Ongeveer 65.000 Nederlanders met een Duits pensioen krijgen geld terug van de Belastingdienst. Het gaat om ouderen die tijdens hun loopbaan een periode in Duitsland werkten en daar pensioen opbouwden.
Sinds het belastingverdrag tussen Nederland en Duitsland uit 2016 moet deze groep in Nederland belasting betalen over hun Duitse pensioen. Maar in veel gevallen was over dat pensioen in Duitsland al belasting betaald. De Nederlandse Belastingdienst inde daarna opnieuw belasting. Daardoor betaalden deze ouderen twee keer belasting over hetzelfde pensioen.
Kort gezegd: deze ouderen werkten ooit in Duitsland, bouwden daar pensioen op en betaalden daarover later in Nederland opnieuw belasting. De Hoge Raad heeft daar nu een streep door gezet.
Voor wie is deze uitspraak belangrijk?
Deze uitspraak geldt niet voor alle gepensioneerden. Het gaat specifiek om mensen die:
Situatie | Waarom dit belangrijk is |
|---|---|
In Nederland wonen | Nederland heft belasting over het wereldinkomen van inwoners. |
Een periode in Duitsland hebben gewerkt | Daardoor is daar pensioen opgebouwd. |
Een Duits pensioen ontvangen | Dit pensioen viel sinds 2016 onder nieuwe belastingregels. |
In Nederland belasting betaalden over dat Duitse pensioen | Daar is het volgens de Hoge Raad misgegaan. |
Mogelijk eerder in Duitsland al belasting betaalden | Daardoor kon dubbele belasting ontstaan. |
Vooral mensen in grensregio’s kunnen hiermee te maken hebben. Bijvoorbeeld ouderen die vroeger in Duitsland werkten als bouwvakker, timmerman, chauffeur, fabrieksmedewerker, verpleegkundige of in een ander beroep.
Wat is er precies misgegaan?
De fout draait om het Duitse pensioen dat mensen tijdens hun werkzame leven hebben opgebouwd.
Sinds het belastingverdrag uit 2016 moest een groep Nederlanders in Nederland belasting betalen over hun Duitse pensioen. De gedachte achter zo’n verdrag is dat duidelijk wordt welk land belasting mag heffen. Zo moet juist worden voorkomen dat mensen dubbel belasting betalen.
Maar in de praktijk gebeurde dat bij deze groep wél. Veel ouderen hadden in Duitsland al belasting betaald of bouwden pensioen op uit inkomen waar Duitsland fiscaal al rekening mee had gehouden. Daarna belastte Nederland het Duitse pensioen opnieuw.
Daardoor betaalden zij dubbel: eerst in Duitsland en later nog eens in Nederland.
Wat zegt de Hoge Raad?
De Hoge Raad heeft geoordeeld dat Nederland het Duitse pensioen niet zomaar volledig mag belasten. Nederland mag alleen belasting heffen over het deel van het pensioen waarvoor eerder in Duitsland belastingvoordeel is genoten.
In veel gevallen was dat minder dan de helft van het pensioen. Toch werd het Duitse pensioen jarenlang veel ruimer belast. Daardoor betaalden ouderen meer dan had gemoeten.
Simpel gezegd: de Belastingdienst behandelde het Duitse pensioen alsof Nederland over het hele bedrag belasting mocht heffen. Volgens de Hoge Raad was dat onjuist.
Waarom wordt dit ‘pensioenroof’ genoemd?
In de media wordt gesproken over ‘pensioenroof’ omdat ouderen jarenlang geld kwijtraakten dat zij volgens de uitspraak niet hadden hoeven betalen.
Het gaat om pensioen dat zij zelf hebben opgebouwd door in Duitsland te werken. Voor veel mensen is dat geen groot pensioen, maar juist een kleine aanvulling op AOW en ander pensioen. Als daar ten onrechte extra belasting over wordt geheven, voelt dat direct in de portemonnee.
Volgens het AD gaat het bij elkaar om ongeveer 200 miljoen euro die te veel is betaald.
Wat betekent dit voor uw inkomen?
Voor gedupeerden kan de uitspraak op twee manieren gunstig zijn.
Ten eerste kan het maandelijkse netto inkomen omhooggaan, omdat Nederland het Duitse pensioen niet meer volledig mag belasten.
Ten tweede kunnen gedupeerden recht hebben op terugbetaling van belasting die zij in eerdere jaren te veel hebben betaald.
Hoeveel iemand terugkrijgt, verschilt per persoon. Dat hangt onder meer af van:
Factor | Invloed op het bedrag |
|---|---|
De hoogte van het Duitse pensioen | Hoe hoger het pensioen, hoe groter het mogelijke verschil. |
Het aantal jaren waarin te veel is betaald | Meerdere jaren kunnen optellen. |
De belasting die al in Duitsland is betaald | Dit is belangrijk bij het voorkomen van dubbele belasting. |
De Nederlandse aanslagen sinds 2016 | Daarin staat wat Nederland heeft belast. |
De persoonlijke inkomenssituatie | AOW, aanvullend pensioen en toeslagen kunnen meespelen. |
In het voorbeeld uit het AD noemt een gedupeerde een bedrag van ongeveer 5.000 euro dat hij te veel zou hebben afgedragen. Dat bedrag geldt niet voor iedereen, maar laat wel zien dat de gevolgen groot kunnen zijn.
Krijgt u automatisch geld terug?
Dat is nog niet zeker. De Belastingdienst heeft aangegeven de uitspraak te bestuderen en later met een reactie te komen.
Het is dus belangrijk om officiële berichten goed in de gaten te houden. Mogelijk komt er een automatische herstelactie, maar het kan ook zijn dat mensen zelf gegevens moeten controleren of een verzoek moeten doen.
Gooi brieven over uw Duitse pensioen, belastingaanslagen of eerdere bezwaren daarom niet weg.
Wat kunt u nu controleren?
Heeft u in Duitsland gewerkt en ontvangt u een Duits pensioen? Dan is het verstandig om uw administratie erbij te pakken.
- Controleer of u een Duits pensioen ontvangt.
- Kijk sinds wanneer u dit pensioen ontvangt.
- Controleer of u sinds 2016 in Nederland belasting betaalde over dit Duitse pensioen.
- Kijk of er in Duitsland al belasting is betaald.
- Bewaar uw aanslagen inkomstenbelasting sinds 2016.
- Controleer of u eerder bezwaar heeft gemaakt.
- Let op post van de Belastingdienst over deze uitspraak.
Vraag hulp als u niet zeker weet wat er in uw aanslag staat. Bij pensioen uit het buitenland kunnen de regels ingewikkeld zijn.
Let ook op toeslagen
Als u geld terugkrijgt of als uw netto inkomen verandert, kan dat gevolgen hebben voor andere regelingen. Dat hoeft niet altijd, maar controle is verstandig.
- Zorgtoeslag
- Huurtoeslag
- Eigen bijdrage voor zorg of ondersteuning
- Gemeentelijke regelingen
- Bijzondere bijstand
Krijgt u bericht over een nabetaling? Controleer dan of dit gevolgen heeft voor uw toeslagen of eigen bijdragen. Vraag bij twijfel hulp aan een belastingadviseur, ouderenbond, sociaal raadslid of vrijwillige belastinghulp.
Checklist
Gebruik deze checklist als u denkt dat deze uitspraak voor u geldt:
- Heeft u ooit in Duitsland gewerkt?
- Heeft u daar pensioen opgebouwd?
- Ontvangt u nu een Duits pensioen?
- Woont u in Nederland?
- Betaalt u sinds 2016 Nederlandse belasting over dat Duitse pensioen?
- Heeft u oude aanslagen inkomstenbelasting bewaard?
- Heeft u post van de Belastingdienst ontvangen?
- Heeft u toeslagen of een eigen bijdrage?
- Heeft u hulp nodig om uw situatie te controleren?
Tot slot
Deze uitspraak is vooral belangrijk voor ouderen die in Duitsland hebben gewerkt en daardoor een Duits pensioen ontvangen. Zij betaalden in veel gevallen jarenlang te veel belasting, omdat Nederland het Duitse pensioen te ruim belastte.
Controleer daarom goed of u tot deze groep behoort. Kijk naar uw Duitse pensioen, uw Nederlandse belastingaanslagen sinds 2016 en officiële berichten van de Belastingdienst. Vraag hulp als u twijfelt. Zo voorkomt u dat u geld misloopt waar u recht op heeft.
