Ondervoeding: de symptomen, gevolgen en oplossingen

Onderwerp: Gezond en vitaal, Gezondheid
5 november 2019
Sharon Kok

[post_category]

Weet u eigenlijk wel of u voldoende voedingsstoffen binnenkrijgt? Het kan soms lastig zijn om voldoende en afwisselend te eten. Maar zeker als u langer thuis blijft wonen is het belangrijk om goed voor uzelf te zorgen. In dit artikel laten we zien wat de algemene symptomen van ondervoeding zijn. Lees dit artikel eens door. Denkt u dat u aan ondervoeding lijdt, of kent u iemand van wie u dat denkt? Maak het dan bespreekbaar en neem bijvoorbeeld contact op met uw huisarts om u te helpen beter te eten. 

In dit artikel geven wij u ook een lijst met suggesties om eetlust op te wekken en voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen. 

Wat is ondervoeding?

Ondervoeding is een toestand waarbij er sprake is van een tekort of disbalans van voedingsstoffen, zoals eiwitten of vitamines. Dit heeft verschillende gevolgen voor het gehele lichaam zoals huidletsel, verminderde spiermassa en conditie, maar ook depressie en vermoeidheid.

Dit komt vaker voor dan u misschien denkt. Van de senioren in ziekenhuizen is 25 tot 40% ondervoed en van de senioren in verpleeghuizen ligt dit percentage tussen de 20 en 25%. Ook ondervoeding bij thuiswonende ouderen komt vaak voor: 15 tot 25% heeft hier last van. Tijd om hier wat aan te doen!

ondervoeding
Het kan lastig zijn om gevarieerd te blijven koken als u langer thuis blijft wonen.

Wat zijn de symptomen van ondervoeding?

Ondervoeding is niet altijd makkelijk te herkennen. Symptomen van ondervoeding kunnen zijn:

  • Bleke huid
  • Droog en uitvallend haar
  • Vermoeidheid
  • Duizelig
  • Gewichtsverlies
  • Vaker en sneller vallen (en hierdoor sneller botbreuken oplopen)
  • Langzamer herstel
  • Huidletsel en/of verminderde wondgenezing
  • Meer en ernstigere complicaties bij ziekte
  • Verminderde spiermassa
  • Verminderde conditie
  • Depressie, lusteloosheid, futloosheid, kouwelijk zijn etc.

We spreken daarnaast officieel van ondervoeding wanneer u in de laatste 6 maanden 10% van uw gewicht bent verloren of meer dan 5% in de laatste maand. Ook bij een BMI lager dan 20 bent u officieel ondervoed.

ondervoeding
Een idee om ondervoeding te voorkomen is vaker kleine porties te eten, in plaats van 3 keer per dag.

Wat zijn de gevolgen van ondervoeding?

Ondervoeding heeft vele gevolgen voor het gehele lichaam.

Wanneer u te weinig calorieën en voedingsstoffen binnenkrijgt, gaat uw lichaam reserves gebruiken uit vet- en spierweefsel. Daardoor krijgt u minder spiermassa, kracht en een slechtere conditie. Daarnaast krijgt u steeds minder energie en een lagere weerstand.

De gevolgen en problemen stapelen zich zo op. De kans op een valpartij is groter, er ontstaat sneller letsel en het genezingsproces duurt langer. Verder kunt u last krijgen van de eerdergenoemde symptomen.

Ook interessant:  13 tips om vallen te voorkomen.

Hoe ontstaat ondervoeding?

Ondervoeding kan ontstaan doordat het door fysieke klachten lastig is om te eten, bijvoorbeeld wanneer u problemen heeft met uw gebit.  Maar ook door psychische problemen, zoals depressiviteit of langdurige zware eenzaamheid.

Oorzaken van ondervoeding kunnen zijn:

  • Afhankelijkheid
  • Depressie
  • Eenzaamheid
  • Kauw- en slikproblemen
  • Problemen met het gebit
  • Eenzijdig voedingspatroon
  • Bijwerkingen van medicijnen (zoals misselijkheid en braken)
  • Verminderde reuk en smaak
  • Dorstgevoel neemt af
  • Eetlust neemt af of sneller een ‘vol’ gevoel
  • Ziekte
  • Operatie ondergaan
ondervoeding
Als u problemen heeft met slikken kan het lastig zijn om voldoende te blijven eten. Een biefstuk is bijvoorbeeld al niet prettig.

Hoe voorkomen?

Het is belangrijk om eerst te weten wat bij u de oorzaak is. Komt het door een verminderde eetlust? Dan heb ik hieronder een aantal praktische tips. Maar komt het door fysieke klachten, psychische problemen of door bijvoorbeeld uw medicijnen? Dan raad ik u aan om altijd contact op te nemen met uw huisarts. Hij of zij kan u helpen en u doorverwijzen naar een specialist. Ondervoeding is niet altijd gemakkelijk door u zelf te voorkomen of op te lossen!

9 tips om de eetlust te bevorderen:

  1. Maak van het eten echt een moment. Dek de tafel, zet achtergrondmuziek aan en nodig (wanneer dat kan) ook eens anderen uit. Maak van de maaltijd een fijn moment van de dag. Ontspanning en plezier zorgt voor meer eetlust.
  2. Beweging zorgt voor honger! Ook de buitenlucht draagt daaraan bij. Dus probeer naar buiten te gaan en een fijne wandeling of fietstocht te maken.
  3. Eet afwisselende gerechten die variëren van warm tot koud en van zoet tot hartig. Ook variatie qua kleur kan helpen.
  4. Schep aan tafel op (dan eet u onbewust meer!) en doe niet gelijk zo veel. U kunt beter twee keer een kleinere hoeveelheid opscheppen.
  5. Laat uw gebit of gebitsprothese goed onderhouden. Zo kunt u altijd goed blijven eten.
  6. Kies voor producten waar u niet te snel en te lang vol van zit. Als tussendoortje is bijvoorbeeld een schaaltje yoghurt een goede oplossing.
  7. Fris zure producten kunnen uw eetlust stimuleren. Denk hierbij aan een glas tomatensap of een stukje fruit.
  8. Verdeel uw eten over de gehele dag, probeer om de 2 à 3 uur iets te eten.
  9. Verdeel wanneer het nodig is uw maaltijd in meerdere stappen. Zit u bijvoorbeeld na het hoofdgerecht vol, eet dan het toetje later op de avond.
ondervoeding
Als u ontbijt met vers fruit, yoghurt of kwark, noten en muesli, begint u de dag goed!

Conclusie

Zoals u heeft kunnen lezen, komt ondervoeding vaker voor dan u denkt. Ook onder wie thuis blijft wonen. Misschien heeft u zelf ook wel een tekort aan bepaalde voedingsstoffen. Zorg dat u voldoende blijft eten en drinken!

Heeft u weleens last van een verminderde eetlust, hoe lost u dit op? Laat het ons weten op onze Facebookpagina.