De meeste Nederlandse huishoudens krijgen in 2027 naar verwachting iets minder te besteden. Voor ouderen ziet het beeld er gunstiger uit. Uit de nieuwste koopkrachtraming die op Prinsjesdag is gepubliceerd, blijkt dat een doorsnee oudere er in 2027 naar verwachting 0,3 procent op vooruitgaat. Voor een doorsnee huishouden wordt juist een daling van 0,1 procent verwacht.
Dat is positief nieuws, maar het percentage vertelt niet het hele verhaal. De ouderenkorting wordt met € 100 verlaagd, de zorgpremie stijgt naar verwachting fors en ook het verplichte eigen risico gaat omhoog. Tegelijkertijd kunnen hogere aanvullende pensioenen ervoor zorgen dat sommige gepensioneerden duidelijk meer te besteden krijgen.
Laatste update: 16 september 2026. In dit artikel zijn de officiële plannen uit de Miljoenennota en het Belastingplan 2027 verwerkt. Een deel van deze plannen moet nog worden goedgekeurd door de Tweede en Eerste Kamer en kan daardoor nog veranderen.
De belangrijkste cijfers voor ouderen in 2027
Onderwerp | Verwachting voor 2027 |
|---|---|
Koopkracht doorsnee oudere | +0,3% |
Koopkracht doorsnee huishouden | -0,1% |
Ouderenkorting | € 100 lager |
Gemiddelde zorgpremie | € 169 per maand |
Stijging geraamde zorgpremie | € 12,50 per maand |
Verplicht eigen risico | € 400 |
Maximale zorgtoeslag alleenstaande | Naar verwachting € 140 per maand |
Vooral de koopkrachtraming valt op. Voor Prinsjesdag werd nog gerekend met andere percentages. Na verwerking van het koopkrachtpakket van het kabinet komt de verwachte koopkrachtontwikkeling voor een doorsnee oudere uit op 0,3 procent positief.
Een koopkrachtstijging van 0,3 procent betekent overigens niet dat uw AOW of pensioen simpelweg met 0,3 procent wordt verhoogd. Koopkracht kijkt naar het totaalplaatje: inkomen, belastingen, toeslagen en prijsstijgingen worden allemaal meegenomen.
Wat betekent 0,3 procent meer koopkracht?
Stel dat u netto ongeveer € 2.000 per maand te besteden heeft. Dan staat 0,3 procent rekenkundig gelijk aan ongeveer € 6 per maand. Bij € 3.000 is dat ongeveer € 9.
Dat zijn alleen voorbeelden. Uw persoonlijke situatie kan heel anders uitvallen. Een hoger aanvullend pensioen kan honderden euro's per jaar verschil maken, terwijl hogere zorgkosten, huur of energielasten juist een deel van de inkomensstijging kunnen opslokken.
Het is daarom verstandiger om het percentage van 0,3 procent als een landelijk gemiddelde te zien dan als een voorspelling van wat er straks op uw bankrekening staat.
Ouderenkorting wordt € 100 lager
Een belangrijk Prinsjesdagbesluit voor AOW'ers is de voorgenomen verlaging van de ouderenkorting met € 100 per jaar. De ouderenkorting is een heffingskorting voor mensen die de AOW-leeftijd hebben bereikt. De korting vermindert de inkomstenbelasting die u moet betalen.
Een verlaging van € 100 betekent niet in iedere situatie dat u exact € 100 netto minder ontvangt. Of u de volledige ouderenkorting kunt benutten, hangt onder meer af van uw inkomen en de belasting die u verschuldigd bent.
De maatregel is onderdeel van het totale koopkrachtpakket. Tegelijkertijd wil het kabinet de tarieven van de eerste en tweede belastingschijf iets verlagen.
AOW en aanvullend pensioen zijn niet hetzelfde
Bij koopkrachtcijfers over ouderen is een belangrijk onderscheid nodig. Niet iedere AOW'er heeft een aanvullend pensioen en niet iedere gepensioneerde heeft hetzelfde inkomen.
- AOW is het basispensioen van de overheid. De hoogte hangt onder meer af van uw woonsituatie en het aantal jaren dat u voor de AOW verzekerd bent geweest.
- Aanvullend pensioen heeft u meestal via één of meer werkgevers opgebouwd.
- Lijfrente of ander particulier pensioen heeft u zelf opgebouwd bij bijvoorbeeld een verzekeraar, bank of beleggingsinstelling.
Vooral bij het aanvullende pensioen kunnen de verschillen in 2027 groot zijn. Pensioenfondsen zijn bezig met de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel en verschillende fondsen hebben bij de overstap pensioenuitkeringen verhoogd.
Wie alleen AOW ontvangt, profiteert niet rechtstreeks van dergelijke verhogingen van pensioenfondsen.
De AOW-bedragen voor januari 2027 zijn nog niet definitief
De exacte netto AOW-bedragen voor 2027 zijn op dit moment nog niet vastgesteld. De AOW is gekoppeld aan het minimumloon en wordt twee keer per jaar aangepast: op 1 januari en 1 juli.
Vanaf 1 juli 2026 ontvangt een alleenstaande met een volledige AOW en loonheffingskorting € 1.581,55 netto per maand. Voor iemand die getrouwd is of samenwoont, bedraagt dit € 1.084,13 netto per persoon.
Deze bedragen veranderen per 1 januari 2027. Zodra de definitieve SVB-bedragen bekend zijn, werken wij onze pagina over de AOW-bedragen in 2027 bij.
Zorgpremie stijgt naar verwachting naar € 169 per maand
Zorg wordt in 2027 opnieuw duurder. Het ministerie van VWS verwacht dat de gemiddelde zorgpremie met € 12,50 per maand stijgt. Daarmee komt de geraamde gemiddelde premie uit op € 169 per maand.
Op jaarbasis zou dat gemiddeld € 150 extra premie betekenen.
Het bedrag van € 169 is nog geen definitieve premie. Zorgverzekeraars bepalen zelf hun premie en moeten uiterlijk 12 november 2026 bekendmaken wat hun zorgverzekering in 2027 kost.
Het kan daarom lonen om in november opnieuw te kijken of uw huidige zorgverzekering nog bij uw situatie past.
Verplicht eigen risico stijgt van € 385 naar € 400
Ook het verplichte eigen risico verandert. In 2026 bedraagt dit € 385. Voor 2027 wil het kabinet het bedrag laten meestijgen met de inflatie. Daardoor komt het verplichte eigen risico uit op € 400 per jaar.
Dat is een verhoging van € 15. Vooral mensen die ieder jaar hun volledige eigen risico gebruiken, merken deze verhoging direct.
Voor onder meer een bezoek aan de huisarts geldt geen verplicht eigen risico. Voor veel ziekenhuiszorg, medicijnen en specialistische behandelingen geldt dat wel.
Zorgtoeslag voor alleenstaanden kan stijgen naar maximaal € 140
Om een groot deel van de stijgende zorgpremie te compenseren, wil het kabinet ook de zorgtoeslag verhogen. Voor een alleenstaande stijgt de maximale zorgtoeslag in 2027 naar verwachting naar € 140 per maand.
Of u dit bedrag ontvangt, hangt af van uw inkomen en vermogen. Wie een hoger aanvullend pensioen krijgt, kan daardoor ook met een lagere zorgtoeslag te maken krijgen.
Kijk daarom niet alleen naar een verhoging van uw pensioen. Controleer tegelijkertijd wat die inkomensstijging betekent voor uw toeslagen.
Hoger pensioen kan uw toeslagen verlagen
Veel pensioenfondsen stappen de komende periode over naar het vernieuwde pensioenstelsel. Bij verschillende fondsen zijn de pensioenuitkeringen rond de overstap verhoogd.
Dat is gunstig voor uw bruto-inkomen, maar het volledige bedrag komt niet altijd netto in uw portemonnee terecht. Een hoger verzamelinkomen kan namelijk gevolgen hebben voor bijvoorbeeld:
- uw zorgtoeslag;
- uw huurtoeslag;
- de belasting die u betaalt;
- de hoogte van bepaalde inkomensafhankelijke regelingen.
Heeft uw pensioenfonds aangekondigd dat uw pensioen omhooggaat? Controleer dan niet alleen het nieuwe pensioenbedrag, maar pas zo nodig ook uw geschatte jaarinkomen bij de Belastingdienst aan.
Waarom hogere pensioenen de koopkracht van ouderen ondersteunen
Een deel van het gunstigere koopkrachtbeeld voor ouderen hangt samen met de ontwikkeling van aanvullende pensioenen.
Pensioenfondsen stappen uiterlijk in 2028 over naar het nieuwe pensioenstelsel. Bij fondsen die al zijn overgestapt, zijn in veel gevallen pensioenuitkeringen verhoogd. Dat kan een behoorlijk verschil maken voor gepensioneerden die naast hun AOW een aanvullend pensioen ontvangen.
De verhoging is niet bij ieder fonds hetzelfde. De financiële positie van het fonds, de gekozen pensioenregeling, reserves en persoonlijke omstandigheden spelen allemaal een rol.
Alleen AOW? Dan kan uw situatie anders zijn
Ontvangt u alleen AOW en geen aanvullend pensioen? Dan is het verstandig om voorzichtig te zijn met de algemene koopkrachtplus van 0,3 procent.
U profiteert namelijk niet van verhogingen bij pensioenfondsen. Voor uw financiële ruimte in 2027 zijn vooral deze onderdelen belangrijk:
- de definitieve AOW-bedragen vanaf januari 2027;
- de verlaging van de ouderenkorting;
- uw zorgpremie;
- het hogere eigen risico;
- de hoogte van uw zorg- en huurtoeslag;
- uw huur of woonlasten;
- boodschappen en energiekosten.
Daardoor kan iemand met alleen AOW een heel andere ontwikkeling ervaren dan iemand die naast de AOW een aanzienlijk aanvullend pensioen ontvangt.
Noodfonds Energie krijgt € 193 miljoen
Hoge energiekosten blijven voor veel huishoudens een belangrijke uitgavenpost. Het kabinet trekt daarom € 193 miljoen uit voor het Noodfonds Energie voor de komende winter.
Naar verwachting kunnen ongeveer 500.000 huishoudens met een laag inkomen en hoge energielasten ondersteuning krijgen. Volgens het kabinet moet iedereen die aan de voorwaarden voldoet en een aanvraag indient ondersteuning kunnen ontvangen.
De precieze voorwaarden en het moment waarop aanvragen mogelijk worden, zijn belangrijk voor huishoudens die moeite hebben om hun energierekening te betalen.
Snellere stijging van de AOW-leeftijd gaat niet door
Ook rond de AOW-leeftijd is een belangrijk besluit genomen. Het eerdere plan om de AOW-leeftijd direct één-op-één te koppelen aan de stijging van de levensverwachting is uit de begroting gehaald.
Daarmee gaat de eerder voorgestelde snellere stijging van de AOW-leeftijd niet door.
De normale wettelijke systematiek voor het vaststellen van de AOW-leeftijd blijft daardoor van belang. Voor mensen die de komende jaren de AOW-leeftijd bereiken, geeft dit meer duidelijkheid over de planning richting hun pensioen.
Drie situaties laten zien hoe groot de verschillen kunnen zijn
1. Alleenstaande met alleen AOW en huurtoeslag
U heeft geen aanvullend pensioen. De verhogingen bij pensioenfondsen hebben daarom geen invloed op uw inkomen. Voor u zijn vooral de nieuwe AOW-bedragen, ouderenkorting, huur, zorgpremie, zorgtoeslag en energiekosten belangrijk.
De landelijke koopkrachtplus van 0,3 procent zegt in deze situatie relatief weinig over wat u persoonlijk merkt.
2. Echtpaar met AOW en een klein aanvullend pensioen
Eén of beide partners ontvangen naast de AOW een klein pensioen. Een verhoging daarvan ge
