Deze 7 dingen in huis kosten ongemerkt geld, ook als u ze nauwelijks gebruikt

De televisie staat uit, de keuken is opgeruimd en in de logeerkamer komt bijna nooit iemand. Toch kan uw elektriciteitsmeter gewoon doortellen. Sommige apparaten gebruiken namelijk ook stroom wanneer u ze nauwelijks gebruikt. En bij een paar daarvan kan dat verrassend veel geld kosten.

Denk bijvoorbeeld aan het kastje onder uw televisie, de extra koelkast in de schuur of een pomp die ongemerkt het hele jaar blijft draaien. Ze vallen nauwelijks op, maar kunnen samen behoorlijk wat stroom gebruiken.

Het goede nieuws? U hoeft niet meteen nieuwe apparaten te kopen of in te leveren op wooncomfort. Vaak helpt het al om één instelling te veranderen of een apparaat uit te zetten wanneer u het niet nodig heeft.

We zetten zeven stroomverbruikers op een rij die het controleren waard zijn. Met concrete voorbeelden van wat ze per jaar kunnen kosten.

Waarom gebruiken apparaten stroom als ze uitstaan?

Een apparaat dat uit lijkt te staan, is niet altijd helemaal uitgeschakeld. Sommige apparaten blijven bijvoorbeeld wachten op een signaal van de afstandsbediening, houden een internetverbinding actief of zorgen dat ze snel kunnen opstarten.

De stroom die apparaten in de uit-stand of stand-bystand gebruiken, noemen we sluipverbruik.

Maar er zijn ook apparaten die ongemerkt stroom gebruiken doordat ze voortdurend iets blijven doen. Een koelkast blijft koelen, een boiler houdt water warm en een oude pomp kan water blijven rondpompen. Dat is niet altijd sluipverbruik in de strikte betekenis, maar het kan wel onnodig energie kosten.

Belangrijk verschil: moderne apparaten zijn vaak veel zuiniger in stand-by dan oudere modellen. Niet ieder lampje of iedere stekker veroorzaakt dus automatisch een hoge energierekening.

Wat kosten deze 7 apparaten per jaar?

Onderstaande bedragen zijn gebaseerd op verbruiksgegevens van Milieu Centraal en de Consumentenbond, aangevuld met een duidelijk aangegeven rekenvoorbeeld.

Voor de vergelijking rekenen we met € 0,30 per kilowattuur (kWh). Uw werkelijke kosten kunnen hoger of lager zijn, afhankelijk van uw energiecontract en stroomverbruik.

Toelichting: dit zijn voorbeelden van jaarlijks energieverbruik, niet automatisch bedragen die u volledig kunt besparen. Bij de tv-ontvanger gaat het om verbruik tijdens gebruik én stand-by. De router en wifi-versterker blijven functioneel actief. De kokendwaterkraan gebruikt daarnaast stroom voor het daadwerkelijk verwarmen van afgetapt water. Het koffievoorbeeld is een berekening met een aangenomen vermogen van 60 watt, één uur per dag. Alle bedragen zijn afgerond.

1. De oude pomp van uw vloerverwarming: mogelijk de grootste verrassing

Heeft u vloerverwarming? Dan is het de moeite waard om eens te kijken naar de pomp die het warme water door de leidingen laat stromen.

Oudere pompen draaien soms dag en nacht, ook wanneer er nauwelijks warmte nodig is. Vooral buiten het stookseizoen kan dat onnodig elektriciteit kosten.

Een oudere vloerverwarmingspomp zonder pompschakelaar kan ongeveer 700 kWh per jaar gebruiken. Bij een stroomprijs van € 0,30 is dat € 210 per jaar.

Met een geschikte pompschakelaar kan het verbruik in het voorbeeld van Milieu Centraal dalen naar ongeveer 130 kWh per jaar.

Dat is een verschil van 570 kWh, oftewel € 171 per jaar.

Niet iedere pomp is hetzelfde. Nieuwere energiezuinige pompen regelen hun vermogen vaak automatisch en hebben mogelijk geen extra schakelaar nodig.

Wat kunt u doen?

Controleer of uw vloerverwarming een oudere, voortdurend draaiende circulatiepomp heeft. Laat bij twijfel een installateur bekijken of een pompschakelaar of een efficiëntere pomp geschikt is.

Schakel de pomp niet zomaar permanent uit. Sommige installaties hebben regelmatig circulatie nodig, bijvoorbeeld om vastlopen te voorkomen. Ook bij warmtepompen of bijzondere verwarmingssystemen kan de werking anders zijn.

Heeft u daarnaast een gewone cv-installatie? Bekijk dan ook ons artikel Verwarming 's nachts uit of aan: wat bespaart het meeste?.

2. Het kastje onder uw televisie dat altijd klaarstaat

Veel mensen zetten 's avonds hun televisie uit met de afstandsbediening. Maar staat het kastje van uw tv-aanbieder dan ook echt uit?

Een digitale tv-ontvanger, ook wel decoder of mediabox genoemd, kan behoorlijk wat elektriciteit gebruiken. Het apparaat houdt bijvoorbeeld een verbinding in stand, controleert op updates of zorgt dat u direct weer televisie kunt kijken.

Volgens Milieu Centraal gebruiken moderne decoders bij vier uur televisiekijken en twintig uur stand-by per dag gemiddeld ongeveer 28 tot 110 kWh per jaar, afhankelijk van het apparaat en de instellingen.

Bij € 0,30 per kWh komt dat neer op ongeveer € 8 tot € 33 per jaar.

Oudere of bijzonder energie-intensieve decoders kunnen veel meer verbruiken. Sommige uitzonderlijke modellen komen volgens Milieu Centraal zelfs boven de 400 kWh per jaar uit.

Wat kunt u doen?

Controleer in het instellingenmenu of uw tv-ontvanger een energiebesparende stand heeft. Die heet bijvoorbeeld 'eco', 'laag verbruik' of 'diepe stand-by'.

Meestal kunt u die instelling gebruiken zonder dat u belangrijke functies verliest. Het kan wel iets langer duren voordat de televisie weer start.

Gebruikt u een decoder voor het opnemen van programma's of andere achtergrondfuncties? Controleer dan eerst of deze blijven werken wanneer u een zuinigere stand instelt.

Vraag eventueel uw televisieaanbieder of u een zuiniger model kunt krijgen.

3. De kokendwaterkraan die ook zonder gebruik stroom vraagt

Een kokendwaterkraan is handig. U heeft direct heet water voor thee of om te koken, zonder te wachten op een waterkoker.

Maar dat gemak heeft een keerzijde. In het reservoir wordt water voortdurend warm gehouden, ook wanneer u slaapt of een paar dagen niet thuis bent.

Afhankelijk van het type en de isolatie kan alleen het warmhouden al ongeveer 90 tot 280 kWh per jaar kosten.

Bij ons rekenvoorbeeld van € 0,30 per kWh is dat ongeveer € 27 tot € 84 per jaar. Het energieverbruik voor water dat u daadwerkelijk aftapt komt daar nog bij.

Een goed geïsoleerd apparaat gebruikt minder energie om de watervoorraad warm te houden dan een slecht geïsoleerd model.

Wat kunt u doen?

Controleer of uw apparaat een vakantiestand of uitschakelfunctie heeft. Gaat u langere tijd weg, dan kan het zinvol zijn het warmhouden tijdelijk uit te schakelen.

Heeft u in plaats daarvan een kleine elektrische keukenboiler? Controleer dan de temperatuur en de mogelijkheden voor een tijdprogramma.

Let op: verlaag de temperatuur van een warmwaterboiler niet zomaar tot onder 60 graden. Dat kan een risico op legionellagroei geven. Volg de instructies van de fabrikant en vraag bij twijfel advies aan een installateur.

Een kokendwaterkraan is overigens niet altijd ongunstig. Het werkelijke verschil hangt ook af van hoeveel warm water u gebruikt en hoe efficiënt uw alternatief is.

4. De extra koelkast die bijna leeg in de schuur staat

Veel huishoudens hebben ergens nog een tweede koelkast staan. Misschien in de bijkeuken, garage of schuur.

Ooit was die koelkast handig voor verjaardagen, feestdagen of wanneer de kinderen thuis waren. Maar inmiddels staan er misschien alleen nog een paar flessen frisdrank in.

Toch blijft het apparaat gewoon koelen, 24 uur per dag.

Volgens Milieu Centraal verbruikt een tweede koelkast gemiddeld ongeveer 140 kWh per jaar. Bij € 0,30 per kWh kost dat ongeveer € 42 per jaar.

Een ouder of groter model kan aanzienlijk meer verbruiken.

Ter vergelijking: een oude koelvriescombinatie van ongeveer 15 jaar kan rond de 350 kWh per jaar verbruiken. Dat zou bij hetzelfde stroomtarief ongeveer € 105 kosten.

Wat kunt u doen?

Gebruikt u de tweede koelkast alleen bij verjaardagen of feestjes? Dan kunt u overwegen hem alleen aan te zetten wanneer u hem echt nodig heeft.

Maak de koelkast schoon wanneer u hem uitschakelt, laat hem volledig drogen en zet de deur op een kier om nare geuren te voorkomen.

Bewaar er uiteraard geen producten in die voortdurend gekoeld moeten blijven, zoals bederfelijke levensmiddelen of bepaalde medicijnen.

Heeft u vrijwel altijd extra koelruimte nodig? Vergelijk dan het totale verbruik van twee losse apparaten met dat van één moderne, grotere koelkast.

5. De router en wifi-versterker die dag en nacht werken

Uw internetverbinding is waarschijnlijk de hele dag beschikbaar. Dat is prettig, ook als u maar een paar keer per dag uw telefoon of tablet gebruikt.

Maar om die verbinding beschikbaar te houden, staan uw modem of router voortdurend aan. Heeft u daarnaast een wifi-versterker, dan gebruikt ook die elektriciteit.

De Consumentenbond noemt als rekenvoorbeelden ongeveer 55 kWh per jaar voor een modem-router en 64 kWh voor een wifi-versterker.

Samen is dat 119 kWh per jaar, goed voor ongeveer € 36 bij € 0,30 per kWh.

Dat is niet automatisch verspilling. Internetapparatuur doet ook op rustige momenten nuttig werk en kan nodig zijn voor allerlei andere apparaten.

Wat kunt u doen?

Controleer vooral of u alle aangesloten wifi-versterkers nog nodig heeft. Misschien staat er nog eentje in een kamer waar u inmiddels geen internet meer gebruikt.

Meet het verbruik van een extra versterker voordat u iets verandert. Schakel alleen apparatuur uit die werkelijk overbodig is.

Schakel uw router niet zomaar uit als deze nodig is voor een persoonsalarm, beveiliging, telefonie, slimme apparaten of andere belangrijke voorzieningen.

Het is verstandiger om een ongebruikte extra versterker weg te halen dan uw hele internetverbinding iedere nacht uit te schakelen.

6. De televisie die met de afstandsbediening uit lijkt te staan

Een televisie in gewone stand-by gebruikt tegenwoordig meestal weinig energie. Dankzij Europese regels is het sluipverbruik van veel moderne apparaten beperkt.

Maar sommige televisies beschikken over functies waardoor ze op de achtergrond actief blijven. Denk aan 'quick start', 'snel inschakelen', netwerkstand-by of de mogelijkheid om de televisie op afstand aan te zetten.

Bij moderne televisies kan het stand-byverbruik daardoor sterk verschillen.

Milieu Centraal noemt ongeveer 3,7 kWh per jaar voor de gewone stand-bystand en tot ongeveer 56 kWh per jaar wanneer extra netwerkfuncties actief zijn.

Bij € 0,30 per kWh is dat ongeveer € 1 tegenover bijna € 17 per jaar.

Dat lijkt misschien geen enorm bedrag. Maar het laat zien dat twee televisies die allebei 'uit' lijken te staan, toch heel verschillend kunnen zijn.

Wat kunt u doen?

Bekijk het instellingenmenu van uw televisie. Zoek naar functies zoals snel opstarten, netwerkstand-by of externe bediening.

Gebruikt u deze functies niet? Dan kunt u ze vaak uitschakelen.

Heeft u een oudere televisie met veel sluipverbruik, dan kan een stekkerdoos met schakelaar helpen om hem helemaal uit te zetten.

Bij sommige moderne televisies is het verstandig om de normale afsluitprocedure van de fabrikant te volgen. Trek niet zomaar de stekker eruit terwijl het apparaat bezig is met een update of onderhoudsproces.

7. Het koffiezetapparaat dat ongemerkt warm blijft

Het is gezellig om 's ochtends een pot koffie te zetten en af en toe nog een kopje in te schenken.

Maar een ouder koffiezetapparaat met warmhoudplaat kan blijven verwarmen, ook wanneer niemand meer koffie drinkt.

Dat stroomverbruik merkt u niet direct. Het apparaat staat stil, maakt geen geluid en lijkt nauwelijks iets te doen.

Stel dat het warmhoudplaatje gemiddeld 60 watt gebruikt en iedere dag één uur onnodig aanstaat.

Dan is de berekening:

60 watt × 1 uur × 365 dagen ÷ 1.000 = 21,9 kWh per jaar.

Bij € 0,30 per kWh kost dat afgerond € 7 per jaar.

Dit is een rekenvoorbeeld, geen gemiddeld gemeten verbruik. Een werkelijk apparaat kan meer of minder stroom gebruiken, bijvoorbeeld doordat het verwarmingselement tussendoor automatisch uitschakelt.

Wat kunt u doen?

Zet een ouder koffiezetapparaat uit zodra u klaar bent met koffiezetten.

Een apparaat met thermoskan kan handig zijn. De koffie blijft warm zonder dat er voortdurend een elektrisch warmhoudplaatje nodig is.

Nieuwere koffiezetapparaten schakelen vaak automatisch uit. Controleer in de gebruiksaanwijzing hoe dit bij uw apparaat werkt.

Hoe kunt u zelf ontdekken welke apparaten stroom verbruiken?

U hoeft niet te gokken. Met een eenvoudige energiemeter kunt u zelf zien hoeveel elektriciteit een apparaat gebruikt.

Zo'n meter plaatst u tussen de stekker van het apparaat en het stopcontact. Vervolgens kunt u aflezen hoeveel watt het apparaat op dat moment gebruikt en hoeveel kilowattuur er gedurende een langere periode is verbruikt.

Zo doet u de test thuis

1. Kies een apparaat waarvan u het verbruik wilt weten, bijvoorbeeld de televisie, een tweede koelkast of een wifi-versterker.
2. Sluit een geschikte energiemeter aan tussen het apparaat en het stopcontact.
3. Meet het verbruik gedurende een passende periode. Voor een koelkast is meerdere dagen meten betrouwbaarder dan één momentopname.
4. Noteer het aantal gebruikte kilowatturen.
5. Reken dit om naar een jaarbedrag met uw eigen stroomtarief.

Een energiemeter is vooral nuttig bij apparaten die voortdurend aanstaan. U kunt soms ook in de app van uw energieleverancier zien of uw totale stroomverbruik 's nachts opvallend hoog blijft.

Een slimme meter toont het totale verbruik van uw woning, maar vertelt niet rechtstreeks welk apparaat daarvoor verantwoordelijk is.

Meer hierover leest u in ons artikel over slimme en digitale energiemeters.

Zelf berekenen hoeveel sluipverbruik kost

Staat op een apparaat hoeveel watt het gebruikt in de stand-bystand? Dan kunt u zelf de jaarlijkse stroomkosten uitrekenen.

De formule is eenvoudig:

Watt × aantal uren per dag × 365 ÷ 1.000 = kWh per jaar.

Vermenigvuldig dat aantal vervolgens met uw stroomprijs.

Een voorbeeld: een apparaat gebruikt voortdurend 10 watt.

• 10 watt × 24 uur = 240 wattuur per dag.
• 240 × 365 ÷ 1.000 = 87,6 kWh per jaar.
• 87,6 kWh × € 0,30 = € 26,28 per jaar.

Een apparaat dat dag en nacht slechts 10 watt gebruikt, kan dus al ruim € 26 per jaar kosten.

Let op: de berekening veronderstelt een constant vermogen. Bij apparaten die tussendoor aan- en uitschakelen of hun vermogen aanpassen, is een meting over langere tijd nauwkeuriger.

Wat kunt u beter niet uitschakelen om stroom te besparen?

Het is verleidelijk om overal de stekker uit te trekken. Maar dat is niet altijd verstandig.

Sommige apparaten hebben een belangrijke functie, zelfs wanneer u ze niet actief gebruikt.

• Koelkast en vriezer: laat deze aanstaan wanneer er voedsel of medicijnen in bewaard worden die gekoeld moeten blijven.
• Medische hulpmiddelen: onderbreek de stroomvoorziening niet zonder te controleren of dit veilig is.
• Personenalarmering: zorg dat alarmapparatuur en de benodigde verbinding blijven werken.
• Mechanische ventilatie: deze is belangrijk voor gezonde binnenlucht en hoort normaal gesproken continu te functioneren.
• Cv-ketel en warmtepomp: schakel deze niet zomaar volledig uit. Sommige functies beschermen de installatie.
• Beveiliging en rookmelders: behoud hun stroomvoorziening en werking.

Een prettige en veilige woning blijft belangrijker dan een paar euro extra besparing.

Wilt u daarnaast besparen op verwarming? Bekijk dan ons artikel over de verwarming 's nachts lager zetten. De juiste instelling hangt onder andere af van uw verwarmingssysteem.

Waar kunt u het beste beginnen met besparen?

Niet ieder apparaat verdient evenveel aandacht.

Een moderne telefoonoplader die zonder telefoon in het stopcontact blijft zitten, verbruikt doorgaans heel weinig stroom. Daar valt meestal minder te besparen dan bij een oude vloerverwarmingspomp of een koelkast die nauwelijks gebruikt wordt.

Begin daarom met de apparaten die:

• dag en nacht aanstaan;
• water of een ruimte warm houden;
• ouder zijn en mogelijk niet energiezuinig werken;
• u eigenlijk nauwelijks gebruikt;
• nog onnodige netwerk- of snelstartfuncties actief hebben.

Controleer eerst of het verbruik werkelijk onnodig is. Daarna kunt u bepalen of een andere instelling, een schakelaar of uiteindelijk een zuiniger apparaat de moeite waard is.

Wilt u grotere stappen zetten in het energiezuiniger maken van uw woning? Lees dan ook welke isolatiesubsidies in 2026 beschikbaar zijn.

Checklist: deze zeven plekken kunt u vandaag controleren

• De pomp bij uw vloerverwarming: draait deze onnodig door?
• Het kastje bij uw televisie: staat de eco-instelling aan?
• De kokendwaterkraan of keukenboiler: is een vakantiestand mogelijk?
• De extra koelkast in de garage of schuur: heeft u die altijd nodig?
• De wifi-versterker: wordt deze nog gebruikt?
• De televisie: staan onnodige snelstartfuncties aan?
• Het koffiezetapparaat: blijft het warmhoudplaatje aan terwijl u geen koffie meer drinkt?

Tot slot: de grootste besparing zit niet altijd waar u denkt

U hoeft uw huis niet vol slimme apparatuur te hangen om minder stroom te gebruiken. Vaak begint besparen met een eenvoudige vraag: wat staat er in huis eigenlijk nog allemaal aan?

Een oude pomp, een extra koelkast of een tv-ontvanger kan op jaarbasis meer kosten dan u verwacht. Tegelijkertijd zijn veel moderne apparaten in de stand-bystand juist behoorlijk zuinig.

Het heeft daarom weinig zin om iedere stekker obsessief te controleren. Kijk liever eerst naar de apparaten die dag en nacht werken, en meet hun verbruik als u twijfelt.

Misschien ontdekt u wel dat u met één kleine verandering jaarlijks tientallen euro's kunt besparen. Zonder dat u iets merkt van minder comfort.