Alcohol gebruik ouderen: Een gezonde balans met alcohol ziet er zo uit

Aan het einde van de middag een koud pilsje. Bij het avondeten een goed glas rode wijn. Vlak voor het slapengaan nog een jonge jenever. Lekker! Bovendien, rode wijn is goed voor het lijf en een schoon borreltje is goed voor de volle maag. Toch? Nou, artsen denken daar anders over alcohol gebruik ouderen: Een gezonde balans met alcohol ziet er zo uit. Door overmatig alcoholgebruik verouderen vooral bij 55-plussers het lichaam en het brein sneller. Bovendien worden ouderen die overmatig drinken kwetsbaarder voor lichamelijke en psychische klachten zoals incontinentie en slaapproblemen. Dat borreltje voor het slapengaan is misschien toch niet zo’n goed idee. Maar wanneer drinkt u nu teveel?

Overmatig alcoholgebruik?

In de groep 55-70 jarigen komt matig en overmatig alcoholgebruik veel voor in vergelijking met jongere volwassenen. Over het algemeen gaan 55-plussers met het ouder worden minder drinken, schrijft het Trimbos-Instituut. Maar het tegenovergestelde gebeurt bij 55-plussers die al overmatig drinken.

Zij gaan met het ouder worden juist meer drinken. Een groot deel van de 55-plussers lijkt zich niet bewust van de nadelige gevolgen van alcoholgebruik voor hun gezondheid. Het overmatig gebruik van alcohol onder ouderen is zelfs toegenomen. Volgens het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) is de afgelopen 10 jaar het aantal gevallen van alcoholvergiftiging onder 55-plussers verdrievoudigd! Ook zijn er steeds meer ongelukken door alcoholgebruik, meldt het LUMC. Vooral valpartijen zorgen ervoor dat ouderen op de eerste hulp belanden.

14 glazen per week

Ik vond het eigenlijk best schokkend, maar vanaf 14 glazen per week is een vrouw al een overmatige drinker. 14 klinkt als veel, maar dat zijn twee glaasjes per dag. Voor mannen geldt een aantal vanaf 21 glazen per week, 3 per dag. Uit het onderzoek van Trimbos bleek dat het percentage ouderen dat te veel drinkt tussen de 6,7 procent en 12,6 procent ligt. Matig drinken komt bij bijna een kwart van de ouderen voor. Vrouwen drinken matig als zij tussen de 8 en 14 glazen alcohol per week drinken. Voor mannen is dat tot 21 glazen.

Waarom drinken?

Waarom drinken we eigenlijk? Goede vraag. Met het drinken van alcohol is veel meer gemoeid dan alleen hydrateren (en daar werkt het niet voor). Het is een sociale aangelegenheid en helpt met ontspannen, geven veel ouderen aan bij het Trimbos-onderzoek. Er wordt gedronken voor de gezelligheid, ter ontspanning, omdat het lekker is. Maar ook uit verveling, eenzaamheid, stress of vanuit gewoonte. Bovendien geeft het onderzoek aan dat veel 55-plussers zich er niet van bewust zijn dat alcohol verslavend is en slecht is voor het lichaam en geheugen.

De huidige wettelijke norm voor volwassenen ligt op geen of maximaal 1 glas alcohol per dag. Niet meer.

Gezondheidsrisico’s van overmatig alcoholgebruik ouderen

Ook al weet u heus wel wanneer u moet stoppen met drankjes om gênante vertoningen te voorkomen, het is goed om u te realiseren dat alcohol bij 55-plussers harder aankomt. Dat komt doordat er vanaf het 55ste levensjaar minder lichaamsvocht is en de lever en nieren minder efficiënt werken. Daardoor wordt alcohol minder snel afgebroken en stijgt het alcoholpercentage in het bloed sneller.

Het LUMC geeft deze voorbeelden van lichamelijke klachten door alcohol:

• Hoge bloeddruk
• Maag- en darmproblemen
• Incontinentie
• Moeheid
• Seksuele problemen
• Angsten
• Lichtgeraaktheid
• Somberheid/depressie
• Slaapproblemen
• Desoriëntatie en geheugenproblemen
• Groter risico op vallen en op ongelukken met grotere gevolgen (zoals botbreuken)
• Medicijnen werken niet, niet goed of averechts

Minder gaan drinken

Minder alcohol drinken is altijd een goed idee. Sowieso krijgt u er een betere conditie door en als u wat te zwaar bent, zult u die overtollige kilo’s snel kwijt raken. De huid wordt gezonder, mede omdat vitamines beter worden opgenomen. U zal zich beter kunnen concentreren en beter slapen. Gevoelens van somberheid of angst zullen verminderen en uiteraard is het goed voor de portemonnee.

Als u het lastig vindt om uw patroon te doorbreken kunt u hulp vragen bij uw huisarts. En dat is niets om u voor te schamen. Gewoontes veranderen is ontzettend moeilijk!

Bovendien hoeft u echt geen geheelonthouder te worden, geniet met mate en gun uzelf dan uw favoriete wijn, ook al is die wat duurder dan de huiswijn. U doet toch langer met de fles. Proost!

Alcoholvrije alternatieven

Steeds meer ouderen ontdekken dat genieten van een drankje niet altijd alcohol hoeft te betekenen. Tegenwoordig zijn er tal van alcoholvrije bieren, wijnen en zelfs sterke drankvarianten verkrijgbaar die nauwelijks te onderscheiden zijn van de originele smaken. Deze drankjes geven u wel de gezelligheid en het ritueel van een borrel, maar zonder de nadelige effecten op uw lichaam en brein. Ook vruchtensappen, kombucha of bruisend water met een smaakje zijn verfrissende keuzes die bijdragen aan een gezondere levensstijl. Door vaker te kiezen voor alcoholvrije alternatieven, vermindert u niet alleen gezondheidsrisico’s, maar houdt u ook meer energie en helderheid over voor de dingen die écht belangrijk zijn.

Bronnen:
www.lumc.nl
www.trimbos.nl