Wilt u zelfstandig thuis blijven wonen, maar wordt dat lastiger? Via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) kan uw gemeente hulp bieden. Denk aan huishoudelijke hulp, begeleiding, een vervoersvoorziening of een aanpassing van uw woning.
Op deze pagina leest u wat in 2026 geldt, hoe u ondersteuning aanvraagt en welke landelijke veranderingen voor 2028 en 2029 zijn aangekondigd. Die veranderingen zijn plannen en gelden dus nog niet.
Wmo in het kort
- De gemeente onderzoekt eerst wat u zelf kunt, wat mensen om u heen kunnen doen en welke professionele ondersteuning nodig is.
- In 2026 betalen de meeste mensen maximaal € 21,80 per maand voor Wmo-ondersteuning waarop het abonnementstarief van toepassing is.
- U heeft recht op gratis onafhankelijke cliëntondersteuning bij het gesprek met de gemeente.
- De regels en beschikbare algemene voorzieningen kunnen per gemeente verschillen.
Wmo uitgelegd in een korte video
Wilt u liever kijken en luisteren? In deze video krijgt u een korte uitleg over de Wmo en ondersteuning om prettig en veilig thuis te blijven wonen.
Wat is de Wmo?
De Wmo helpt mensen om zo lang mogelijk zelfstandig te leven en mee te doen in de samenleving. Gemeenten voeren de wet uit. Daarom meldt u zich bij het Wmo-loket, sociaal wijkteam of zorgloket van uw eigen gemeente.
De gemeente kijkt niet alleen naar uw beperking of diagnose. Tijdens het onderzoek bespreekt zij uw persoonlijke situatie: wat lukt nog, welke hulp is al aanwezig en waar is aanvullende ondersteuning nodig?
Welke hulp kan de gemeente bieden?
Welke voorziening passend is, hangt af van uw situatie en het gemeentelijke beleid. Veelvoorkomende vormen van ondersteuning zijn:
Ondersteuning | Voorbeelden |
|---|---|
Hulp bij het huishouden | Schoonmaken en andere noodzakelijke huishoudelijke taken die u niet zelf kunt uitvoeren. |
Begeleiding | Hulp bij dagstructuur, administratie, sociale contacten of zelfstandig functioneren. |
Dagbesteding | Activiteiten, structuur en contact met anderen, soms inclusief vervoer. |
Vervoer | Regiotaxi, scootmobiel of een andere oplossing om u lokaal te kunnen verplaatsen. |
Hulpmiddelen | Bijvoorbeeld een rolstoel. Eenvoudige hulpmiddelen zijn vaak voor eigen rekening. |
Woningaanpassingen | Bijvoorbeeld een traplift, drempelaanpassing of aangepaste douche als deze oplossing noodzakelijk en passend is. |
Ondersteuning voor mantelzorgers | Respijtzorg, advies of tijdelijke vervanging om overbelasting te helpen voorkomen. |
Persoonlijke verzorging en verpleging vallen meestal onder de Zorgverzekeringswet. Intensieve, blijvende zorg kan onder de Wet langdurige zorg vallen. De gemeente kan helpen bepalen bij welk loket uw vraag thuishoort.
Algemene voorziening of maatwerkvoorziening
Algemene voorziening
Een algemene voorziening is toegankelijk zonder uitgebreid individueel onderzoek. Denk aan een maaltijdservice, boodschappendienst, ontmoetingsactiviteit of gemeentelijke klussendienst. De gemeente kan hiervoor een bijdrage vragen. Die bijdrage kan per gemeente en voorziening verschillen.
Maatwerkvoorziening
Een maatwerkvoorziening is afgestemd op uw persoonlijke situatie. De gemeente onderzoekt welke oplossing nodig en passend is. Voorbeelden zijn individuele begeleiding, een traplift, rolstoel of huishoudelijke ondersteuning.
Wmo aanvragen: zo werkt het
- Meld uw hulpvraag. Neem contact op met het Wmo-loket of sociaal wijkteam van uw gemeente. Een familielid of mantelzorger mag u daarbij helpen.
- Vraag gratis cliëntondersteuning. Een onafhankelijke cliëntondersteuner kan helpen bij de voorbereiding en mag aanwezig zijn bij het gesprek.
- Bereid het gesprek voor. Noteer wat in het dagelijks leven niet meer lukt, wat u al heeft geprobeerd en welke hulp u ontvangt.
- De gemeente doet onderzoek. Dit gebeurt in principe binnen zes weken na uw melding. Vaak is er een gesprek bij u thuis.
- U ontvangt een verslag. Controleer of uw situatie, beperkingen en afspraken goed zijn vastgelegd.
- Dien zo nodig de formele aanvraag in. De gemeente neemt daarna een besluit en legt dit vast in een beschikking.
Is uw situatie dringend en kunt u niet op het gewone onderzoek wachten? Vraag de gemeente dan expliciet om een tijdelijke voorziening voor de tussenliggende periode.
Lees ook: waarom u Wmo-hulp beter niet te laat aanvraagt.
Hoeveel eigen bijdrage betaalt u in 2026?
In 2026 betalen de meeste mensen voor Wmo-ondersteuning waarop het abonnementstarief geldt maximaal € 21,80 per maand. Het CAK berekent en int deze eigen bijdrage. Het bedrag is niet afhankelijk van de hoeveelheid hulp die u ontvangt.
U betaalt mogelijk geen abonnementstarief als:
- uw gemeente een vrijstelling of minimabeleid toepast;
- u al een eigen bijdrage voor beschermd wonen of de Wet langdurige zorg betaalt;
- u getrouwd bent of een partner heeft en minstens één van u de AOW-leeftijd nog niet heeft bereikt;
- u jonger bent dan 18 jaar.
Voor sommige algemene voorzieningen, collectief vervoer en beschermd wonen gelden andere regels. Controleer daarom altijd de beschikking van uw gemeente en de informatie van het CAK.
Belangrijk: plannen voor 2028 en 2029
- 2028: het kabinet wil de vaste Wmo-bijdrage vervangen door een bijdrage die afhangt van inkomen en vermogen. Het wetsvoorstel ligt bij de Tweede Kamer. De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2028; de precieze regels kunnen nog veranderen.
- 2029: het kabinet is van plan reguliere huishoudelijke hulp niet langer als Wmo-maatwerkvoorziening aan te bieden aan mensen die deze hulp zelf kunnen betalen. Voor mensen die dat niet kunnen, moet een vangnet blijven bestaan. Ook dit plan moet nog juridisch worden uitgewerkt.
Voor 2026 verandert hierdoor niets. Heeft u nu huishoudelijke hulp via de Wmo, dan stopt die niet automatisch door deze plannen. Een gemeente moet een bestaand besluit volgens de geldende regels beoordelen en wijzigen.
Zorg in natura of persoonsgebonden budget
Als u een maatwerkvoorziening krijgt, zijn er vaak twee mogelijkheden.
Zorg in natura
De gemeente regelt de ondersteuning via een gecontracteerde aanbieder. De gemeente en aanbieder verzorgen de administratie.
Persoonsgebonden budget
Met een persoonsgebonden budget (pgb) kiest u binnen de voorwaarden zelf een hulpverlener of leverancier. U moet kunnen uitleggen waarom een pgb passend is en hoe u de kwaliteit bewaakt. De Sociale Verzekeringsbank beheert het budget en betaalt goedgekeurde declaraties. De voorwaarden kunnen per gemeente verschillen.
Woningaanpassing via de Wmo
Een woningaanpassing kan nodig zijn als u door een beperking niet veilig of zelfstandig in huis kunt functioneren. De gemeente onderzoekt eerst welke oplossing passend en doelmatig is. Mogelijke aanpassingen zijn:
- een traplift;
- het verwijderen of verlagen van drempels;
- steunbeugels of een vaste douchezitplaats;
- aanpassing van badkamer, toilet of keuken;
- verbreding van deuren;
- een hellingbaan of plateaulift.
Koop of laat een aanpassing bij voorkeur niet plaatsen voordat de gemeente een besluit heeft genomen. Een voorziening die al is aangeschaft, wordt niet altijd achteraf vergoed. De gemeente kan bovendien beoordelen dat verhuizen naar een geschikte woning goedkoper en passend is.
Meer informatie: woningaanpassing aanvragen via de Wmo en een traplift via de Wmo.
Zo bereidt u het gesprek met de gemeente voor
- Beschrijf een gewone dag en noteer op welke momenten iets niet lukt of onveilig voelt.
- Maak concrete voorbeelden: traplopen, douchen, schoonmaken, koken of buitenshuis reizen.
- Leg uit wat u al heeft geprobeerd en waarom dat onvoldoende helpt.
- Neem relevante medische of functionele informatie mee als die uw hulpvraag verduidelijkt.
- Vraag een mantelzorger, familielid of cliëntondersteuner om bij het gesprek te zijn.
- Vraag wanneer u het onderzoeksverslag en het besluit kunt verwachten.
Wat als uw aanvraag wordt afgewezen?
In de beschikking staat waarom de gemeente uw aanvraag geheel of gedeeltelijk afwijst. Bent u het niet eens met het besluit? Dan kunt u bezwaar maken binnen de termijn die in de beschikking staat. Vaak is dat zes weken.
Vraag eerst het onderzoeksverslag en de onderbouwing op. Beschrijf in uw bezwaar concreet welke dagelijkse problemen onvoldoende zijn meegewogen en waarom de voorgestelde oplossing niet passend is. Een onafhankelijke cliëntondersteuner, sociaal raadslid of juridisch loket kan u hierbij helpen.
Tot slot
De Wmo kan helpen als zelfstandig wonen of deelnemen aan de samenleving moeilijker wordt. Meld uw hulpvraag op tijd, bereid het gesprek concreet voor en vraag gratis cliëntondersteuning als u daar behoefte aan heeft. Houd bij toekomstige veranderingen steeds onderscheid tussen een aangekondigd plan en een regel die al is ingegaan.
Regelt u ondersteuning voor iemand anders? Lees dan ook zorg regelen voor een ouder.
