Al met pensioen? Dit betekent het nieuwe pensioenstelsel voor uw maandbedrag

Er ligt een brief van uw pensioenfonds op de mat. Een nieuwe regeling, een voorlopig overzicht en bedragen die misschien hoger zijn dan u gewend bent. Maar wat betekent dat voor de boodschappen, uw vaste lasten en het geld dat u iedere maand overhoudt?

Ook als u al met pensioen bent, kunnen de nieuwe pensioenregels uw aanvullende pensioen veranderen. Uw pensioen kan hoger worden, maar een verhoging is niet gegarandeerd. De uitkomst hangt af van uw pensioenregeling, de financiële situatie van uw pensioenfonds en uw persoonlijke situatie.

U hoeft niet alle pensioenregels te kennen om uw brief te begrijpen. Begin met drie vragen: verandert mijn pensioenregeling, welk maandbedrag kan ik verwachten en wat houd ik daarvan over na belasting en eventuele veranderingen in toeslagen?

Gelden de nieuwe pensioenregels ook als u al met pensioen bent?

Ja, dat kan. Het maakt niet uit of u pas enkele maanden of al twintig jaar pensioen ontvangt. Vooral het soort pensioenuitvoerder is bepalend.

Een PPI is een premiepensioeninstelling: een organisatie voor pensioenopbouw via werkgevers. Heeft u al een variabele pensioenuitkering bij een verzekeraar? Die kan volgens de bestaande afspraken blijven schommelen. “Geen verandering door de overgang” betekent dus niet automatisch dat uw uitkering voortaan vaststaat.

De nieuwe regels staan in de Wet toekomst pensioenen, die op 1 juli 2023 is ingegaan. De overgangsperiode loopt tot 1 januari 2028. Dat betekent niet dat ieder bestaand, al uitbetaald pensioen verplicht op dezelfde manier wordt omgezet.

Wat verandert er aan uw maandbedrag?

Bij een pensioenfonds kunnen de pensioenen die al zijn opgebouwd en ingegaan, worden omgerekend naar de nieuwe regeling. Dat heet invaren. Het fonds verdeelt daarbij het pensioenvermogen volgens de gemaakte afspraken. U krijgt dat vermogen niet op uw bankrekening gestort: het blijft bestemd voor pensioen.

Onder de nieuwe regels kan een fondspensioen eerder stijgen wanneer de financiële resultaten dat toelaten. Het kan ook dalen. Hoe uw maandbedrag wordt vastgesteld, hangt onder meer af van het beschikbare pensioenvermogen en de regels van uw fonds.

Een verhogingspercentage uit het nieuws is daarom geen belofte voor uw eigen pensioen. Kijk naar uw persoonlijke overzicht, niet alleen naar het percentage dat iemand anders heeft gekregen.

Kan uw pensioen ook lager worden?

Ja. Er zijn maatregelen om schommelingen te beperken, maar die sluiten een daling niet uit. ABP gebruikt bijvoorbeeld minder risicovolle beleggingen voor gepensioneerden, spreidt beleggingsresultaten over de tijd en houdt een gezamenlijke buffer aan. Andere fondsen hebben hun eigen afspraken.

Ook een verhoging betekent niet automatisch dat uw pensioen alle prijsstijgingen bijhoudt. Gaan uw boodschappen en andere uitgaven sterker omhoog, dan kunt u ondanks een hoger pensioen toch minder koopkracht hebben.

Verandert uw AOW door het nieuwe pensioenstelsel?

Nee, uw AOW valt niet onder deze pensioenovergang. De nieuwe regels gaan over het pensioen via uw werkgever. Uw AOW blijft een afzonderlijke uitkering van de Sociale Verzekeringsbank.

Dat betekent niet dat uw AOW-bedrag nooit verandert. Daarvoor gelden eigen regels. Houd uw AOW en aanvullende pensioen daarom apart wanneer u oude en nieuwe bedragen vergelijkt.

Meer uitleg vindt u in ons overzicht van AOW-bedragen, betaaldagen en regels.

Wanneer merkt u iets van de nieuwe pensioenregels?

Niet iedereen stapt op hetzelfde moment over. PFZW is op 1 januari 2026 overgegaan naar de nieuwe pensioenregeling. ABP werkt toe naar 1 januari 2027 en heeft daarvoor in juli 2026 goedkeuring gekregen van De Nederlandsche Bank.

Ontvangt u pensioen van een ander fonds? Kijk naar de overgangsdatum en persoonlijke berichten van dat fonds. Een datum voor ABP of PFZW geldt niet automatisch voor u.

ABP: waarom de betaling van februari 2027 anders kan zijn dan die van maart

Voor ABP is er een praktisch verschil tussen de overgangsdatum en de eerste betalingen. Volgens de gepubliceerde planning:

Gebruik een betaling met een nabetaling dus niet als uitgangspunt voor uw vaste maandbudget. Controleer de betaalspecificatie en de actuele berichten van ABP. Deze planning geldt niet voor alle pensioenfondsen.

Zo leest u uw pensioenbrief zonder bedragen door elkaar te halen

Pak uw brief en uw laatste betaalspecificatie erbij. Kijk eerst wat er boven de bedragen staat. Een bruto jaarbedrag vergelijken met een netto maandbetaling geeft een verkeerd beeld.

Bruto of netto? Per maand of per jaar?

Bruto is het bedrag vóór inhoudingen. Netto is wat na de inhoudingen wordt uitbetaald. Controleer daarnaast of het overzicht bedragen per jaar of per maand toont en of een eventuele aparte vakantie-uitkering is inbegrepen.

In het voorlopige overzicht van ABP staan bruto jaarbedragen. In de persoonlijke online omgeving is ook informatie beschikbaar over de verwachte maandbedragen. Lees dus niet alleen het grootste getal, maar ook de toelichting ernaast.

Rekenvoorbeeld: €1.200 extra per jaar is niet €100 netto per maand

Stel dat uw brief voor hetzelfde pensioen en dezelfde periode deze bedragen laat zien:

Het jaarverschil gedeeld door twaalf is €100 bruto per maand. Daarmee weet u nog niet hoeveel extra op uw rekening komt. Bovendien kan de verdeling over de betalingen anders zijn als uw uitvoerder bijvoorbeeld een aparte vakantie-uitkering betaalt.

Dit is uitsluitend een rekenvoorbeeld, geen voorspelling van uw pensioenverhoging.

Voorlopig is nog niet definitief

Een voorlopig overzicht bevat een inschatting. ABP gebruikt daarvoor eerdere persoonlijke en financiële gegevens. De situatie op het moment van de overgang kan anders zijn, waardoor het uiteindelijke bedrag hoger of lager uitvalt.

Een definitief overzicht laat vervolgens zien hoe uw pensioen daadwerkelijk is overgegaan. Het betekent niet dat het bedrag voor de rest van uw leven onveranderlijk vaststaat.

Wat houdt u netto over van een hoger pensioen?

Uw pensioenuitvoerder houdt belasting en doorgaans een bijdrage voor de Zorgverzekeringswet in. De uiteindelijke belasting hangt af van uw totale inkomen en de heffingskortingen waarop u recht heeft.

Bij de belastingberekening worden uw AOW en aanvullende pensioenen samen bekeken. Een hoger totaalinkomen kan leiden tot minder heffingskorting of tot belasting in een hogere schijf over een deel van uw inkomen. Daarom bestaat er geen vast nettopercentage dat voor iedere gepensioneerde klopt.

Controleer of u de loonheffingskorting bij maximaal één uitbetaler tegelijk laat toepassen. Ook dan kunt u bij uw aangifte nog moeten bijbetalen, omdat iedere uitbetaler alleen zijn eigen uitkering ziet. Heeft u een voorlopige aanslag? Controleer die wanneer uw inkomen verandert.

Dit werken we verder uit in AOW en pensioen: waarom moet u soms belasting bijbetalen? Meer over de kortingen zelf leest u bij kortingen en toeslagen voor AOW'ers.

Controleer ook uw zorgtoeslag en huurtoeslag

Een hoger pensioen kan gevolgen hebben voor uw toeslagen. Voor de berekening telt uw toetsingsinkomen over het hele kalenderjaar. Heeft u een toeslagpartner, dan telt diens inkomen ook mee.

Bereken daarom uw nieuwe verwachte jaarinkomen met de rekenhulp van Dienst Toeslagen. Geef een gewijzigde schatting door via Mijn toeslagen of de app Toeslagen. Neem een eventuele nabetaling mee volgens de uitleg van de rekenhulp en tel die niet dubbel.

Ontvangt u nog geen toeslag en daalt uw inkomen? Maak dan opnieuw een proefberekening. Misschien komt u wel in aanmerking. Meer praktische uitleg vindt u bij AOW en toeslagen: controleer uw inkomen op tijd.

Krijgt u een AIO-aanvulling?

Een AIO-aanvulling vult een laag inkomen aan tot het sociaal minimum. Verandert uw pensioeninkomen, dan kan ook uw AIO-aanvulling veranderen. Geef wijzigingen in uw inkomen, of dat van uw partner, door aan de SVB.

Krijgt u compensatie voor gemiste pensioenverhogingen?

Hier worden twee verschillende zaken vaak door elkaar gehaald: compensatie voor veranderende pensioenopbouw en een tegemoetkoming voor verhogingen die in het verleden niet zijn gegeven.

Bij ABP is de compensatie voor veranderende opbouw bedoeld voor bepaalde deelnemers die nog pensioen opbouwen. Bent u volledig met pensioen en bouwt u daar niets meer op, dan krijgt u die specifieke compensatie niet.

Daarnaast heeft ABP afspraken gemaakt over een mogelijke tegemoetkoming voor gemiste verhogingen. Die kan ook relevant zijn voor gepensioneerden. Of u iets krijgt en hoeveel, hangt onder meer af van de gemiste verhogingen en de financiële situatie bij de overgang.

Zo'n tegemoetkoming wordt verwerkt in uw pensioen. Het is niet automatisch een losse terugbetaling van alle verhogingen die u ooit heeft gemist. Ook een mogelijke extra verhoging hangt af van de beschikbare middelen. Controleer bij andere fondsen welke afspraken daar gelden.

Wat gebeurt er met het pensioen voor uw partner?

Het pensioen voor uw partner na uw overlijden heet partnerpensioen. Dat is iets anders dan uw eigen ouderdomspensioen of de AOW.

Al opgebouwd nabestaandenpensioen blijft bestaan. Wat uw partner uiteindelijk ontvangt, hangt af van uw regeling en eerdere keuzes. Heeft u bij pensionering bijvoorbeeld partnerpensioen ingeruild voor een hoger eigen pensioen? Ga er dan niet van uit dat de nieuwe regels dat terugdraaien.

Bekijk in uw persoonlijke overzicht daarom ook het bedrag voor uw partner bij overlijden. Vraag uw pensioenuitvoerder om uitleg als dat bedrag ontbreekt of u niet duidelijk is.

Voor het bredere inkomensplaatje kunt u ook lezen hoe uw AOW verandert na het overlijden van uw partner.

Dit kunt u nu zelf controleren

U hoeft de omzetting niet zelf uit te voeren. Wel helpt het om uw administratie op orde te brengen:

1. Controleer uw gegevens. Kloppen uw adres, e-mailadres en de gegevens over uw partner bij de pensioenuitvoerder?
2. Bewaar uw overzichten. Leg het laatste overzicht van de oude regeling, de overgangsbrief en nieuwe betaalspecificaties bij elkaar.
3. Noteer het verwachte maandbedrag per uitvoerder. Schrijf erbij of het bruto of netto is en of het nog om een voorlopige berekening gaat.
4. Bekijk uw volledige inkomen. Neem AOW, andere pensioenen, toeslagen en eventuele overige inkomsten mee.
5. Vraag uitleg bij een verschil. Laat uw pensioenuitvoerder toelichten waardoor een bedrag afwijkt. Laat zo nodig uw belasting- en toeslagsituatie controleren.

Een concrete vraag aan uw pensioenfonds kan zijn: “Welk bedrag is mijn normale maandelijkse pensioen, welk deel is eventueel eenmalig en welke bedragen zijn nog voorlopig?”

Tot slot: kijk naar wat u iedere maand kunt besteden

Een hoger bedrag in uw pensioenbrief kan prettig nieuws zijn. Voor uw eigen planning telt uiteindelijk wat er overblijft na inhoudingen, belasting en eventuele veranderingen in toeslagen.

Vergelijk daarom uw persoonlijke overzicht met een gewone maandbetaling zonder nabetaling. Zo kunt u beter bepalen hoeveel ruimte er is voor dagelijkse uitgaven, iets leuks of een reserve voor uw woning.

Wilt u uw inkomsten naast toekomstige uitgaven leggen? Lees dan ook hoeveel spaargeld u nodig heeft na uw pensioen.