6 medicijngroepen die het risico op vallen vergroten

Dat (zware) slaapmiddelen overdag nog effect hebben en kunnen zorgen voor een verhoogd risico op vallen is logisch. 

Slaapmiddelen zijn echter niet de enige medicijnen die het risico op vallen vergroten. In dit blog geven wij u daarom een handig overzicht van 6 soorten medicatie die het risico op vallen verhogen. We laten ook zien wat u er zelf aan valpreventie kunt doen.

NB: Uiteraard zal uw dokter, apotheker of verpleegkundige u altijd informeren over de bijwerkingen van medicatie. Als u vragen heeft is het raadzaam om die bij hen te stellen.

Dit artikel is inhoudelijk gecontroleerd door medisch expert Dennis Wanrooij

6 medicijnen die het risico op vallen vergroten

Hieronder bespreken we 6 middelen die het risico op vallen verhogen. Van slaap- en kalmeringsmiddelen tot antidepressiva. 

1 – Slaap- en kalmeringsmiddelen

Bijvoorbeeld: Temazepam, diazepam en Lorazepam

Of het nou komt door nachtmerries, eindeloze overpeinzingen, of misschien een jetlag: een slapeloze nacht heeft direct een negatieve impact op uw dag.

Er zijn kortwerkende en langwerkende slaapmiddelen die u kunt nemen om weer eens een nacht goed door te slapen. Wie opstaat onder invloed van een slaap- of kalmeringsmiddel, bijvoorbeeld om ’s nachts te plassen, kan moeite hebben met lopen waardoor de kans op vallen sterk toeneemt. Bij de langwerkende middelen is er een grote kans dat de versuffende werking ’s ochtends nog niet voorbij is. Dit vergroot de kans op vallen overdag.

2 – Sterke pijnstillers

Bijvoorbeeld: morfine preparaten

Sommige sterke pijnstillers zorgen voor sufheid en slaperigheid wat het risico op vallen verhoogt. Dit geldt vooral voor opiaten waaronder morfine en fentanyl. Onder invloed van deze middelen mag u bijvoorbeeld ook vaak niet autorijden.

3 – Middelen tegen hoge bloeddruk

Bijvoorbeeld: bètablokkers

Medicijnen tegen een hoge bloeddruk kunnen sufheid en duizeligheid veroorzaken, vooral na een snelle beweging of na het opstaan. Deze verschijnselen stoppen meestal als het lichaam eenmaal gewend is aan de lagere bloeddruk.

4 – Plasmedicatie

Bijvoorbeeld: furosemide, hydrochloorthiazide

Plasmiddelen zorgen voor een versnelde afvoer van vocht. Deze worden voorgeschreven bij bijvoorbeeld een hoge bloeddruk, hartproblemen, of wanneer er te veel vocht wordt vastgehouden. Vanwege de bloeddrukverlagende werking kunnen plasmiddelen duizeligheid veroorzaken. Dit komt vooral voor bij snel opstaan. Maar, net als bij de hierboven beschreven middelen tegen een hoge bloeddruk, wordt de duizeligheid vaak minder naarmate uw lichaam went aan de lagere bloeddruk.

5 – Middelen tegen epilepsie

Bijvoorbeeld: carbamazepine en topiramaat zorgen voor de meeste sufheid

Hoewel epilepsie al een groot valrisico met zich meebrengt, dragen de bijwerkingen van de medicijnen daar soms ook nog aan bij. De middelen kunnen sufheid, duizeligheid, en in sommige gevallen evenwichtsstoornissen veroorzaken. In overleg met de arts kan een verandering in dosis of innameschema deze bijwerkingen soms verminderen.

6 – Antidepressiva

Bijvoorbeeld: : amitriptyline en mirtazapine zorgen voor de meeste sufheid

Het geldt lang niet voor alle antidepressiva, maar sommige kunnen toch slaperigheid en sufheid als bijwerkingen hebben. Het kan helpen om de medicatie ’s avonds in te nemen zodat de versuffende werking in de nacht valt. Zo kan de bijwerking wellicht positief benut worden.

” Er zijn nog veel andere medicatiegroepen die sufheid kunnen veroorzaken. Denk bijvoorbeeld aan anti-histamine preparaten. Zo schrijf ik vaak promethazine voor bij slaapproblemen. Terwijl dit middel eigenlijk anti-allergisch werkt”  – Dennis Wanrooij, Arts VG

Wat kunt u zelf doen?

Goed contact met uw dokter

Artsen zijn er om u te helpen

Het is altijd belangrijk om goed contact te hebben met uw eigen huisarts, ook als u de bovengenoemde medicijnen gebruikt. We zetten ze nog even op rij:

1. Slaap- en kalmeringsmiddelen
2. Sterke pijnstillers
3. Middelen tegen hoge bloeddruk
4. Plasmiddelen
5. Middelen tegen epilepsie
6. Antidepressiva

Ideaal gezien wordt ieder jaar uw medicatie gecontroleerd door de huisarts en/of de apotheker. Als u een nieuw medicijn voorgeschreven krijgt, kunt u altijd uw arts raadplegen of dit medicijn mogelijk uw valrisico verhoogt.

Eigen medicijnen, eigen dosis

Niet meer, niet minder

Om extra risico en onvoorspelbare bijwerkingen te voorkomen is het belangrijk dat u alleen uw eigen medicijnen gebruikt in de voorgeschreven dosis. Sommige bijwerkingen kunnen minder worden bij een verandering van dosis of tijdstip inname. Verander deze echter nooit zelf en raadpleeg altijd eerst uw arts.

Mocht u een bijwerking ervaren die niet vermeld is in de bijsluiter, meldt u het dan altijd bij uw huisarts. Mogelijk kan de arts uw dosering bijstellen en u helpt hier meteen anderen bij!

Valpreventie

Er is veel wat u zelf kunt doen om zo’n lelijke val te voorkomen. Goed in beweging blijven, een valcursus volgen, en een wandelstok brengt u al een heel eind. In onze blog over valpreventie hebben wij dertien tips voor u om vallen te voorkomen. De belangrijkste tip? Begin op tijd!

Bronnen

www.apotheek.nl
www.nursing.nl
www.veiligheid.nl