Erfbelasting 2026: tarieven, vrijstellingen en berekenen

Erfbelasting is de belasting die u (als erfgenaam of legataris) kunt betalen over wat u uit een nalatenschap krijgt. U betaalt erfbelasting niet over de totale nalatenschap, maar over het deel dat u persoonlijk ontvangt. Daarbij wordt eerst gekeken naar de waarde van wat u krijgt, bijvoorbeeld geld, een woning, beleggingen, een auto of waardevolle spullen. Vervolgens worden bepaalde schulden en aftrekbare kosten meegenomen. Daarna trekt u uw vrijstelling eraf. Pas over het bedrag dat boven uw vrijstelling uitkomt, kan erfbelasting verschuldigd zijn.

De hoogte van de erfbelasting hangt vooral af van uw relatie tot de overledene en van de waarde van uw verkrijging. Ook de manier waarop de nalatenschap is geregeld, met of zonder testament, kan veel invloed hebben op wie wat krijgt en wanneer.
  

 

In dit artikel vindt u een compleet en praktisch overzicht van erfbelasting in 2026: actuele tarieven en vrijstellingen, een stappenplan met rekenvoorbeelden, aandachtspunten rond aangifte en het aanvaarden of verwerpen van de erfenis. Ook leggen we uit hoe schenken in 2026 kan helpen om al tijdens leven vermogen over te dragen, binnen de belastingregels.

Wat is erfbelasting?

Erfbelasting is belasting over een erfenis. U kunt erfbelasting verschuldigd zijn als u een erfdeel of een legaat ontvangt en de waarde daarvan hoger is dan uw vrijstelling. De vrijstelling en de tarieven hangen af van uw relatie tot de overledene.

 

Goed om te weten: erfbelasting gaat niet alleen over geld. Ook een woning, beleggingen, een auto, een onderneming of waardevolle spullen kunnen meetellen. Daarnaast kan een nalatenschap schulden bevatten. Die worden in principe meegenomen in de berekening. 

 

Wie erft er (met en zonder testament)?

Met testament

In een testament kan iemand vastleggen wie erfgenaam is en wie een legaat krijgt, een specifiek bedrag of goed. Ook kan een testament bepalen dat iemand juist niet erft, of kan er een executeur worden benoemd die een deel van de afwikkeling regelt.

Zonder testament (wettelijk erfrecht)

Zonder testament bepaalt de wet wie erft. De wet werkt met groepen. Bestaat er iemand in groep 1, dan komt groep 2 niet meer aan bod, enzovoort:

• Groep 1: echtgenoot of geregistreerd partner en kinderen (kleinkinderen kunnen erven via plaatsvervulling als een kind is overleden).
• Groep 2: ouders, broers en zussen (en kinderen van een overleden broer of zus via plaatsvervulling).
• Groep 3: grootouders.
• Groep 4: overgrootouders.

Let op voor samenwoners: samenwonenden erven zonder testament niet automatisch van elkaar. Wilt u dat wel, dan is een testament nodig.

Wettelijke verdeling (partner en kinderen)

Als er geen testament is en de overledene laat een echtgenoot of geregistreerd partner en kinderen achter, geldt meestal de wettelijke verdeling. De partner krijgt de bezittingen, kinderen krijgen een geldvordering ter grootte van hun erfdeel (meestal pas opeisbaar bij overlijden van de langstlevende ouder, of in enkele uitzonderingssituaties).

Wanneer bent u “partner” voor de erfbelasting?

Voor de erfbelasting is het belangrijk of u als partner wordt gezien. Partners worden voor de berekening vaak als 1 persoon behandeld. Dat kan gevolgen hebben voor de vrijstelling en voor de berekening van het tarief.

U bent partner voor de erfbelasting als u bijvoorbeeld getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap hebt. Samenwonenden kunnen ook partner zijn, maar dan gelden voorwaarden. In hoofdlijnen gaat het om zaken zoals een notarieel samenlevingscontract met wederzijdse zorgverplichting, allebei meerderjarig, ingeschreven op hetzelfde adres en geen andere fiscale partner. In sommige situaties kunt u ook partner zijn zonder notarieel samenlevingscontract, bijvoorbeeld bij langdurige gezamenlijke inschrijving op hetzelfde adres.

Praktische tip: twijfel u of u als partner geldt, check dit altijd voordat u rekent met vrijstellingen en tarieven. Het verschil kan groot zijn.

Tarieven erfbelasting 2026

Na aftrek van uw vrijstelling gelden in 2026 de volgende tarieven. Over het deel boven € 158.669 geldt een hoger percentage.

Belaste verkrijging	Partner en kinderen	Kleinkinderen en verdere afstammelingen	Overige erfgenamen
tot € 158.669	10%	18%	30%
vanaf € 158.669	20%	36%	40%

Vrijstellingen erfbelasting 2026

U betaalt pas erfbelasting over het deel boven uw vrijstelling. De vrijstelling hangt af van uw relatie tot de overledene.

U bent…	Vrijstelling 2026
Partner	€ 828.035
Kind (incl. stiefkind of pleegkind)	€ 26.230
Kleinkind	€ 26.230
Achterkleinkind	€ 2.769
Kind met een beperking (onder voorwaarden)	€ 78.671
Ouder	€ 62.110
Andere erfgenaam (bijv. broer, zus, vriend)	€ 2.769

Voorwaarden hogere vrijstelling kind met een beperking

• De overledene betaalde meer dan de helft van de kosten van levensonderhoud.
• De verwachting is dat het kind de komende 3 jaar met passend werk waarschijnlijk minder dan de helft verdient van iemand zonder beperking met vergelijkbare leeftijd en werk.

Onderneming geërfd? Als u een onderneming erft en voortzet, kan onder voorwaarden een speciale regeling gelden waardoor u minder of geen erfbelasting betaalt. Dit is een specialistisch onderwerp; laat dit in de praktijk altijd beoordelen.

Erfbelasting berekenen in 4 stappen

Stap 1: bepaal de waarde van de nalatenschap

De waarde van de nalatenschap is in de basis: bezittingen minus schulden. Denk ook aan buitenlands vermogen. Als u een bezitting erft en daarbij ook een schuld moet overnemen (zoals een hypotheek), dan mag u die schuld in de berekening meenemen.

Stap 2: bepaal wie wat krijgt

Het testament of het wettelijke erfrecht bepaalt wie erfgenaam is en wie legaten ontvangt. Per persoon kijkt u naar de waarde van wat diegene verkrijgt.

Stap 3: trek de vrijstelling af

Iedere verkrijger heeft een eigen vrijstelling. Alleen het bedrag boven de vrijstelling is belast.

Stap 4: pas het tarief toe

U past het tarief toe dat hoort bij uw relatie tot de overledene. Bij grotere bedragen wordt het deel boven € 158.669 belast tegen het hogere tarief.

Rekenvoorbeelden (overlijden in 2026)

Voorbeeld 1: kind erft € 200.000

• Vrijstelling kind: € 26.230
• Belaste verkrijging: € 173.770
• 10% over € 158.669 = € 15.866,90
• 20% over € 15.101 = € 3.020,20
• Totaal erfbelasting: € 18.887,10

Voorbeeld 2: vriend(in) erft € 50.000

• Vrijstelling overige: € 2.769
• Belaste verkrijging: € 47.231
• 30% = € 14.169,30

Waarde van de erfenis bepalen (woning, WOZ en overige bezittingen)

Woning erven: WOZ-waarde kiezen

Bij een geërfde woning mag u de WOZ-waarde gebruiken van het jaar van overlijden of van het jaar na overlijden (als die al bekend is). U mag de laagste van die twee waarden kiezen. Dat is in de regel het voordeligst voor de erfbelasting.

Veelvoorkomende bezittingen en schulden (praktisch)

• Bank- en spaartegoeden: saldo op de overlijdensdatum (ook buitenlandse rekeningen).
• Beleggingen: waarde volgens relevante beurskoersen rond de overlijdensdatum.
• Auto: marktwaarde (een koerslijst kan helpen als indicatie).
• Inboedel, sieraden, kunst: realistische verkoopwaarde; bij twijfel kan taxatie verstandig zijn.
• Schulden: openstaande schulden die bij de nalatenschap horen, zoals hypotheek, leningen of creditcard, inclusief eventuele verplichtingen die u als verkrijger moet overnemen.

Welke kosten mag u aftrekken?

Voor de erfbelasting zijn sommige uitvaartkosten aftrekbaar. Het gaat om normale kosten van een begrafenis of crematie. Denk bijvoorbeeld aan:

• kleding voor en verzorging van de overledene
• rouwadvertenties, bloemen, condoleanceregister, rouwkaarten en bedankkaarten (incl. verzendkosten)
• kist of urn, graf of andere rustplaats, grafrechten, grafsteen en plaatsing
• koffietafel
• huur van aula of andere gelegenheid om samen te komen
• herdenkingsdienst of kerkdienst (huur en kosten sprekers) tot 1 jaar na overlijden
• vervoer van de overledene naar het graf of andere rustplaats

Niet aftrekbaar zijn onder andere reiskosten om familie uit het buitenland te laten overkomen, toekomstig grafonderhoud, notariskosten voor afwikkeling, kosten voor verkoop (zoals makelaars- en taxatiekosten), kosten voor opruimen van de inboedel en het loon van de executeur.

Is er een uitvaartverzekering uitgekeerd, dan vermindert u de aftrekbare uitvaartkosten met de uitkering. Als de uitkering hoger is dan de werkelijke kosten, kan het meerdere als bedrag in de aangifte erfbelasting moeten worden opgenomen.

Aangifte erfbelasting: wanneer en hoe?

Wanneer krijgt u bericht?

Meestal ontvangt u binnen 4 maanden na het overlijden een brief waarin staat of de erfgenamen aangifte erfbelasting moeten doen. Die brief gaat naar 1 erfgenaam (vaak de partner of het oudste kind) of naar een executeur of gemachtigde.

Termijn bij overlijden in 2026: 20 maanden

Bij overlijden in 2026 ligt de inleverdatum 20 maanden na de overlijdensdatum. De exacte datum staat in de aangiftebrief. Vanaf 20 maanden na overlijden kan belastingrente gaan lopen, ook als u in uitzonderlijke situaties uitstel krijgt.

Overlijden in 2025 of eerder: dan ligt de inleverdatum in principe 8 maanden na de overlijdensdatum.

Wat heeft u nodig voor de aangifte?

• gegevens van de overledene (zoals BSN en overlijdensdatum)
• overzicht van bezittingen en schulden (incl. woning en WOZ-waarde)
• testamentgegevens (als die er zijn) en eventuele legaten
• uitvaartkosten en eventuele uitvaartverzekering-uitkering
• gegevens van erfgenamen en verkrijgingen per persoon

Erfenis aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen

Als erfgenaam heeft u drie opties. Welke keuze verstandig is, hangt vooral af van de vraag of er mogelijk schulden in de nalatenschap zitten.

1) Zuiver aanvaarden

U accepteert de erfenis volledig. U krijgt de bezittingen, maar u kunt ook aansprakelijk worden voor schulden. Zuiver aanvaarden kan ook stilzwijgend gebeuren, bijvoorbeeld als u goederen uit de nalatenschap verkoopt of geld uit de nalatenschap gebruikt om schuldeisers te betalen.

2) Beneficiair aanvaarden

U aanvaardt de erfenis onder voorwaarden. U wordt erfgenaam, maar de nalatenschap moet volgens wettelijke regels worden afgewikkeld (vereffening). In principe voorkomt dit dat u met eigen geld moet bijbetalen als de nalatenschap negatief is.

3) Verwerpen

U weigert de erfenis. U ontvangt dan niets en bent niet aansprakelijk voor schulden. Let op: door verwerping kunnen uw kinderen erfgenaam worden. Als u dat niet wilt, moeten zij ook verwerpen. Voor minderjarigen gelden extra regels en vaak is toestemming van de kantonrechter nodig.

Belangrijke regels in de praktijk

• Er is geen vaste wettelijke termijn waarbinnen u moet kiezen.
• Schuldeisers mogen erfgenamen de eerste 3 maanden na overlijden niet vragen schulden te betalen.
• Doe niets definitiefs met spullen of geld uit de nalatenschap voordat u uw keuze maakt.
• U mag de begrafenis of uitvaart wel betalen uit de nalatenschap zonder dat dit automatisch zuivere aanvaarding betekent.

Kosten verklaring bij de rechtbank (akte nalatenschap)

Voor beneficiair aanvaarden of verwerpen legt u een verklaring af bij de rechtbank. Daarna krijgt u een akte nalatenschap. Het griffierecht hiervoor is € 165. Als meerdere erfgenamen gezamenlijk dezelfde keuze indienen, betaalt u samen meestal eenmaal griffierecht.

Schenken in 2026: belastingvrij schenken en slim plannen

Schenken kan helpen om al tijdens leven vermogen over te dragen. Daardoor kan uw nalatenschap later kleiner zijn, wat erfbelasting kan verlagen. Belastingvrij schenken kan alleen binnen de vrijstellingen. Schenkt u daarboven, dan kan schenkbelasting verschuldigd zijn.

Jaarlijkse vrijstelling 2026

• Ouders aan kind: € 6.908 per jaar (kind omvat ook pleeg- en stiefkind).
• Alle andere personen: € 2.769 per jaar (bijvoorbeeld aan kleinkind, broer/zus, vriend).

Blijft u binnen de jaarlijkse vrijstelling, dan is er in de regel geen schenkbelasting verschuldigd en hoeft de ontvanger meestal geen aangifte te doen.

Eenmalig verhoogde vrijstelling (kind 18 tot en met 39 jaar)

Er bestaat een eenmalig verhoogde vrijstelling als het kind (of de partner van het kind) op het moment van schenken tussen 18 en 40 jaar is. De dag van de 40e verjaardag telt nog mee. De verhoogde vrijstelling kan worden gebruikt voor:

• Dure studie: € 69.009
• Vrij te besteden doel: € 33.129

Voor deze verhoogde vrijstelling gelden voorwaarden en de ontvanger moet aangifte schenkbelasting doen om de vrijstelling te gebruiken. Bij een schenking voor een dure studie gelden extra eisen, zoals minimale studiekosten van € 20.000 per jaar (exclusief levensonderhoud) en notariële vastlegging met concrete afspraken, onder meer over de bestedingstermijn.

Vrijstelling voor eigen woning

De aparte verhoogde vrijstelling voor de eigen woning bestaat niet meer. Wel mag u een schenking die binnen de vrijstelling valt vrij besteden, dus ook aan een woning, zolang u voldoet aan de regels van de gekozen vrijstelling.

Wanneer moet u aangifte schenkbelasting doen?

Als aangifte nodig is, moet die uiterlijk binnen zijn vóór 1 maart van het jaar na de schenking. Voor schenkingen in 2026 is dat dus vóór 1 maart 2027.

Wie betaalt de schenkbelasting?

De aanslag komt op naam van de ontvanger. Meestal betaalt de ontvanger, maar de schenker kan er ook voor kiezen om de schenkbelasting te betalen. Als de schenker betaalt, kan dat invloed hebben op de berekening omdat het betalen van de belasting zelf als voordeel kan worden gezien.

Schenken op papier (via notaris)

Schenken op papier betekent dat u een bedrag schenkt, maar nog niet uitbetaalt. De ontvanger krijgt een vordering op u. Dit kan interessant zijn als uw vermogen vooral in stenen zit en u toch alvast vermogen wilt overdragen. Voor fiscale werking gelden strikte voorwaarden:

• vastleggen via een notariële akte
• elk jaar daadwerkelijk minstens 6% rente betalen aan de ontvanger
• de schenking op papier opnemen in de aangifte inkomstenbelasting (dit geldt ook voor de ontvanger)

Belangrijk: staat de schuld alleen in een onderhandse akte en is het bedrag bij overlijden nog niet uitbetaald, dan kan de ontvanger het bedrag niet als schuld opvoeren in de erfenis. Daarmee vervalt het beoogde erfbelastingvoordeel.

Let op toeslagen en eigen bijdragen

Een schenking kan gevolgen hebben voor vermogenstoetsen, bijvoorbeeld bij toeslagen of bepaalde eigen bijdragen. Kijk dus niet alleen naar belastingvrij schenken, maar ook naar de totale financiële situatie van de ontvanger.

Schenking binnen 180 dagen voor overlijden

Overlijdt de schenker binnen 180 dagen na de schenking, dan wordt de schenking in principe gezien als onderdeel van de erfenis. Dit kan invloed hebben op de erfbelasting. In de praktijk wordt de schenking dan vermeld in de aangifte erfbelasting door de executeur of de erfgenamen.

Wanneer is toch ook aangifte schenkbelasting nodig?

Er zijn situaties waarin naast of in plaats van erfbelasting ook schenkbelastingaangifte nodig kan zijn. Bijvoorbeeld:

• Schenking door 2 personen: overlijdt 1 schenker binnen 180 dagen, dan kan het deel van de overleden schenker in de aangifte erfbelasting vallen, terwijl over het deel van de levende schenker nog schenkbelastingaangifte nodig is.
• Bijzondere situaties: bijvoorbeeld als de ontvanger een eenmalig verhoogde vrijstelling gebruikt of als de ontvanger een ANBI is, kunnen er aparte aangifteregels gelden.

 

Meest gestelde vragen

Wanneer betaal ik erfbelasting in 2026?
U betaalt pas erfbelasting als de waarde van wat u krijgt uit de nalatenschap hoger is dan uw vrijstelling. Alleen het deel boven die vrijstelling is belast.

 

Wat is het verschil tussen een erfgenaam en een legataris?

Een erfgenaam krijgt (een deel van) de nalatenschap inclusief rechten en plichten. Een legataris krijgt een legaat: een specifiek bedrag of goed dat in het testament staat. Een legataris is doorgaans geen erfgenaam.

 

Welke vrijstellingen en tarieven gelden in 2026?

In 2026 is de vrijstelling voor partners € 828.035 en voor kinderen € 26.230. Voor partners en kinderen geldt 10% erfbelasting tot € 158.669 en 20% over het deel daarboven. Voor overige erfgenamen gelden hogere tarieven (30% en 40%).

 

Hoe werkt de WOZ-waarde als ik een woning erf?

Bij een geërfde woning mag u de WOZ-waarde gebruiken van het jaar van overlijden of van het jaar erna (als die al bekend is). U mag de laagste van die twee waarden kiezen. Dat is meestal gunstig voor de erfbelasting.

 

Wanneer moet de aangifte erfbelasting worden ingediend?

De Belastingdienst stuurt meestal binnen enkele maanden na het overlijden een brief waarin staat of aangifte nodig is en wat de uiterste inleverdatum is. Bij overlijden in 2026 ligt die inleverdatum 20 maanden na de overlijdensdatum. Bij overlijden in 2025 of eerder is dit in principe 8 maanden na de overlijdensdatum.

 

Kan ik erfbelasting betalen uit de erfenis?

In de praktijk kan de betaling vaak (deels) worden gedaan uit het nalatenschapsvermogen, bijvoorbeeld door de executeur of door erfgenamen in overleg. Juridisch blijft de erfbelasting wel gekoppeld aan de persoon die de verkrijging ontvangt.

 

Hoeveel mag ik belastingvrij schenken in 2026?

In 2026 mogen ouders jaarlijks € 6.908 belastingvrij schenken aan een kind. Aan andere personen mag jaarlijks € 2.769 belastingvrij worden geschonken. Daarnaast bestaat er voor kinderen van 18 tot en met 39 jaar onder voorwaarden een eenmalig verhoogde vrijstelling: € 69.009 voor een dure studie of € 33.129 vrij te besteden. Als u een eenmalig verhoogde vrijstelling wilt gebruiken, is meestal aangifte schenkbelasting nodig.

 

Wanneer moet ik aangifte schenkbelasting doen?

Als aangifte nodig is, moet die uiterlijk vóór 1 maart van het jaar na de schenking binnen zijn. Voor een schenking in 2026 is dat dus vóór 1 maart 2027.

 

Wat is schenken op papier en waar moet ik op letten?

Schenken op papier betekent dat u een bedrag schenkt, maar nog niet uitbetaalt. De ontvanger krijgt een vordering op u. Voor de fiscale werking moet dit via een notariële akte worden vastgelegd en moet u jaarlijks daadwerkelijk minimaal 6% rente betalen aan de ontvanger. Zonder het jaarlijks betalen van rente kan het beoogde erfbelastingvoordeel vervallen.

 

Wat gebeurt er als de schenker binnen 180 dagen na de schenking overlijdt?

Overlijdt de schenker binnen 180 dagen na een schenking, dan wordt die schenking in principe behandeld als onderdeel van de nalatenschap. Dat kan betekenen dat de schenking wordt meegenomen in de aangifte erfbelasting. Bij schenkingen door twee personen kan de verwerking anders uitpakken, afhankelijk van wie binnen 180 dagen overlijdt.

 

Laatst bijgewerkt: maart 2026

 

Disclaimer: Dit artikel is algemene informatie. Regels kunnen per situatie anders uitpakken, bijvoorbeeld bij samengestelde gezinnen, ondernemingsvermogen, buitenlandse bezittingen, grote schenkingen of complexe testamenten. Overleg bij twijfel met een notaris of fiscaal adviseur.

Bronnen

Belastingdienst

Rijksoverheid