fbpx

Niet snoepen en toch veel suiker binnenkrijgen? Ja, dat kan!

Onderwerp: Gezondheid, Vitaal
2 februari 2021
Peter Boer

Hoeveel suiker op een dag? | Bent u een zoetekauw? Dan krijgt u waarschijnlijk (te) veel suiker binnen, Maar ook als u niet zo van snoepen houdt, eet u veel meer suiker dan u denkt. Suiker zit in heel veel natuurlijke producten, met fruit als bekendste voorbeeld. Alle soorten suiker zijn even goed (of slecht).

Wist u dat er in karnemelk suiker zit? Als u een beker van deze zure drank drinkt, krijgt u twee suikerklontjes binnen. Gewone melk bevat nog iets meer suiker, lactose genoemd. Maar melk en karnemelk zijn toch gezond? Dat klopt, maar dat is ondanks de suiker.

 

Fruit is meestal zoet, dus u verwacht dat daar suiker in zit. Dat is ook zo; het wordt fructose genoemd. Dat zijn natuurlijke suikers. Daarnaast wordt suiker echter toegevoegd aan heel veel voedingsmiddelen. Ook aan zure, bittere en zoute producten.

 

Neem een willekeurig kant-en-klaar product in een pot, pakje of zakje en bekijk de ingrediëntenlijst. In veel gevallen zal er suiker in zitten en vaak niet zo weinig ook. De ingrediënten worden opgesomd in volgorde van hoeveelheid. Suiker staat nogal eens op de eerste of tweede plaats. Dat zijn de zogenaamde ‘verborgen’ suikers. Je verwacht niet direct dat er suiker in zit, maar het is wel zo.

 

Daarnaast krijgen we veel suiker binnen in echt zoete producten: gebak, koek, snoep, ijs, frisdrank enzovoort. Voeg daarbij de suiker in koffie en thee, over de yoghurt en de aardbeien, en het zal duidelijk dat we heel veel zoetigheid binnenkrijgen. Veel te veel eigenlijk.

Melk en fruit zijn belangrijke leveranciers van suiker.

Hoeveel suiker per dag is nou nog goed voor je? 

 

Elk mens heeft suiker nodig als (extra) energiebron. In Nederland is er geen richtlijn voor de aanbevolen hoeveelheid suiker per dag. Het nogal vage advies van het Voedingscentrum is om niet te veel producten met toegevoegde suiker te eten. De Gezondheidsraad adviseert om zo min mogelijk suikerhoudende dranken te drinken.

 

De World Health Organization (WHO) staat er steviger in. Die zegt dat mensen minder dan 10% van de calorieën op een dag moeten halen uit vrije suikers. Dat komt neer op ongeveer 50 gram suiker per dag, oftewel 12 suikerklontjes. Dit zijn toegevoegde suikers en suikers die van nature aanwezig zijn in sappen, siropen, honing en vruchtenconcentraat. De argumenten: suiker maakt dik en is slecht voor het gebit..

 

Hoeveel ‘suikerklontjes’ van 4 gram zitten er in veelgebruikte producten? Schrik niet!

 

Beker karnemelk

2

Beker melk

3

Glas vruchtensap

6

Pakje yoghurtdrank

3-5

Blikje cola

7

Plakje cake

2

Stukje chocola

2

Doosje rozijnen

7

Snickers (1 reep)

8

Banaan

5

Appel

3

IJsje

5-8

 

Hoeveel weegt een suikerklontje?

Maar hoeveel gram is een suikerklontje nou eigenlijk? Het antwoord op die vraag is simpel: een gemiddeld suikerklontje weegt 4 gram.

Suiker is suiker, waar het ook in zit

 

Ja maar, zegt u, suiker in fruit is toch heel iets anders dan suiker in cola? Dat is een wijdverbreid misverstand. Net als de gedachte dat rietsuiker beter (of minder slecht) zou zijn dan bietsuiker. Ook wordt wel beweerd dat honing, rietsuiker, palmsuiker, kokosbloesemsuiker, ahornsiroop of agavesiroop beter voor het lichaam is dan gewone kristalsuiker, omdat het natuurlijker zou zijn en er gezonde voedingsstoffen in zitten.

 

Deze ogenschijnlijk logische redenering klopt slechts gedeeltelijk. Er wordt door het lichaam namelijk geen onderscheid gemaakt tussen van nature aanwezige en toegevoegde suiker. Alle suikers worden door het lichaam op dezelfde manier verwerkt. Ze worden afgebroken tot glucose, de ‘brandstof’ voor het lichaam, en leveren dezelfde hoeveelheid calorieën.

“Witte gif”

 

Over de (on)gezondheidsaspecten van suiker verschillen de meningen nogal. Er zijn tal van organisaties, clubs en bloggers op internet actief die wijzen op de vele gevaren van (te veel) suiker. Sommigen schromen niet om geraffineerde suiker het “witte gif” te noemen.

 

Het bekende Voedingscentrum constateert alleen: „Suiker levert wel energie, maar voorziet je lichaam niet van de nodige vitamines, mineralen en vezels. Dit geldt voor alle soorten suiker en voor honing, siropen en stropen.” Daarnaast wijst het centrum op het risico van overgewicht en tandbederf.

Soorten suiker

 

Suiker of sacharose behoort tot de koolhydraten en is een zoete stof, die van nature voorkomt in voedingsmiddelen zoals fruit, maïs, suikerriet en suikerbiet. Welke suiker komt waarvandaan?

 

  •         Fructose uit fruit
  •         Dextrose uit druiven
  •         Lactose uit melk
  •         Kristalsuiker uit de wortel van suikerbieten.
  •         Rietsuiker uit het sap van de stengel van suikerriet

 

Rietsuiker wordt korter gecentrifugeerd dan kristalsuiker, waardoor een klein beetje donkerbruine siroop achterblijft. Die siroop geeft de kleur aan de suiker. Dat is dan ook het enige verschil.

 

De meeste suikers bestaan uit glucose, fructose of een mengsel daarvan. Dit geldt voor alle soorten suiker, stropen, honing en siropen, bijvoorbeeld agavesiroop of maple syrup. Er is geen verschil in voedingswaarde tussen al deze suikers.

Verschillende namen

 

Suikers kunnen op het etiket onder heel veel namen voorkomen: basterdsuiker, bietsuiker, bruine suiker, cassonade, dextrose, fructose, fructosestroop, geleisuiker, glucose-fructosestroop, glucosestroop, griessuiker, insuline, invertsuiker, kandijsuiker, kristalsuiker, lactose, maltodextrine, maltose, maïsstroop, melasse, melksuiker, poedersuiker, rietsuiker, sacharose, sucrose, siroop, suiker, tafelsuiker, vanillesuiker, vruchtensuiker.

 

Sommige producenten zetten op het etiket “zonder toegevoegde suikers”. Dat wil niet zeggen dat er geen suikers in zitten. Meestal zijn er van nature suikers aanwezig in een product. Check dus altijd hoeveel suikers (vaak ook aangeduid onder koolhydraten) er in het product zitten.

 

Geraffineerde suiker is ontdaan van alle overige stoffen. Daar zit dus echt helemaal niets meer in dat gezond zou kunnen zijn.

In het kort

 

  • Suiker levert energie, maar meer ook niet.
  • In veel meer producten dan u verwacht, bevindt zich suiker.
  • Suiker in fruit of honing is niet ‘beter’ dan andere suiker.
  • Alle soorten suiker worden door het lichaam op dezelfde manier verwerkt.
  • Suiker kan overgewicht en tandbederf veroorzaken.
Nu en dan een donut kan geen kwaad in een uitgebalanceerd dieet.

Word je van suiker dik en krijg je er suikerziekte van?

 

 Klopt het dat je van (veel) suiker dik wordt en suikerziekte kunt krijgen? Hiervoor constateerden we dat ons lichaam alle soorten zoetigheid (natuurlijk of geraffineerd) beschouwt als suiker en op dezelfde manier erop reageert. Het wordt afgebroken en het resultaat is steeds hetzelfde: er ontstaat een glucosepiek in de bloedsuikerspiegel, waarna er insuline wordt aangemaakt.

 

Insuline zorgt ervoor dat glucose wordt vervoerd naar de cellen en dat de cellen open gaan, zodat er glucose naar binnen kan om te worden verbrand tot energie. Glucose die niet direct nodig is, wordt als vet opgeslagen in lever, vet en spieren, en kan later worden gebruikt. Of niet…

Overgewicht

 

Als je meer calorieën binnenkrijgt dan je verbruikt, ontstaat overgewicht. Afvallen doe je dus door kleinere porties te eten en meer te bewegen (= verbranden). Vet én koolhydraten (waaronder suiker) leveren calorieën. Maar calorieën uit suiker verminderen het hongergevoel niet en zorgen ervoor dat er meer vet wordt opgeslagen. Bij een glucosepiek wordt een klein, onverwerkt deel opgeslagen als vet. Calorieën uit vet geven daarentegen juist een verzadigd en vol gevoel. Je kunt dus veel meer zoetigheid eten en drinken dan vet voedsel.

 

Onderzoek heeft uitgewezen dat het drinken van suikerhoudende dranken de kans op overgewicht vergroot. Wanneer proefpersonen suikerhoudende frisdrank tot hun beschikking hebben en verder alles kunnen eten wat ze willen, leidt het gebruik van frisdrank tot een extra toename in gewicht. De calorieën die mensen via frisdrank binnenkrijgen, ‘vullen’ voor hun gevoel eigenlijk niet. Ze eten er dus niet minder door, hoewel het lichaam via de frisdrank al volop calorieën binnenkreeg.

Fruit is gezond, maar de suiker erin niet

 

‘Gezonde’ suiker bestaat niet, zo zagen we. Een vrucht is wel gezond, maar de suiker in (of uit) die vrucht niet. De vezels, vitaminen en mineralen maken de vrucht gezond. Geraffineerde suiker is ‘gezuiverd’ van alle stoffen die van nature in ongeraffineerde suiker kunnen voorkomen. Door het raffineren worden ook de nuttige stoffen uit de suiker gehaald.

 

En honing dan? Dat is toch gezond? Honing bestaat voor 80 procent uit suikers en zal zich ook zo gedragen in het lichaam. Maar als u dan toch de yoghurt of de thee wat zoeter wilt maken, is honing een goede keus. Niet omdat de suiker zelf anders is, maar omdat er gezonde voedingsstoffen in de honing zitten.

Suikerziekte

 

Steeds meer wetenschappers zien verband tussen veel suiker eten en het ontstaan van diabetes. Het Diabetesfonds zegt dit ervan: „Van suiker krijg je niet zomaar diabetes. Door andere oorzaken gaat er in het lichaam wat mis. Toch kan suiker wel degelijk bijdragen aan de ontwikkeling van diabetes type 2. Te veel suiker kan namelijk leiden tot overgewicht. En als je overgewicht hebt, loop je een groter risico op diabetes type 2.”

 

We gaan weer even terug naar de glucosepiek. Een enkele piek zo nu en dan kan het lichaam prima verwerken. Maar een heleboel pieken kort na elkaar en over een langere tijd kunnen wel schadelijk zijn. De bloedvaten worden aangetast en de bloeddoorstroming wordt minder. Op een gegeven moment kan het lichaam geen suiker meer afbreken, met suikerziekte tot gevolg. Aldus een deel van de deskundigen op dit gebied.

 

Het verband tussen suikerconsumptie en diabetes type 2 is nog niet overtuigend aangetoond. Er is nog veel discussie over. Wel is zonneklaar dat het nemen van dranken met toegevoegde suiker het risico op diabetes verhoogt. Amerikaanse onderzoekers stellen dat een blikje frisdrank per dag de kans op diabetes met 22 procent verhoogt. Dat komt mogelijk door de toename van het lichaamsgewicht.

Is suiker verslavend?

 

Er wordt wel eens beweerd dat suiker verslavend zou zijn. Suiker activeert net als drugs, vet, muziek of sporten het beloningscentrum in de hersenen. Het zorgt voor afgifte van de stof dopamine, wat een prettig gevoel geeft. Maar als je stopt met veel suiker eten, krijg geen ontwenningsverschijnselen. Er is ook niet steeds méér nodig om hetzelfde prettige gevoel te ervaren. Van verslaving aan suiker kun je dus niet echt spreken.

 

Suiker (denk aan chocola!) kan je wel een korte oppepper geven. Juist wanneer je je niet prettig voelt, ben je gauw geneigd iets zoets te eten. Het geeft even een soort ‘troostend’ gevoel. En dan eet je al snel te veel van het zoete spul. Neem liever een bad of een douche, zet muziek op, lees een goed boek, maak een wandeling, bel een vriend of vriendin en praat het vervelende gevoel van je af.

 En als u dorst heeft, is er niets beters en goedkopers dan een glas koel kraanwater!

 In het kort

 

  • Suiker bestrijdt het hongergevoel niet
  • Een vrucht is gezond, de suiker erin niet
  • Verband met suikerziekte is nog niet duidelijk
  • Suiker is niet verslavend (maar chocola smaakt wel naar meer…)

Meer van dit soort handige artikelen ontvangen? Schrijf u in voor onze wekelijkse nieuwsbrief.

Uitschrijven kan altijd met 1 druk op de knop.