom u de regels van SVB, Belastingdienst en Dienst Toeslagen niet één op één kunt overnemen.
Voor de AOW alleenstaand zijn betekent dus niet automatisch dat u voor alle andere regelingen ook alleenstaand bent.
Meer hierover leest u in Welke kortingen en toeslagen krijgt u als AOW'er?.
Heeft apart wonen gevolgen voor huurtoeslag?
Dat kan.
Omdat uw echtgenoot op een ander adres staat ingeschreven, telt diens inkomen voor uw huurtoeslag niet op dezelfde manier mee als wanneer u samen in dezelfde huurwoning woont.
Uw eigen inkomen, vermogen, kale huur en eventuele andere medebewoners blijven wel belangrijk.
Heeft u spaargeld of ander vermogen? Bekijk dan ook Hoeveel spaargeld mag u hebben met AOW?.
Heeft duurzaam gescheiden leven gevolgen voor AIO?
Ja, dat kan.
Ontvangt u naast uw AOW een AIO-aanvulling? Dan is uw woonsituatie belangrijk voor de hoogte van de aanvulling.
De SVB vermeldt specifiek dat wanneer getrouwde of geregistreerde partners allebei alleen wonen en duurzaam gescheiden leven, voor de AIO het bedrag voor iemand die alleen woont kan gelden.
Ook uw inkomen, vermogen en eventuele andere bewoners blijven van belang.
Lees daarom ook onze uitgebreide uitleg over de AIO-aanvulling.
Wat gebeurt er als uw partner overlijdt terwijl u al duurzaam gescheiden leeft?
Dan kan uw financiële situatie anders uitpakken dan bij een echtpaar dat tot het overlijden samenwoonde.
Ontving u vanwege duurzaam gescheiden leven al de AOW voor een alleenstaande? Dan hoeft uw eigen AOW-bedrag door het overlijden niet opnieuw te stijgen.
Ook andere zaken zoals partnerpensioen en de overlijdensuitkering kunnen afhankelijk zijn van uw situatie.
Lees hierover verder in Partner overleden: hoeveel AOW krijgt u daarna?.
Kunt u alleenstaanden-AOW krijgen zonder officieel te scheiden?
Ja.
Dat is de kern van duurzaam gescheiden leven.
U kunt juridisch getrouwd blijven en tóch de AOW voor een ongehuwde ontvangen wanneer de SVB vaststelt dat u duurzaam gescheiden leeft en uw verdere woonsituatie recht geeft op het ongehuwdenpensioen.
U hoeft dus niet uitsluitend om de AOW officieel te scheiden.
Moet u twee eigen woningen hebben?
U moet niet meer samen in één woning wonen.
In de meeste situaties betekent dat dat ieder zijn eigen woonadres heeft.
Alleen een administratieve inschrijving op twee adressen is echter onvoldoende.
De feitelijke leefsituatie moet passen bij duurzaam gescheiden leven.
Kan de SVB achteraf AOW terugvragen?
Dat kan wanneer achteraf blijkt dat u een hoger AOW-bedrag heeft ontvangen terwijl uw feitelijke situatie daar geen recht op gaf.
Daarom is het belangrijk veranderingen eerlijk en tijdig door te geven.
Twijfelt u bijvoorbeeld of intensief contact met uw partner uw AOW-situatie verandert? Neem dan contact op met de SVB in plaats van zelf te gokken.
Voorbeeld: wat kan duurzaam gescheiden leven financieel betekenen?
Stel dat u een volledige AOW heeft.
Gehuwden-AOW
Vanaf 1 juli 2026:
€1.139,39 bruto per maand
Met loonheffingskorting:
€1.084,13 netto per maand
Alleenstaanden-AOW bij duurzaam gescheiden leven
Vanaf 1 juli 2026:
€1.662,16 bruto per maand
Met loonheffingskorting:
€1.581,55 netto per maand
Indicatief verschil:
€497,42 netto per maand.
Maar kijk niet alleen naar uw AOW.
Als uw woonsituatie verandert, controleer ook:
- huurtoeslag;
- zorgtoeslag;
- AIO;
- inkomstenbelasting;
- aanvullend pensioen;
- woonlasten.
Vijf situaties die vaak door elkaar worden gehaald
Situatie | Automatisch alleenstaanden-AOW? |
|---|---|
U heeft twee adressen maar leeft nog als echtpaar | Nee |
U woont tijdelijk apart | Nee |
U heeft definitief ieder een eigen leven | Mogelijk |
U heeft een scheidingsverzoek ingediend en woont apart | Ja, duurzaam gescheiden voor AOW |
Eén partner woont in een verpleeghuis | Andere regeling, niet automatisch |
Deze verschillen zijn belangrijk omdat dezelfde woorden in het dagelijks leven iets anders kunnen betekenen dan in de AOW-regels.
Checklist: lijkt uw situatie op duurzaam gescheiden leven?
Stel uzelf deze vragen:
- wonen we daadwerkelijk ieder in een eigen woning?
- is het samenwonen definitief gestopt?
- is ten minste één van ons niet van plan opnieuw samen te wonen?
- hebben we ieder een eigen huishouden?
- zijn onze dagelijkse financiën grotendeels gescheiden?
- leven we niet meer als echtpaar?
- zijn gezamenlijke activiteiten beperkt?
- is de huidige situatie bedoeld om blijvend te zijn?
Kunt u de meeste vragen duidelijk beantwoorden? Dan kunt u de situatie aan de SVB voorleggen.
Gebruik deze checklist niet als officiële toets. De SVB bepaalt uiteindelijk welk AOW-bedrag geldt.
Tot slot
Getrouwd zijn betekent niet altijd dat u voor de AOW het gehuwdenbedrag krijgt.
Wanneer u werkelijk duurzaam gescheiden leeft, kunt u ondanks uw huwelijk recht hebben op de hogere alleenstaanden-AOW.
Maar twee verschillende adressen zijn daarvoor niet genoeg.
De SVB kijkt naar het complete leven dat u en uw partner leiden: wonen, contact, financiën, gezamenlijke activiteiten, zorg voor elkaar en vooral de vraag of het apart wonen blijvend bedoeld is.
Verandert uw situatie? Geef dat binnen vier weken door.
En kijk verder dan alleen uw AOW-bedrag. De regels voor inkomstenbelasting, zorgtoeslag, huurtoeslag, AIO en pensioen zijn niet hetzelfde.
Voor alle belangrijke AOW-bedragen, betaaldagen en woonsituaties kunt u ook terecht op ons AOW-overzicht.
