Enorme erfenisgolf op komst: 75-plussers bezitten €524 miljard

Nederland staat aan het begin van een enorme erfenisgolf. Huishoudens van 75-plussers bezitten samen maar liefst 524 miljard euro aan nettovermogen. Een groot deel daarvan zit in hun eigen woning. De komende decennia zal steeds meer van dat vermogen via erfenissen en schenkingen bij volgende generaties terechtkomen.

Dat blijkt uit een nieuw onderzoek dat de Autoriteit Financiële Markten (AFM) op 10 november 2026 heeft gepubliceerd. De toezichthouder verwacht dat de erfenisgolf rond 2050 een hoogtepunt bereikt. Dat brengt nieuwe mogelijkheden met zich mee, maar ook risico's.

Voor veel Nederlanders roept het nieuws een herkenbare vraag op: wat betekent dit voor mijn eigen huis, mijn kinderen en het vermogen dat ik later wil nalaten?

Nederlandse ouderen bezitten samen een enorm vermogen

Het gaat om indrukwekkende bedragen. Volgens de AFM beschikten Nederlandse huishoudens waarvan de hoofdkostwinner 75 jaar of ouder was in 2025 gezamenlijk over 524 miljard euro aan nettovermogen. Dat is de waarde van hun bezittingen na aftrek van schulden.

Bijna 60 procent daarvan bestaat uit de overwaarde op hun eigen woning.

De omvang van nalatenschappen is de afgelopen jaren dus flink toegenomen. In 2007 bedroeg het gemiddelde nagelaten vermogen nog €103.000 per nalatenschap. In 2022 was dat bijna verdubbeld.

Dat betekent niet dat iedere erfgenaam straks bijna twee ton ontvangt. Een nalatenschap kan over meerdere erfgenamen worden verdeeld en er kunnen belastingen en andere verplichtingen bij komen kijken.

Ook is het vermogen niet gelijk verdeeld. Er zijn grote verschillen tussen mensen met een koopwoning en mensen die huren.

Waarom hebben zoveel ouderen vermogen opgebouwd?

De belangrijkste verklaring staat voor veel Nederlanders gewoon in hun eigen straat: de koopwoning.

Wie tientallen jaren geleden een huis kocht, betaalde daar vaak aanzienlijk minder voor dan de woning tegenwoordig waard is. Tegelijkertijd hebben veel huiseigenaren hun hypotheek in de loop der jaren gedeeltelijk of helemaal afgelost.

Daardoor kan iemand die jarenlang een gewoon inkomen had, inmiddels een woning bezitten met enkele tonnen aan overwaarde.

Dat maakt iemand op papier vermogend, maar betekent niet automatisch dat er ook veel geld op de bank staat.

Overwaarde zit namelijk vast in de woning zolang die niet wordt verkocht of er geen financiering op wordt afgesloten.

Een voorbeeld maakt dat duidelijk.

Stel dat uw woning tegenwoordig €450.000 waard is en er nog €100.000 hypotheek openstaat. Dan heeft u €350.000 overwaarde.

Dat is een aanzienlijk vermogen, maar u kunt die €350.000 niet zomaar opnemen om uit te geven. Wilt u er tijdens uw leven gebruik van maken, dan moet u bekijken welke mogelijkheden daarvoor bestaan en wat de kosten en gevolgen zijn.

Meer hierover leest u in onze uitleg over overwaarde opnemen met een opeethypotheek.

De grote erfenisgolf komt pas echt op gang

Dat er steeds meer vermogen wordt geërfd, is geen ontwikkeling die plotseling volgend jaar voorbij is.

De AFM verwacht dat de jaarlijkse omvang van de vermogensoverdracht de komende decennia verder toeneemt, met een piek rond 2050.

Daarbij speelt ook de vergrijzing een grote rol. Nederland telt steeds meer ouderen en de naoorlogse generaties hebben relatief veel vermogen opgebouwd.

Het bedrag van €524 miljard is overigens geen voorspelling van wat er binnen tien jaar wordt nagelaten. Het gaat om het totale nettovermogen van de huidige groep huishoudens van 75-plussers.

Een deel van dat vermogen wordt tijdens het leven besteed, bijvoorbeeld aan wonen, reizen of dagelijkse uitgaven. Een ander deel kan al eerder aan kinderen of kleinkinderen worden geschonken.

Veel erfgenamen zijn zelf al tussen de 45 en 65 jaar

Een opvallend onderdeel van het onderzoek is de leeftijd waarop mensen doorgaans erven.

Veel Nederlanders denken bij een erfenis aan jonge mensen die met het geld hun eerste woning kunnen kopen. In werkelijkheid ontvangen erfgenamen een nalatenschap vaak pas wanneer zij zelf al een flink deel van hun leven achter de rug hebben.

Uit de cijfers over 2023 blijkt dat 46 procent van de erfgenamen tussen de 45 en 65 jaar oud was.

Dat zijn mensen die vaak al een eigen woning hebben, midden in hun loopbaan zitten of binnenkort met pensioen gaan.

Voor hen kan een erfenis bijvoorbeeld betekenen dat zij:

• hun hypotheek gedeeltelijk kunnen aflossen;
• hun woning comfortabeler kunnen maken;
• eerder kunnen stoppen met werken;
• een financiële buffer kunnen opbouwen;
• hun eigen kinderen kunnen helpen bij het kopen van een huis.

Zo kan vermogen dat ooit door grootouders is opgebouwd uiteindelijk meerdere generaties binnen een familie ondersteunen.

Waarom de erfenisgolf ook gevolgen heeft voor de woningmarkt

De grote hoeveelheid vermogen kan de verschillen op de woningmarkt verder vergroten.

Stel dat twee gezinnen allebei op zoek zijn naar een koopwoning. Het ene gezin ontvangt €100.000 uit een erfenis, terwijl het andere gezin die financiële steun niet heeft.

Het eerste gezin kan daardoor mogelijk meer eigen geld inbrengen, een kleinere hypotheek afsluiten of een grotere verbouwing financieren.

Dat verschil wordt de komende jaren mogelijk steeds belangrijker.

De AFM waarschuwt dat de erfenisgolf de ongelijkheid tussen mensen die wel en geen vermogen erven kan versterken.

Ook kunnen huizenprijzen extra onder druk komen te staan wanneer erfgenamen ontvangen geld opnieuw in de woningmarkt investeren. Dat is een mogelijk effect, geen vaststaande voorspelling.

Tegelijkertijd komen er door het overlijden van huiseigenaren ook woningen beschikbaar voor nieuwe bewoners.

Hoe beide ontwikkelingen uiteindelijk op elkaar inwerken, hangt onder meer af van hoeveel woningen er beschikbaar zijn en wat erfgenamen met hun ontvangen vermogen doen.

Steeds meer ouders willen hun kinderen al tijdens hun leven helpen

Voor veel ouders hoeft het ondersteunen van kinderen niet te wachten tot na hun overlijden.

Misschien wilt u uw dochter helpen met haar eerste koopwoning. Of uw zoon een steuntje in de rug geven bij een verbouwing. Ook een bijdrage aan de studie van een kleinkind kan veel betekenen.

Een schenking tijdens uw leven heeft bovendien een persoonlijk voordeel: u kunt zelf zien wat uw financiële steun mogelijk maakt.

Daarvoor bestaan belastingvrije schenkingsmogelijkheden.

In 2026 mogen ouders samen jaarlijks €6.908 per kind belastingvrij schenken. Voor schenkingen van bijvoorbeeld grootouders aan kleinkinderen geldt een gewone jaarlijkse vrijstelling van €2.769.

Onder voorwaarden zijn ook hogere eenmalige vrijstellingen mogelijk.

Maar geld schenken is niet automatisch voor iedereen de beste keuze.

Denk eerst aan uw eigen financiële toekomst

Misschien wilt u de komende jaren nog volop genieten van uw woning, een mooie reis maken of uw huis aanpassen aan uw wensen.

Ook kunnen onderhoud, verhuizing of onverwachte uitgaven later extra geld kosten.

Het is daarom verstandig om eerst te bekijken hoeveel vermogen u zelf nodig wilt houden.

Een comfortabele badkamer, goede isolatie of een prettig ingerichte woning kan uw dagelijkse woonplezier direct verbeteren.

U hoeft uw vermogen niet uitsluitend te bewaren voor een toekomstige erfenis.

Wilt u toch een bedrag schenken? Bekijk dan eerst onze uitgebreide uitleg over belastingvrij schenken aan kinderen in 2026.

Een grotere erfenis betekent niet automatisch meer financiële zekerheid

Erfenissen kunnen families financieel veel mogelijkheden bieden. Toch waarschuwt de AFM ook voor een minder positieve ontwikkeling: mensen die plotseling een groot bedrag ontvangen, kunnen kwetsbaar zijn voor financieel misbruik.

Dat speelt vooral wanneer een erfenis wordt ontvangen na een emotionele periode.

Sommige erfgenamen worden benaderd met beleggingsproducten die hoge rendementen beloven. Andere aanbiedingen zijn ingewikkeld of brengen kosten met zich mee die vooraf moeilijk te overzien zijn.

Volgens het AFM-onderzoek wint minstens acht op de tien ondervraagde mensen die recent een erfenis ontvingen geen financieel advies in. Slechts 8 procent bezocht een financieel adviseur.

Niet iedere erfenis vraagt om betaald advies. Maar bij een grote nalatenschap, een geërfde woning of ingewikkelde belastingzaken kan onafhankelijk advies verstandig zijn.

Neem vooral de tijd voordat u belangrijke financiële beslissingen neemt. U hoeft niet direct na ontvangst van een erfenis te besluiten of u wilt beleggen, schenken of een woning wilt kopen.

Wat kunt u zelf alvast regelen?

Ook als u geen groot vermogen bezit, kan het prettig zijn uw financiële zaken goed te organiseren.

Daarvoor hoeft u niet te wachten tot u op hoge leeftijd bent.

1. Breng uw vermogen in kaart

Maak een overzicht van uw spaargeld, eventuele beleggingen, de waarde van uw woning en openstaande schulden.

2. Denk na over uw eigen wensen

Wilt u nog verbouwen, verhuizen of extra geld achter de hand houden? Bepaal eerst wat voor uw eigen leven belangrijk is.

3. Bespreek uw wensen met uw naasten

Een open gesprek over geld en nalaten kan later veel onduidelijkheid voorkomen. Zeker wanneer er meerdere kinderen zijn of sprake is van een samengesteld gezin.

4. Controleer uw testament

Met een testament kunt u vastleggen hoe uw nalatenschap na uw overlijden moet worden verdeeld. Zonder testament gelden de wettelijke erfrechtregels.

Wilt u hiervan afwijken, of heeft u bijzondere wensen? Dan is het verstandig een notaris te raadplegen.

Lees ook: Moet ik een testament opstellen en wat kost dat?.

5. Laat grotere schenkingen en financiële constructies controleren

Bijvoorbeeld wanneer u overweegt een familiehypotheek af te sluiten, een schenking op papier te doen of overwaarde uit uw woning te gebruiken.

Dergelijke keuzes kunnen gevolgen hebben voor uw financiële ruimte, belastingpositie en de uiteindelijke nalatenschap.

En wat betekent deze erfenisgolf voor de erfbelasting?

Wanneer vermogen van eigenaar wisselt door een overlijden, kan de ontvanger erfbelasting moeten betalen.

Hoeveel dat is, hangt onder andere af van de relatie met de overledene en de waarde van de erfenis.

In 2026 heeft een kind bijvoorbeeld een vrijstelling van €26.230 voor de erfbelasting. Over het bedrag daarboven kan belasting verschuldigd zijn.

Bij grotere erfenissen kunnen die bedragen behoorlijk oplopen. Zeker wanneer een woning het belangrijkste onderdeel van de nalatenschap vormt.

Ook kunnen de wettelijke regels rond de langstlevende partner bepalen wanneer kinderen daadwerkelijk over hun erfdeel kunnen beschikken.

Een testament en een zorgvuldige financiële planning kunnen helpen om onverwachte situaties te voorkomen.

Meer informatie vindt u in ons overzicht van de erfbelasting in 2026.

Tot slot: uw vermogen is er ook om zelf van te genieten

De miljarden die de komende decennia van generatie op generatie overgaan, zijn indrukwekkend. Maar achter al die cijfers zitten gewone gezinnen, persoonlijke wensen en woningen waar mensen soms al tientallen jaren met plezier wonen.

Het is waardevol om na te denken over wat u later aan uw kinderen of kleinkinderen wilt nalaten.

Minstens zo belangrijk is dat u vandaag prettig kunt leven, in een woning die bij u past en met voldoende financiële vrijheid om uw eigen keuzes te maken.

Een goede voorbereiding helpt daarbij. Niet omdat iedereen een groot vermogen moet nalaten, maar omdat duidelijke afspraken rust kunnen geven, voor uzelf én voor uw naasten.