Geen gas in huis, toch een hogere rekening? Stadsverwarming kan in 2027 fors duurder worden

Geen gas in huis en toch een hogere verwarmingsrekening? Voor ongeveer 700.000 Nederlandse huishoudens dreigt dat in 2027 werkelijkheid te worden. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) waarschuwt dat stadsverwarming volgend jaar fors duurder kan worden. Bij een gemiddeld warmteverbruik van 25 gigajoule wijst een eerste berekening op een stijging van ongeveer 25% voor de levering van warmte.

Dat klinkt tegenstrijdig. Wie op stadsverwarming is aangesloten, heeft meestal geen eigen cv-ketel op gas meer nodig. Toch kan een stijgende gasprijs ervoor zorgen dat de rekening voor warmte uit een warmtenet omhooggaat.

Hoe zit dat precies? En wat betekent het voor uw maandelijkse woonlasten als u bijvoorbeeld in een appartement, seniorenwoning of eengezinswoning met stadsverwarming woont?

Waarom stadsverwarming in 2027 duurder kan worden

Op vrijdag 16 oktober 2026 publiceerde de ACM nieuwe cijfers over de energiemarkt. De gasprijs op de groothandelsmarkt was de afgelopen maand opgelopen tot ongeveer € 86 per megawattuur. Dat was volgens de toezichthouder de hoogste stand sinds december 2022.

Dat raakt niet alleen huishoudens die zelf gas gebruiken. Ook de maximale tarieven voor stadsverwarming zijn namelijk gekoppeld aan de prijs van aardgas.

De ACM verwacht op basis van een eerste berekening dat een huishouden met een warmteverbruik van 25 gigajoule (GJ) in 2027 ongeveer een kwart meer kan gaan betalen voor de levering van warmte.

Er zijn daarbij drie belangrijke kanttekeningen:

• De stijging van 25% is voorlopig. De ACM heeft pas één van de drie peilmomenten gebruikt.
• Niet iedere leverancier verhoogt zijn tarieven evenveel. Een maximumtarief is geen verplichte verkoopprijs.
• Uw eigen rekening kan anders uitvallen. Dat hangt af van uw leverancier, warmteverbruik en de verschillende vaste kosten.

Voor huishoudens die jaarlijks minder dan 25 GJ gebruiken, voorziet de ACM bij haar eerste berekening een kleinere procentuele stijging. Bij een hoger verbruik kan de stijging juist groter zijn.

Waarom betaalt u meer als u helemaal geen gas gebruikt?

Dat is misschien wel het meest opvallende aan deze ontwikkeling.

Een warmtenet vervoert warm water via leidingen naar woningen. De warmte kan afkomstig zijn van verschillende bronnen, bijvoorbeeld restwarmte van bedrijven, aardwarmte of een centrale installatie die warmte produceert.

In uw woning zorgt een afleverset ervoor dat de geleverde warmte gebruikt kan worden voor de verwarming en vaak ook voor warm kraanwater.

U hoeft daarvoor niet zelf een cv-ketel met aardgas te gebruiken.

Toch wordt de maximale prijs die uw warmteleverancier mag vragen niet simpelweg bepaald door de kosten van de gebruikte warmtebron.

De gasprijs bepaalt nog steeds het maximum

In Nederland geldt voor stadsverwarming het zogenoemde niet-meer-dan-anders-principe.

Het uitgangspunt hiervan is dat een gemiddeld huishouden met stadsverwarming niet meer hoeft te betalen dan een vergelijkbaar huishouden dat zijn woning met aardgas verwarmt.

Om dat maximum te berekenen, kijkt de ACM onder meer naar de gasprijzen van vaste jaarcontracten bij grote energieleveranciers.

Stijgen die gasprijzen, dan kan ook het maximale tarief voor stadsverwarming stijgen. Zelfs wanneer de warmte in uw woning helemaal niet met aardgas wordt geproduceerd.

Dat is precies wat er nu dreigt te gebeuren.

Een woning zonder eigen gasaansluiting is dus niet automatisch beschermd tegen stijgende gasprijzen.

Hoeveel kost stadsverwarming momenteel in 2026?

Om te begrijpen wat een tariefstijging kan betekenen, is het verstandig eerst naar de bestaande warmtekosten te kijken.

Voor 2026 heeft de ACM de volgende maximumtarieven vastgesteld voor huishoudens met een rechtstreeks warmtecontract en een kleine aansluiting. Alle genoemde bedragen zijn inclusief btw.

Dit zijn de maximale bedragen voor de genoemde situaties. Het tarief voor de huur van een afleverset hangt af van het type installatie. Sommige huishoudens hebben bovendien met afzonderlijke kosten voor koude te maken.

Rekenvoorbeeld: een huishouden met 25 GJ warmteverbruik

Stel dat een echtpaar in een appartement woont. Het appartement is aangesloten op een warmtenet en het jaarlijkse verbruik bedraagt 25 GJ.

We gaan uit van de maximale tarieven van 2026, met een standaard gehuurde afleverset voor verwarming en warm kraanwater zonder warmtewisselaar.

Dat komt neer op ongeveer € 154 per maand, uitsluitend voor de genoemde warmtekosten. Elektriciteit, eventuele koudelevering en andere energiekosten zijn niet meegenomen.

Het is een voorbeeld met de maximale tarieven. Veel huishoudens hebben andere tarieven, een andere installatie of een ander verbruik.

Let op: de voorlopige stijging van ongeveer 25% voor 2027 mag niet zonder meer op dit volledige bedrag worden toegepast. De definitieve tarieven voor de afzonderlijke kostenposten zijn nog niet bekend.

Hoeveel extra kunt u in 2027 gaan betalen?

Het definitieve tarief per gigajoule voor 2027 is nog niet vastgesteld. Toch kunt u nu al nagaan hoe gevoelig uw rekening is voor een hogere warmteprijs.

Stel bijvoorbeeld dat het tarief per GJ met € 5 of € 10 zou stijgen. Dan verandert alleen het verbruiksafhankelijke deel van uw rekening als volgt:

Dit zijn uitsluitend rekenvoorbeelden en geen voorspellingen van de ACM. Ook het vastrecht en andere kosten kunnen in 2027 veranderen.

De voorbeelden laten wel zien waarom uw eigen warmteverbruik belangrijk is. Een hoger tarief per GJ werkt bij een hoog verbruik sterker door in de totale rekening.

Waarom kunt u niet gewoon overstappen naar een goedkopere warmteleverancier?

Bij gas en elektriciteit kunt u verschillende energieleveranciers met elkaar vergelijken. Bij stadsverwarming werkt dat anders.

Een warmtenet bestaat uit een stelsel van leidingen en installaties dat verbonden is met een bepaalde wijk of groep woningen. U kunt meestal niet zelf kiezen welk warmtebedrijf via die leidingen aan uw woning levert.

Woont u al jaren in hetzelfde appartement met stadsverwarming? Dan bent u voor uw warmte doorgaans afhankelijk van de leverancier die op dat warmtenet actief is.

Daardoor is het lastig om een hoge warmteprijs te ontwijken door simpelweg een ander contract af te sluiten.

Juist daarom stelt de ACM maximumtarieven vast. De toezichthouder controleert ook of warmtebedrijven geen onredelijk hoge winsten maken.

Mag uw leverancier zomaar het hoogste tarief rekenen?

Nee, een stijging van het wettelijke maximum betekent niet dat uw warmteleverancier automatisch zijn prijs evenveel moet verhogen.

De ACM roept leveranciers nadrukkelijk op hun tarieven alleen te verhogen wanneer de eigen kosten dat noodzakelijk maken.

Voor warmtebedrijven die aardgas gebruiken om warmte te produceren, kunnen de productiekosten flink stijgen.

Maar een leverancier die bijvoorbeeld vooral restwarmte of een andere niet-gasgestookte warmtebron gebruikt, heeft mogelijk minder last van de hogere gasprijs.

Die leverancier kan daardoor meer ruimte hebben om de tarieven lager te houden.

Dat maakt het verstandig om niet alleen naar het maximumtarief van de ACM te kijken, maar ook naar het tarief dat uw eigen leverancier daadwerkelijk aankondigt.

Wanneer zijn de warmtetarieven voor 2027 definitief?

De ACM berekent de maximale warmtetarieven voor 2027 op basis van drie peilmomenten. Daarbij wordt gekeken naar vaste gascontracten die op 1 januari 2027 ingaan.

De gasprijzen kunnen tussen de peilmomenten nog veranderen. Daarom is de verwachte stijging van 25% op dit moment niet definitief.

Uw warmteleverancier moet zijn nieuwe tarieven uiterlijk vóór 1 januari 2027 aan u bekendmaken. Een tariefwijziging moet bovendien passen binnen de warmteovereenkomst en de toepasselijke voorwaarden.

Woont u in een huurappartement of seniorenwoning? Let hier extra op

Veel appartementen en wooncomplexen hebben een gezamenlijke verwarmingsinstallatie. Soms is dat een aansluiting op een warmtenet, soms blokverwarming.

Niet iedere bewoner betaalt de warmtekosten op dezelfde manier.

En dat verschil is belangrijk, omdat niet voor iedere situatie precies dezelfde regels gelden.

Situatie 1: u hebt rechtstreeks een contract met een warmteleverancier

Ontvangt u een eigen rekening van het warmtebedrijf en hebt u rechtstreeks een contract met die leverancier?

Dan gelden bij een kleine aansluiting de maximumtarieven die de ACM voor consumenten vaststelt.

U hebt onder meer recht op duidelijke tarieven, een correcte meting van het warmteverbruik en een jaarafrekening.

Situatie 2: de verhuurder rekent de warmte via de servicekosten af

Betaalt u de verwarmingskosten via uw verhuurder? Dan gelden andere regels.

De ACM-maximumtarieven gelden niet rechtstreeks voor u als de verhuurder de warmte zelf doorlevert. De berekening moet dan voldoen aan de toepasselijke regels van het huurrecht.

U kunt de verhuurder vragen hoe de kosten zijn verdeeld en welke kosten werkelijk zijn gemaakt. Bij een geschil over de afrekening kan de Huurcommissie onder voorwaarden uitkomst bieden.

Voor servicekosten gaan bovendien vanaf 2027 nieuwe regels gelden. Vooral bij nieuwe huurcontracten veranderen de toegestane kostensoorten en de manier waarop kosten worden berekend.

Lees ook: Servicekosten in 2027: wat mag uw verhuurder rekenen?

Situatie 3: de warmte loopt via een VvE

Bent u eigenaar van een appartement en regelt de Vereniging van Eigenaars de warmtevoorziening? Dan kunnen de kosten via de periodieke VvE-bijdrage of een afzonderlijke afrekening worden verdeeld.

De individuele ACM-maximumtarieven gelden dan niet rechtstreeks voor de bedragen die de VvE aan de leden doorberekent.

Dat betekent niet dat de kosten onbeperkt of zonder onderbouwing mogen worden verdeeld. Vraag bij onduidelijkheden aan het VvE-bestuur of de beheerder hoe de warmtekosten worden berekend.

Wat kunt u zelf doen om uw warmterekening betaalbaar te houden?

Een hogere energieprijs kunt u niet zelf veranderen. Het warmteverbruik en het comfort van uw woning kunt u vaak wel beïnvloeden.

Dat hoeft niet te betekenen dat de thermostaat steeds lager moet. Vooral als u veel thuis bent, is een aangename temperatuur belangrijk.

1. Bekijk hoeveel gigajoule u werkelijk gebruikt

Pak uw laatste jaarafrekening erbij en zoek het aantal verbruikte gigajoules.

Vergelijk dat met eerdere jaren. Is het verbruik duidelijk gestegen terwijl uw woonsituatie nauwelijks is veranderd? Dan kan het verstandig zijn om de oorzaak te onderzoeken.

Misschien staat een ruimte vaker warm, is de thermostaat anders ingesteld of werkt een onderdeel van uw installatie minder goed.

Het aantal GJ geeft u meer inzicht dan alleen het maandelijkse voorschotbedrag.

2. Zorg dat warmte niet onnodig verloren gaat

Tocht rond ramen en deuren kan ervoor zorgen dat een woning kouder aanvoelt dan de thermostaat aangeeft.

Een paar praktische verbeteringen kunnen het wooncomfort vergroten:

• Breng tochtstrips aan waar koude lucht langs ramen en deuren naar binnen komt.
• Sluit 's avonds de gordijnen, maar zorg dat ze de warmteafgifte van radiatoren niet blokkeren.
• Houd binnendeuren tussen verwarmde en onverwarmde ruimtes zoveel mogelijk gesloten.
• Zorg dat radiatoren hun warmte goed kunnen afgeven en niet volledig achter meubels verdwijnen.
• Onderzoek of betere vloer-, dak- of muurisolatie mogelijk is wanneer uw woning veel warmte verliest.

Hebt u ondanks voldoende verwarming voortdurend koude voeten of voelt uw woonkamer kil aan? Dan hoeft de oplossing niet altijd een hogere thermostaatstand te zijn.

Lees ook: Waarom voelt uw huis koud terwijl de thermostaat op 20 graden staat?

3. Zet de thermostaat niet onnodig hoog, maar blijf comfortabel wonen

Met een warmtenet kunt u doorgaans net als bij andere verwarmingssystemen de temperatuur in uw woning regelen.

Het effect van de thermostaat lager zetten hangt af van uw installatie.

Bij een systeem met vloerverwarming kan het bijvoorbeeld minder verstandig zijn de temperatuur 's nachts sterk te laten dalen. De woning warmt dan vaak langzaam weer op.

Ook bij stadsverwarming met radiatoren is het verstandig te kijken hoe snel uw woning opwarmt en welke instelling comfortabel is.

Heeft u het snel koud of beweegt u weinig? Houd daar rekening mee. Een woning moet aangenaam en gezond blijven.

Meer uitleg vindt u in: Verwarming 's nachts uit of aan: wat bespaart werkelijk energie?

4. Blijf ventileren, ook in de winter

De ventilatieroosters dichtzetten lijkt misschien een handige manier om warmte binnen te houden. Toch is dat geen verstandige besparing.

Bij onvoldoende ventilatie kan vocht zich ophopen. Dat veroorzaakt een klam binnenklimaat en vergroot de kans op schimmel.

Blijf daarom de bestaande ventilatievoorzieningen gebruiken. Ventileer extra bij koken en douchen.

Een droge, goed geventileerde woning voelt vaak aangenamer aan dan een vochtige ruimte.

5. Controleer het warme kraanwater

Niet alleen de verwarming gebruikt warmte. Ook warm douchen en ander warmwatergebruik kan onderdeel zijn van uw verbruik.

Een waterbesparende douchekop of iets korter douchen kan helpen het warmte- en waterverbruik te verminderen.

Verander niet zelf de temperatuurinstellingen van de warmwaterinstallatie. Die instellingen kunnen belangrijk zijn voor de veiligheid en hygiëne.

6. Laat een opvallend hoog verbruik onderzoeken

Is uw warmteverbruik aanzienlijk hoger geworden zonder duidelijke reden? Of blijft een radiator warmte afgeven terwijl die uit zou moeten staan?

Neem dan contact op met de leverancier of de verantwoordelijke beheerder. Vraag zo nodig om controle van de meter, de regeling of de installatie.

Een technisch probleem kan meer kosten veroorzaken dan u met kleine dagelijkse besparingen kunt terugverdienen.

Wat als uw warmteleverancier de prijs flink verhoogt?

Ontvangt u eind 2026 een brief met nieuwe tarieven? Controleer dan niet alleen het nieuwe maandbedrag.

Bekijk afzonderlijk:

• de oude en nieuwe prijs per gigajoule;
• de vaste leveringskosten;
• het meettarief;
• de huur van de afleverset;
• eventuele afzonderlijke kosten voor koude;
• de datum waarop de wijziging ingaat.

Vergelijk de tarieven vervolgens met de definitieve maximumtarieven die de ACM in december publiceert.

Betaalt u rechtstreeks aan een warmteleverancier en wordt een toepasselijk maximum overschreden? Dien dan schriftelijk een klacht in bij uw leverancier.

Vraag om een gespecificeerde uitleg en bewaar de brief, uw contract en uw jaarafrekening.

Komt u er niet uit? Op de website van ACM ConsuWijzer vindt u uitleg over uw rechten, voorbeeldbrieven en de mogelijkheden om verdere stappen te zetten.

De officiële informatie staat op consument.acm.nl.

Gaat de nieuwe Warmtewet de hoge prijzen veranderen?

De overheid werkt aan nieuwe regels voor collectieve warmte.

De Wet collectieve warmte moet onder meer zorgen voor meer publiek zeggenschap, betere bescherming van gebruikers en een andere manier om warmtetarieven vast te stellen.

De wet zal naar verwachting vanaf 1 januari 2027 gefaseerd in werking treden.

Een belangrijke verandering is dat tarieven op termijn meer gebaseerd moeten worden op de werkelijke kosten van warmtebedrijven, in plaats van op de prijs van aardgas.

Maar dat betekent niet dat de gasprijskoppeling op 1 januari 2027 meteen verdwijnt.

Volgens de huidige planning van de ACM blijven de maximale warmtetarieven in ieder geval tot 2030 mede op de gasprijs gebaseerd. De overgang naar een andere tariefberekening neemt meerdere jaren in beslag en vergt nog verdere besluitvorming.

Voor huishoudens met stadsverwarming betekent dit dat veranderingen in de gasprijs voorlopig nog invloed kunnen hebben op de maximale warmtetarieven.

Heeft u moeite om uw verwarmingskosten te betalen?

Een hogere warmterekening kan zwaar wegen op een vast maandbudget. Zeker wanneer u alleen AOW of een klein aanvullend pensioen ontvangt.

Wacht bij betalingsproblemen niet tot er een grote achterstand ontstaat.

Neem tijdig contact op met uw leverancier of verhuurder en vraag welke mogelijkheden er zijn voor een passende betalingsregeling.

Informeer ook bij uw gemeente naar beschikbare ondersteuning voor energiekosten en woningverbetering.

Er zijn daarnaast plannen voor ondersteuning van huishoudens met hoge energiekosten en een laag inkomen. Of u daarvoor in aanmerking komt, hangt af van de definitieve voorwaarden en de regeling die op dat moment daadwerkelijk beschikbaar is.

Meer hierover leest u in ons artikel: Noodfonds Energie 2026 en 2027: voorwaarden en ondersteuning.

Checklist: dit kunt u vóór 1 januari 2027 controleren

• Zoek uw laatste warmterekening of jaarafrekening op.
• Noteer hoeveel gigajoule warmte u jaarlijks gebruikt.
• Bekijk hoeveel u betaalt per GJ en aan vaste kosten.
• Controleer of u rechtstreeks aan een warmtebedrijf, via de verhuurder of via de VvE betaalt.
• Vergelijk de nieuwe tarieven na publicatie met de toepasselijke ACM-maximumtarieven.
• Vraag uitleg wanneer kostenposten onduidelijk zijn of uw voorschot opvallend sterk stijgt.
• Onderzoek eenvoudige mogelijkheden om warmteverlies te beperken zonder comfort in te leveren.

Tot slot: ook zonder gas blijft de gasprijs voorlopig belangrijk

Stadsverwarming kan een comfortabele manier zijn om uw woning te verwarmen. U hoeft geen eigen cv-ketel op gas te gebruiken en de warmte komt via een centraal systeem uw huis binnen.

Maar de rekening is voorlopig nog niet onafhankelijk van de gasprijs.

De waarschuwing van de ACM laat zien dat de stijgende gasprijzen in 2027 ook gevolgen kunnen hebben voor huishoudens die zelf geen gas meer gebruiken.

Of uw rekening daadwerkelijk met ongeveer 25% stijgt, is nog niet bekend. Dat hangt af van de definitieve maximumtarieven en de prijs die uw eigen warmteleverancier rekent.

Controleer daarom vooral uw eigen verbruik en tarieven. Dat geeft een beter beeld van uw toekomstige woonlasten dan een landelijke gemiddelde stijging.

Wilt u weten welke andere kosten in 2027 veranderen? Lees dan ook ons overzicht: Energiekosten 2027: wat verandert er aan uw energierekening?