Verhoogd toilet of toiletverhoger voor ouderen: welke keuze is slim?

Moeite met gaan zitten of opstaan van het toilet komt vaker voor dan veel mensen denken. Soms merkt u het heel geleidelijk. U gaat wat voorzichtiger zitten, zet meer kracht met uw armen of voelt dat uw knieën, heupen of benen niet goed meer meewerken. In zo’n situatie kan een kleine aanpassing in het toilet al veel verschil maken.

Een toiletverhoger of verhoogd toilet kan helpen om veiliger en makkelijker gebruik te maken van het toilet. Maar niet elke oplossing past bij elke situatie. Soms is een losse verhoger genoeg. Soms is een vaste oplossing slimmer. En soms is extra steun aan de zijkant eigenlijk belangrijker dan alleen wat extra hoogte. Dat maakt dit onderwerp juist zo geschikt voor een goede keuzehulp.

In het kort

Heeft u moeite met opstaan van het toilet? Dan kan een toiletverhoger of verhoogd toilet helpen. Een losse verhoger is vooral praktisch als u snel of tijdelijk extra hoogte nodig heeft. Een vaste verhoger zit steviger en is vaak prettiger bij dagelijks gebruik. Een verhoogd toilet is meestal de netste en meest duurzame oplossing als het probleem blijvend is. Heeft u daarnaast weinig kracht of moeite met uw evenwicht, dan zijn armsteunen, een toiletframe of een opklapbaar steunpunt vaak minstens zo belangrijk.

Kort antwoord

Een toiletverhoger is vaak een goede eerste stap als een standaard toilet te laag is. Twijfelt u tussen een toiletverhoger en een verhoogd toilet? Dan is de vuistregel simpel: tijdelijk of eenvoudig oplossen wijst eerder naar een verhoger, blijvende of intensieve behoefte eerder naar een verhoogd toilet of een stevigere oplossing met extra steun.

Wanneer helpt een toiletverhoger of verhoogd toilet?

Een verhoogde oplossing helpt vooral wanneer het gaan zitten en weer opstaan moeite kost. De Vilans Hulpmiddelenwijzer noemt daarvoor onder meer minder beenkracht, moeite met bukken of moeilijk overeind komen als typische situaties. Een verhoogde toiletpot is bedoeld om zelfstandig gebruik van het toilet mogelijk te maken wanneer een standaard toilet te laag is geworden.

Dat is ook precies waarom mensen hierop zoeken. Niet omdat het toilet zelf kapot is, maar omdat een gewone zithoogte niet meer goed past bij wat het lichaam nog aankan. Daardoor wordt een simpel toiletbezoek ineens iets waar spanning op komt te staan: durf ik nog goed te gaan zitten, kom ik zelfstandig weer omhoog, en is het veilig als ik ’s nachts naar het toilet moet? Die onzekerheid is vaak de echte reden waarom dit onderwerp zo belangrijk wordt.

Wat is het verschil tussen een losse verhoger, vaste verhoger en verhoogd toilet?

1. Losse toiletverhoger

Een losse verhoogde toiletzitting legt of klemt u op de toiletpot. Het voordeel is duidelijk: u kunt hem eenvoudig plaatsen, weer weghalen en soms zelfs meenemen. Dat maakt deze oplossing geschikt als u snel iets nodig heeft, als u nog aan het uitproberen bent wat werkt, of als de behoefte misschien tijdelijk is. Volgens de Hulpmiddelenwijzer verhogen losse zittingen het toilet meestal met 6 tot 12 cm.

Er zit wel een belangrijk nadeel aan: een losse verhoger kan schuiven als u gaat zitten of opstaat, vooral als u vanuit een rolstoel overschuift. Voor iemand die juist meer stabiliteit zoekt, kan dat dus een minder veilige keuze zijn.

2. Vaste toiletverhoger

Een vaste verhoogde toiletzitting vervangt de bestaande wc-bril en wordt stevig op de toiletpot vastgezet. Dat geeft meer stabiliteit dan een losse verhoger. De Hulpmiddelenwijzer noemt vaste zittingen vooral geschikt voor mensen die moeite hebben met zitten en opstaan, bijvoorbeeld bij weinig beenkracht of moeite met bukken. Ze verhogen meestal met 4 tot 12 cm.

Voor veel huishoudens is dit een mooie middenweg: minder ingrijpend dan een volledig nieuw toilet, maar wel steviger en rustiger in gebruik dan een losse oplossing.

3. Verhoogd toilet

Een verhoogde toiletpot vervangt het hele toilet. Dat is meestal de meest duurzame en nette oplossing als het probleem blijvend is. De Hulpmiddelenwijzer geeft aan dat verhoogde toiletpotten zorgen dat u makkelijker op en van het toilet komt, en noemt als referentie dat een verhoogde toiletpot vanaf ongeveer 43 cm zithoogte begint, terwijl een gewone toiletpot rond de 40 cm ligt.

Een verhoogd toilet is vooral logisch als u al weet dat u structureel meer hoogte nodig heeft, als u toch aanpassingen in de badkamer overweegt, of als u een vaste, rustige oplossing wilt zonder losse onderdelen.

Wanneer zijn armsteunen, een toiletframe of extra steun nodig?

Alleen hoogte is niet altijd genoeg. Wie niet alleen moeite heeft met diep zitten, maar ook met balans of kracht zetten, heeft vaak meer aan een combinatie van hoogte en steun. Daar komen hulpmiddelen zoals armsteunen, toiletframes en opklapbare steunpunten in beeld.

Een toiletzitting met steunen helpt volgens Vilans niet alleen bij opstaan en gaan zitten, maar verkleint ook de kans dat u zijwaarts van het toilet glijdt. Dat maakt dit type oplossing vooral geschikt als u merkt dat u uw armen nodig heeft om veilig overeind te komen.

Een toiletframe kan dan weer handig zijn als u rechtop wilt zitten en duidelijke steun aan beide kanten prettig vindt. En als zelfs dat niet genoeg is, bestaan er ook toiletframes of toiletstoelen met een sta-op mechanisme, bedoeld voor mensen die met gewone verhogers en steunen nog steeds te weinig kracht hebben om goed op te staan.

Praktische vuistregel

• Alleen te laag? Dan is een verhoger of verhoogd toilet vaak genoeg.
• Ook instabiel of weinig kracht? Dan zijn armsteunen, frame of steunpunt vaak nodig.
• Zeer weinig kracht? Dan komt een sta-op oplossing in beeld. 

Waar let u op bij hoogte, veiligheid en comfort?

De juiste keuze draait niet alleen om centimeters, maar ook om veiligheid en dagelijks gebruik. Drie punten zijn daarbij het belangrijkst.

Kies niet alleen op gevoel

Een toilet dat te laag is, maakt opstaan zwaar. Maar een toilet dat te hoog wordt, is ook niet altijd prettig. De Hulpmiddelenwijzer waarschuwt dat u op een verhoogde bril of verhoogd toilet minder diep zit, en dat dit verstopping kan geven. In zo’n situatie kan een veilige voetensteun of een ander type oplossing verstandiger zijn.

Let op stabiliteit

Een losse verhoger is handig, maar niet altijd de veiligste oplossing. Wie veel steun nodig heeft of zijwaarts overschuift vanaf een rolstoel, heeft meestal meer aan een vaste zitting, steunen of een verhoogde toiletpot. Als u vanuit een rolstoel op het toilet transfer maakt, adviseert de Hulpmiddelenwijzer bovendien om een verhoogd toilet te kiezen met ongeveer dezelfde zithoogte als de rolstoel.

Kijk verder dan alleen het toilet

Soms zit de winst niet alleen in de hoogte, maar ook in de ruimte eromheen. Een opklapbaar steunpunt aan de muur, een handgreep of een toiletframe kan net het verschil maken tussen “ik red het nét” en “ik voel me hier weer zeker”.

Wordt een toiletverhoger of verhoogd toilet vergoed via de Wmo?

Ja, dat kan, maar niet automatisch. De Rijksoverheid noemt een verhoogd toilet expliciet als voorbeeld van een woningaanpassing waarvoor u mogelijk een vergoeding kunt krijgen via de Wmo of, afhankelijk van uw situatie, via de Wlz. De route loopt in de praktijk meestal via de gemeente.

Belangrijk om goed te onthouden: als u denkt dat u voor vergoeding in aanmerking komt, moet u het hulpmiddel eerst aanvragen en niet alvast zelf kopen. Regelhulp waarschuwt daar expliciet voor, omdat u anders mogelijk geen vergoeding meer krijgt.

Ook goed om te weten: de gemeente mag geen algemene inkomensgrens gebruiken om Wmo-hulp te weigeren. Er kan wel een eigen bijdrage gelden.

Kort antwoord

Een verhoogd toilet of woningaanpassing kan via de Wmo of Wlz vergoed worden, maar dat hangt af van uw situatie. Vraag de voorziening altijd eerst aan bij de gemeente voordat u iets koopt.

Woont u in een huurwoning?

Ook dan zijn er mogelijkheden. De Rijksoverheid zegt dat u voor een verhoogd toilet in een huurwoning in principe toestemming van de verhuurder nodig heeft, behalve als u daarvoor een vergoeding krijgt via de Wmo of Wlz. Wilt u dus alvast uit eigen beweging uw toilet aanpassen zonder vergoeding, dan moet u dit normaal gesproken schriftelijk met de verhuurder regelen.

Dat maakt de volgorde belangrijk. Twijfelt u of de aanpassing structureel nodig is? Dan is het vaak slimmer om eerst te onderzoeken of de route via de gemeente mogelijk is, in plaats van direct zelf te verbouwen.

Tijdelijk nodig of blijvend probleem?

Niet iedereen heeft meteen een vaste verbouwing nodig. Regelhulp geeft aan dat hulpmiddelen die u slechts enkele weken of maanden nodig heeft, vaak te lenen of te huren zijn via een thuiszorgwinkel. Dat maakt een losse toiletverhoger of vergelijkbare oplossing vooral interessant als de behoefte tijdelijk is.

Is het probleem juist blijvend, of merkt u dat ook andere delen van de badkamer lastiger worden? Dan is het vaak slimmer om niet alleen naar een losse verhoger te kijken, maar breder naar toilet, beugels, badkamerveiligheid en eventueel andere woningaanpassingen.

We hebben ook een artikel gemaakt over 3 meest gemaakte fouten bij aanschaf van een toilet verhoger, meer weten? Klik hier.