Wmo: hulp, hulpmiddelen en woningaanpassingen voor thuis

Bijgewerkt op 27 oktober 2026.

Wordt traplopen lastiger, kost het huishouden steeds meer energie of kunt u niet meer gemakkelijk de deur uit? Via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) kan uw gemeente helpen om prettig, veilig en zelfstandig thuis te blijven wonen. Denk aan huishoudelijke hulp, begeleiding, vervoer, een rolstoel of een aanpassing van uw woning.

Maar wat valt er precies onder de Wmo in 2026? Wanneer krijgt u hulp, wat betaalt u zelf en hoe vraagt u ondersteuning aan? Hieronder vindt u de regels en praktische stappen.

Wmo 2026 in het kort

• U meldt uw hulpvraag bij het Wmo-loket of sociaal wijkteam van uw eigen gemeente.
• De gemeente onderzoekt uw persoonlijke situatie en zoekt naar een passende oplossing. Het onderzoek moet in principe binnen zes weken plaatsvinden.
• Voor de meeste Wmo-ondersteuning betaalt u in 2026 maximaal € 21,80 per maand . Er zijn uitzonderingen.
• U heeft recht op gratis onafhankelijke cliëntondersteuning bij de aanvraag en het gesprek.
• Niet alle hulpmiddelen vallen onder de Wmo. Sommige krijgt u via de zorgverzekering of betaalt u zelf.

Nieuwe CBS-cijfers: meer mensen krijgen ondersteuning via de Wmo

Bijna 1,3 miljoen mensen maakten in 2025 gebruik van een Wmo-maatwerkvoorziening. Dat is 23 procent meer dan in 2017 . Het CBS publiceerde deze voorlopige cijfers op 22 oktober 2026. Het totaal omvat alle leeftijden, niet alleen ouderen.

De groei hangt samen met de vergrijzing en het feit dat ouderen langer thuis wonen. Het gaat om een stijging van aantallen gebruikers. De cijfers zeggen niet dat iedere oudere meer ondersteuning krijgt of automatisch recht heeft op hulp.

Wat betekent dit voor u? Worden schoonmaken, traplopen of zelfstandig op pad gaan lastig? Bespreek dan uw eigen situatie met de gemeente. U hoeft niet te wachten tot het thuis vastloopt. Welke ondersteuning passend is, wordt persoonlijk onderzocht.

Wat is de Wmo en voor wie is deze bedoeld?

De Wmo is een wet waarmee gemeenten inwoners ondersteunen die dagelijkse dingen niet meer goed zelfstandig kunnen regelen. Het doel is dat u thuis kunt blijven wonen en mee kunt doen aan het dagelijks leven. Dat kan gaan over de woning zelf, maar ook over het huishouden, begeleiding of vervoer.

U hoeft geen bepaalde leeftijd te hebben om Wmo-hulp aan te vragen. De gemeente kijkt naar wat in uw situatie nodig is. Een medische diagnose geeft niet automatisch recht op een voorziening, maar de gemeente mag uw hulpvraag ook niet zonder zorgvuldig onderzoek afwijzen.

Heeft u een koopwoning, spaargeld of een goed inkomen? Ook dan mag u Wmo-ondersteuning aanvragen. In 2026 geldt geen algemene inkomensgrens voor het recht op Wmo-hulp. Wel wordt onderzocht welke oplossing noodzakelijk en passend is. De regels voor de eigen bijdrage zijn iets anders dan de voorwaarden voor het krijgen van ondersteuning.

Welke hulp en hulpmiddelen vallen onder de Wmo?

De Wmo kan verschillende vormen van ondersteuning bieden. Wat u daadwerkelijk krijgt, hangt af van uw situatie en het aanbod in uw gemeente.

Dit zijn voorbeelden, geen vaste lijst met voorzieningen waarop iedereen recht heeft. Gemeenten moeten onderzoeken welke hulp uw problemen voldoende oplost.

Algemene voorziening of maatwerkvoorziening?

Een algemene voorziening is voor inwoners toegankelijk zonder uitgebreid persoonlijk onderzoek. Denk aan een ontmoetingsactiviteit of boodschappendienst. Een maatwerkvoorziening wordt juist afgestemd op uw situatie, zoals individuele begeleiding, een rolstoel of een woningaanpassing. De gemeente kan beide mogelijkheden meenemen in haar onderzoek.

Wmo, zorgverzekering of zelf betalen: waar moet u zijn?

Een hulpmiddel voor thuis wordt niet automatisch door de Wmo vergoed. Het doel en de gebruiksduur zijn vaak bepalend.

• Gemeente (Wmo): bijvoorbeeld een rolstoel die u langdurig nodig heeft, een scootmobiel, regiotaxi of een noodzakelijke woningaanpassing.
• Zorgverzekeraar: bijvoorbeeld wijkverpleging, bepaalde medische hulpmiddelen en een hoortoestel. Ook tijdelijk gebruik van sommige hulpmiddelen kan onder de zorgverzekering vallen.
• Meestal zelf betalen: eenvoudige hulpmiddelen zoals een rollator, krukken of wandelstok. Een aanvullende verzekering kan soms een vergoeding bieden.

Verpleging en persoonlijke verzorging thuis vallen bij een geneeskundige zorgbehoefte meestal onder de Zorgverzekeringswet. Ondersteuning bij persoonlijke verzorging zonder geneeskundige context kan onder de Wmo vallen. Voor blijvend intensieve zorg kan de Wet langdurige zorg (Wlz) van toepassing zijn. In onze uitleg over thuiszorg leest u meer over de verschillen.

Tip: verwacht u dat een hulpmiddel of woningaanpassing vergoed kan worden? Neem dan eerst contact op met de gemeente of zorgverzekeraar voordat u iets koopt. Achteraf vergoeden is niet vanzelfsprekend. Bekijk ook de verschillende vergoedingsmogelijkheden .

Wmo uitgelegd in een korte video

Bekijkt u de uitleg liever op video? Hieronder wordt de Wmo kort toegelicht.

Bekijk de Wmo-video op YouTube .

Wmo aanvragen in 2026: zo werkt het

U hoeft vooraf niet precies te weten welke voorziening u nodig heeft. Vertel de gemeente vooral wat thuis of buitenshuis niet meer goed gaat.

1. Meld uw hulpvraag. Bel of schrijf het Wmo-loket of sociaal wijkteam van uw gemeente. Vraag om een bevestiging van uw melding.
2. Vraag om gratis cliëntondersteuning. Een onafhankelijke ondersteuner kan helpen bij uw aanvraag en mag met u meegaan naar het gesprek.
3. Bereid uw verhaal voor. Schrijf op wat moeilijk gaat, wat u heeft geprobeerd en welke hulp u al krijgt. U mag ook een persoonlijk plan indienen. Dat moet binnen een week na uw melding bij de gemeente zijn.
4. De gemeente onderzoekt uw situatie. Dat hoort binnen zes weken na uw melding te gebeuren. Vaak is er een keukentafelgesprek bij u thuis. De gemeente bespreekt uw behoeften, voorkeuren en mogelijke oplossingen.
5. Controleer het onderzoeksverslag. Kijk of uw dagelijkse problemen, wensen en afspraken kloppen. Geef aan als er iets ontbreekt of verkeerd is opgeschreven.
6. Dien de formele aanvraag in. Voor een maatwerkvoorziening volgt een aanvraag en een schriftelijk besluit: de beschikking. Na ontvangst van een volledige aanvraag geldt in beginsel een beslistermijn van twee weken . Is het onderzoek na zes weken nog niet afgerond? Dan kunt u in beginsel toch een aanvraag indienen.

Een beschikking is nog niet altijd hetzelfde als de levering van uw hulpmiddel of de start van de ondersteuning. Een traplift of aangepaste badkamer kan bijvoorbeeld extra levertijd hebben. Daarom is het verstandig om Wmo-hulp op tijd aan te vragen .

Heeft u met spoed Wmo-hulp nodig?

Is er een situatie waarin ondersteuning echt niet kan wachten, bijvoorbeeld omdat u thuis plotseling niet meer veilig kunt functioneren? Vertel de gemeente dan direct dat het om spoed gaat en leg uit waarom. In spoedeisende gevallen moet de gemeente onverwijld een tijdelijke maatwerkvoorziening regelen, in afwachting van het gewone onderzoek. De Rijksoverheid spreekt hierbij van hulp binnen 24 tot 48 uur.

Is er acuut medisch gevaar? Neem dan contact op met de huisarts of huisartsenpost en bel bij levensgevaar 112.

Wat kost Wmo-ondersteuning in 2026?

Voor de meeste Wmo-hulp waarop het abonnementstarief van toepassing is, betaalt u in 2026 maximaal € 21,80 per maand per huishouden . Het CAK berekent en int deze eigen bijdrage. De bijdrage wordt niet hoger als u bijvoorbeeld zowel huishoudelijke hulp als een scootmobiel heeft.

In sommige situaties betaalt u minder of niets. Bijvoorbeeld:

• voor een rolstoel die u via de Wmo krijgt; voor andere ondersteuning die u daarnaast ontvangt, kan wel een eigen bijdrage gelden;
• als uw gemeente een lagere bijdrage of vrijstelling toepast, bijvoorbeeld voor inwoners met een laag inkomen;
• als u met een partner samenwoont en ten minste een van u de AOW-leeftijd nog niet heeft bereikt;
• als binnen uw situatie al een eigen bijdrage voor de Wlz of beschermd wonen geldt en de regels tegen dubbele bijdragen van toepassing zijn;
• als u jonger bent dan 18 jaar, met een mogelijke uitzondering voor woningaanpassingen.

Let op: voor beschermd wonen, sommige algemene voorzieningen en bepaalde vervoerskosten kunnen andere bijdragen gelden. Vraag daarom bij uw gemeente na welke kosten bij uw voorziening horen.

Verandert de Wmo in 2028 en 2029?

Er zijn plannen om de eigen bijdrage en huishoudelijke hulp te veranderen. Op 27 oktober 2026 zijn dit nog geen geldende regels. Houd de huidige voorwaarden en toekomstige plannen daarom uit elkaar.

• Eigen bijdrage: beoogd vanaf 1 januari 2028. Het kabinet wil het vaste abonnementstarief vervangen door een bijdrage die afhangt van inkomen en vermogen. Het CAK meldt dat invoering is uitgesteld tot minimaal 2028. De begroting voor 2027 noemt 1 januari 2028 als beoogde ingangsdatum. De definitieve invoering en voorwaarden staan nog niet vast.
• Huishoudelijke hulp: beoogd vanaf 1 januari 2029. Het kabinet wil huishoudelijke hulp als Wmo-maatwerkvoorziening schrappen, met een vangnet voor mensen die niet zelf in deze hulp kunnen voorzien. Hoe dat vangnet en eventuele overgangsregels eruitzien, moet nog verder worden uitgewerkt.

Heeft u nu huishoudelijke hulp? Die stopt niet automatisch door de aankondiging van deze plannen. Uw beschikking en de huidige regels zijn bepalend. Heeft u nu ondersteuning nodig, dan kunt u die gewoon bij uw gemeente aanvragen.

Woningaanpassing via de Wmo: wat is mogelijk?

Een aanpassing in huis kan veel verschil maken. Denk aan gemakkelijker douchen, veilig de trap gebruiken of zonder hoge drempels door uw woning bewegen. Als een aanpassing vanwege uw persoonlijke situatie noodzakelijk is, kan de gemeente beoordelen of ondersteuning via de Wmo passend is.

Het kan bijvoorbeeld gaan om een traplift via de Wmo , aanpassingen in de badkamer of het toilet, een hellingbaan of bredere doorgangen. Bij kleinere oplossingen, zoals een losse beugel of drempelhulp, kan de gemeente bepalen dat u deze zelf kunt regelen.

De gemeente kijkt naar de hele woonsituatie. Soms wordt ook onderzocht of een andere, beter geschikte woning een passende oplossing is. Maar een standaardadvies om te verhuizen is niet voldoende: uw persoonlijke situatie moet zorgvuldig worden meegewogen.

Laat een grote aanpassing bij voorkeur niet uitvoeren voordat u een besluit van de gemeente heeft. Meer uitleg vindt u in de gids over woningaanpassingen en Wmo-vergoeding .

Zorg in natura of een persoonsgebonden budget (pgb)?

Als u een maatwerkvoorziening krijgt, kunt u vaak kiezen hoe de ondersteuning wordt geregeld:

• Zorg in natura: de gemeente regelt de hulp of het hulpmiddel via een aanbieder met wie zij afspraken heeft gemaakt. U hoeft minder zelf te organiseren.
• Persoonsgebonden budget (pgb): u krijgt binnen de voorwaarden meer vrijheid om zelf een passende hulpverlener of leverancier te kiezen. Daar horen ook verantwoordelijkheden bij, zoals afspraken maken en administratie bijhouden.

Bij een pgb voor zorg betaalt de Sociale Verzekeringsbank de hulpverleners uit het budget. Voor een pgb voor een hulpmiddel of woningaanpassing kan uw gemeente een andere betaalwijze gebruiken, bijvoorbeeld een eenmalige betaling aan de leverancier. Vraag vooraf hoe dit lokaal werkt.

Het keukentafelgesprek: zo bereidt u zich goed voor

In het gesprek wil de gemeente vooral begrijpen waar u in het dagelijks leven tegenaan loopt. Vertel dus niet alleen dat u bijvoorbeeld een traplift wilt, maar ook waarom de trap een probleem is en wat dat voor uw dag betekent.

• Loop een gewone dag na. Wat gaat lastig bij opstaan, douchen, koken, schoonmaken of boodschappen doen?
• Noem concrete voorbeelden. Bijvoorbeeld dat u de bovenverdieping minder gebruikt of afspraken afzegt omdat vervoer moeilijk is.
• Schrijf op wat u al heeft geprobeerd. Vertel ook welke oplossingen niet voldoende helpen.
• Bespreek uw woonsituatie. Zijn er hoge drempels, moeilijke doorgangen of andere zaken die het dagelijks leven onnodig lastig maken?
• Neem iemand mee als u dat prettig vindt. Een partner, familielid of onafhankelijke cliëntondersteuner kan meeluisteren en helpen bij het gesprek.
• Vraag naar het vervolg. Wanneer krijgt u het verslag, wanneer kunt u een aanvraag indienen en wanneer volgt een besluit?

Heeft u meerdere vragen tegelijk? Kijk dan ook naar de praktische stappen bij zorg en ondersteuning regelen voor een ouder .

Wat kunt u doen als de gemeente uw Wmo-aanvraag afwijst?

Een afwijzing moet in een schriftelijk besluit worden uitgelegd. Controleer of de gemeente uw situatie goed heeft onderzocht en of de aangeboden oplossing uw probleem daadwerkelijk oplost.

Bent u het niet eens met de beschikking? Dan kunt u binnen zes weken bezwaar maken bij de gemeente. De termijn begint in beginsel op de dag na de bekendmaking van het besluit. Controleer de bezwaarclausule in uw beschikking. Leg uit welke problemen onvoldoende zijn meegewogen. Een onafhankelijke cliëntondersteuner, sociaal raadslid of juridisch adviseur kan u helpen.

Tot slot

De Wmo kan helpen om uw woning en dagelijks leven prettig en veilig te houden wanneer bepaalde dingen minder gemakkelijk gaan. U hoeft niet vooraf uit te zoeken welk hulpmiddel u precies nodig heeft. Begin bij uw eigen ervaring: wat gaat niet meer goed, en wat zou het dagelijks leven gemakkelijker maken?

Neem met die vragen contact op met het Wmo-loket van uw gemeente. Vraag zo nodig gratis cliëntondersteuning en wacht niet totdat een klein probleem groot is geworden.