Vaccinaties voor ouderen in 2026: welke prikken kunt u krijgen?

De griepprik kent u waarschijnlijk wel. Maar hoe zit het met de pneumokokkenprik, de coronaprik en de vaccinatie tegen gordelroos?

De regels verschillen per vaccin. Voor de ene prik krijgt iedereen vanaf een bepaalde leeftijd jaarlijks een uitnodiging, terwijl een andere vaccinatie alleen in bepaalde geboortejaren wordt aangeboden. Ook verandert er in 2026 het nodige.

Zo is de coronaprik dit najaar voor gezonde ouderen zonder aanvullende medische indicatie vanaf 70 jaar beschikbaar. Voor de pneumokokkenprik zijn in 2026 specifieke geboortejaren aan de beurt. En de overheid heeft besloten om vaccinatie tegen gordelroos gratis aan te gaan bieden aan 60-jarigen, al is nog niet bekend wanneer dat programma precies start.

Hier vindt u de belangrijkste vaccinaties voor ouderen in 2026 overzichtelijk bij elkaar.


 

Welke vaccinaties zijn er voor ouderen in 2026?

Vier vaccinaties zijn voor ouderen in Nederland vooral relevant:
 

De precieze doelgroep verschilt dus behoorlijk per vaccin.
 

1. De griepprik in 2026

De griepprik wordt ieder jaar opnieuw gegeven. Dat komt doordat griepvirussen veranderen en de samenstelling van het vaccin daarop wordt aangepast.

Bent u 60 jaar of ouder, dan behoort u tot de doelgroep voor de gratis griepprik.

Ook mensen jonger dan 60 kunnen vanwege een aandoening een uitnodiging krijgen. Denk bijvoorbeeld aan bepaalde hart-, long- of nieraandoeningen, diabetes of een verminderde afweer.

In 2026 ontvangt u ook een uitnodiging wanneer u nog geen 60 bent, maar vóór 1 mei 2027 60 jaar wordt.
 

Wanneer krijgt u de griepprik in 2026?

De uitnodigingen worden in oktober en november 2026 verstuurd door de huisarts of instellingsarts.

Op de uitnodiging staat waar en wanneer u de prik kunt halen. Woont u in een zorginstelling, dan wordt de vaccinatie meestal daar geregeld.
 

Is de griepprik gratis?

Ja, wanneer u tot de landelijke doelgroep behoort.

U hoeft het vaccin dan niet zelf bij de apotheek te halen. De huisarts of instellingsarts regelt dit.

Wilt u een griepprik terwijl u niet tot de doelgroep behoort, dan kunt u hier soms zelf voor kiezen. U betaalt de vaccinatie dan in principe zelf, tenzij bijvoorbeeld uw werkgever of aanvullende zorgverzekering de kosten vergoedt.
 

Waarom ieder jaar opnieuw?

De griepprik biedt bescherming tegen de griepvirussen waarvan wordt verwacht dat ze in het komende seizoen veel voorkomen.

Daarom is een griepprik van enkele jaren geleden geen vervanging voor de prik van dit jaar.

De vaccinatie verkleint de kans dat u griep krijgt. Als u toch griep krijgt, kan de ziekte minder ernstig verlopen.
 

2. De pneumokokkenprik in 2026

Pneumokokken zijn bacteriën die verschillende infecties kunnen veroorzaken. Een bekende vorm is longontsteking.

Vooral op latere leeftijd kunnen pneumokokken ernstiger verlopen. De bacterie kan bijvoorbeeld ook in de bloedbaan terechtkomen of hersenvliesontsteking veroorzaken.

Daarom bestaat er een landelijk vaccinatieprogramma voor ouderen.

Maar hierbij geldt een belangrijk verschil met de griepprik:

niet iedere 60-plusser krijgt ieder jaar een uitnodiging.
 

Wie krijgt in 2026 een pneumokokkenprik?

In het najaar van 2026 worden deze geboortejaren uitgenodigd:

• 1966
• 1948
• 1949
• 1950
• 1951
• 1952

Mensen uit 1966 worden in 2026 60 jaar. De oudere geboortejaren worden opnieuw uitgenodigd omdat zij eerder een ander type pneumokokkenvaccin hebben gekregen.
 

Wanneer komt de uitnodiging?

De uitnodigingen voor de pneumokokkenprik worden in oktober en november verstuurd.

U ontvangt deze van uw huisarts of instellingsarts.
 

Waarom krijgen sommige ouderen opnieuw een prik?

Sinds 2025 wordt binnen het programma een ander pneumokokkenvaccin gebruikt.

Het nieuwe vaccin beschermt tegen twintig typen pneumokokken en geeft langdurige bescherming. Het oudere vaccin dat tot en met 2024 werd gebruikt moest na ongeveer vijf jaar opnieuw worden gegeven.

Daarom kunnen mensen die eerder al tegen pneumokokken zijn gevaccineerd toch opnieuw een uitnodiging ontvangen.
 

Wat als uw geboortejaar er niet tussen staat?

Dan krijgt u in 2026 normaal gesproken geen uitnodiging vanuit het landelijke programma, tenzij er vanwege uw gezondheid een andere medische reden voor vaccinatie bestaat.

U kunt een pneumokokkenvaccinatie ook op eigen verzoek bespreken met uw huisarts of vaccinatiecentrum. Buiten het landelijke programma moet u deze meestal zelf betalen. Soms biedt een aanvullende zorgverzekering een vergoeding.
 

3. De coronaprik in het najaar van 2026

Ook in het najaar van 2026 komt er een nieuwe vaccinatieronde tegen corona.

De doelgroep is dit jaar wel veranderd.

Voor gezonde mensen zonder andere medische indicatie ligt de leeftijdsgrens in 2026 op 70 jaar. In 2025 lag die grens nog lager.
 

Wie kan in 2026 een coronaprik halen?

De coronaprik wordt in het najaar aangeboden aan:

• mensen van 70 jaar en ouder;
• mensen van 50 tot en met 69 jaar met bepaalde ziekten of aandoeningen waardoor zij een verhoogd risico hebben op ernstige COVID-19;
• kinderen en volwassenen uit bepaalde medisch-hoogrisicogroepen;
• zorgmedewerkers die rechtstreeks contact hebben met kwetsbare patiënten.

Voor mensen van 50 tot en met 69 jaar gaat het grofweg om medische aandoeningen die ook reden kunnen zijn voor een uitnodiging voor de griepprik.
 

Wanneer begint de coronaprik in 2026?

De vaccinatieronde begint op 21 september 2026.

Vanaf 25 augustus 2026 kan een afspraak worden ingepland. Volgens de huidige planning kan dat tot en met 27 november 2026.
 

Waarom is de leeftijdsgrens verhoogd naar 70 jaar?

Het aantal ziekenhuisopnames door corona bij gezonde mensen jonger dan 70 jaar is sterk afgenomen. Daarom wordt de prik in 2026 niet meer standaard aan iedere gezonde 60-plusser aangeboden.

Mensen tussen 50 en 69 jaar die door een aandoening meer risico lopen, blijven wel in aanmerking komen.

Dat betekent bijvoorbeeld dat twee partners van 68 en 71 jaar niet automatisch allebei voor de coronaprik in aanmerking komen. De 71-jarige wel op basis van leeftijd. Voor de 68-jarige hangt het af van eventuele medische risicofactoren.
 

4. Vaccinatie tegen gordelroos

Gordelroos ontstaat door hetzelfde virus dat waterpokken veroorzaakt.

Na waterpokken verdwijnt het virus niet helemaal uit het lichaam. Het blijft aanwezig in zenuwcellen en kan jaren later opnieuw actief worden.

De kans daarop neemt toe met de leeftijd.

Gordelroos veroorzaakt meestal een pijnlijke huiduitslag met blaasjes. Een deel van de mensen houdt na het verdwijnen van de huiduitslag langdurig zenuwpijn.
 

Vanaf welke leeftijd kan vaccinatie tegen gordelroos zinvol zijn?

Vaccinatie kan vooral voor mensen van 60 jaar en ouder nuttig zijn. Ook voor bepaalde mensen met een verminderde afweer kan de vaccinatie worden geadviseerd.

De vaccinatie met Shingrix bestaat uit twee prikken, normaal gesproken met een tussenperiode van twee tot zes maanden.
 

Wordt de gordelroosprik in 2026 gratis?

Hier verandert in 2026 iets belangrijks.

De overheid heeft besloten om de gordelroosvaccinatie gratis te gaan aanbieden aan 60-jarigen.

Op 7 augustus 2026 is echter nog niet bekend wanneer dit gratis vaccinatieprogramma precies start.

Bent u ouder dan 60 en valt u niet binnen een medische risicogroep waarvoor vergoeding geldt? Dan moet u een gordelroosvaccinatie momenteel in principe zelf betalen.

Voor bepaalde medische risicogroepen wordt vaccinatie wel vergoed. Het kan dan gaan om mensen die bijvoorbeeld een orgaan- of stamceltransplantatie hebben gehad, bepaalde kankerbehandelingen krijgen of medicijnen gebruiken die het afweersysteem sterk onderdrukken. Het eigen risico kan hierbij van toepassing zijn.
 

Hoe goed beschermt de gordelroosvaccinatie?

De vaccinatie beschermt zeer goed. Bij volwassenen vanaf 50 jaar voorkomt Shingrix ongeveer negen van de tien gevallen van gordelroos.

Ook de kans op langdurige zenuwpijn na gordelroos wordt sterk verkleind.

Heeft u al eens gordelroos gehad? Ook dan kan vaccinatie nog zinvol zijn, omdat gordelroos opnieuw kan optreden.
 

Overzicht per leeftijd in 2026

Welke prikken voor u relevant zijn, hangt vooral af van uw leeftijd, geboortejaar en gezondheid.
 

Dit overzicht gaat over de algemene regels. Bij bepaalde aandoeningen, behandelingen of medicijnen kan voor u een ander advies gelden. Bespreek dat met uw huisarts, behandelend arts of apotheker.
 

Kunt u meerdere vaccinaties tegelijk krijgen?

Ja, verschillende vaccinaties kunnen kort na elkaar worden gegeven.

De griepprik en pneumokokkenprik kunnen bijvoorbeeld meestal tijdens hetzelfde bezoek worden toegediend. Dat is veilig en verhoogt de kans op bijwerkingen niet.

Ook tussen de griepprik en coronaprik hoeft geen bepaalde wachttijd te zitten. U mag deze bijvoorbeeld op dezelfde dag of kort na elkaar krijgen. De coronaprik wordt praktisch gezien meestal op een andere locatie gegeven dan de griepprik.

Krijgt u in korte tijd verschillende uitnodigingen? U hoeft dus niet automatisch weken tussen de vaccinaties te laten zitten.
 

Welke prik krijgt u automatisch aangeboden? 
 
 

Een handig onderscheid is of u zelf actie moet ondernemen.
 

Griepprik

Als u tot de doelgroep behoort, krijgt u normaal gesproken vanzelf een uitnodiging van uw huisarts of instellingsarts.
 

Pneumokokkenprik

Bent u in 2026 geboren in 1966 of 1948 tot en met 1952, dan krijgt u in het najaar normaal gesproken een uitnodiging.
 

Coronaprik

De vaccinatieronde begint op 21 september. Vanaf 25 augustus kan een afspraak worden gemaakt. Controleer bij het RIVM hoe de uitnodiging en afspraak in uw situatie worden geregeld.
 

Gordelroos

Voor het aangekondigde gratis aanbod aan 60-jarigen is de exacte start in augustus 2026 nog niet bekend.

Wilt u zich nu al laten vaccineren en valt u niet binnen een medische risicogroep waarvoor vergoeding geldt? Dan kunt u vaccinatie op eigen kosten bespreken met uw huisarts of vaccinatiecentrum.
 

Wat als u geen uitnodiging heeft gekregen?

Denkt u dat u wel in aanmerking komt, maar heeft u geen uitnodiging ontvangen? Neem dan contact op met de instantie die de vaccinatie uitvoert.

Voor de griepprik en pneumokokkenprik is dat meestal uw huisarts of instellingsarts.

Bewaar uitnodigingsbrieven bij voorkeur totdat u de prik heeft gehad. Zeker in het najaar kunnen verschillende brieven kort na elkaar binnenkomen.
 

Kunt u vaccinaties weigeren?

Ja.

Vaccinatie is een keuze. Een uitnodiging betekent niet dat u verplicht bent de prik te halen.

Heeft u twijfels vanwege uw gezondheid, medicijnen, eerdere bijwerkingen of een allergische reactie? Bespreek deze dan met uw huisarts, behandelend arts of apotheker.

Zij kunnen u helpen om de voordelen en mogelijke nadelen in uw persoonlijke situatie af te wegen.
 

Welke bijwerkingen kunt u krijgen?

De meeste bijwerkingen van vaccinaties zijn mild en verdwijnen vanzelf.

Na de griepprik kunt u bijvoorbeeld tijdelijk last hebben van:

• pijn of roodheid bij de prikplek;
• lichte zwelling;
• hoofdpijn;
• spierpijn;
• een wat minder fit gevoel.

Deze klachten verdwijnen meestal binnen ongeveer twee dagen. U kunt geen griep krijgen van de griepprik.

Na de pneumokokkenprik kunnen onder meer pijn of zwelling bij de prikplek, hoofdpijn, spierpijn, gewrichtspijn en vermoeidheid voorkomen. Ook deze klachten zijn doorgaans mild en tijdelijk.

Na de gordelroosvaccinatie komen tijdelijke klachten relatief vaak voor. Denk aan pijn op de prikplek, spierpijn, vermoeidheid, hoofdpijn, koorts of maag-darmklachten. Meestal duren deze niet langer dan enkele dagen.

Neem contact op met uw huisarts wanneer u zich zorgen maakt over klachten na een vaccinatie. Bij ernstige benauwdheid, bewusteloosheid of een ernstige allergische reactie belt u direct 112.
 

Heeft vaccineren nog zin als u gezond en fit bent?

Ja, leeftijd op zichzelf kan een reden zijn waarom een vaccinatie wordt aangeboden.

Dat u zich gezond voelt, betekent niet dat uw afweersysteem hetzelfde reageert als toen u 30 of 40 was. Met het ouder worden verandert de afweer. Daardoor kunnen sommige infecties op latere leeftijd ernstiger verlopen.

Het doel van vaccinatie is bovendien niet alleen voorkomen dat u überhaupt besmet raakt. Bij verschillende vaccinaties ligt een belangrijk voordeel juist in het verkleinen van de kans op ernstige ziekte en ziekenhuisopname.

U hoeft zichzelf dus niet als kwetsbaar of ziek te zien om een uitnodiging serieus te nemen.
 

Is iedere vaccinatie voor iedere oudere nodig?

Nee.

Dat is juist waarom de doelgroepen verschillen.

Iedere 60-plusser krijgt een jaarlijkse griepprik aangeboden. Voor de pneumokokkenprik werkt Nederland met geboortejaren. De coronaprik is in 2026 voor gezonde ouderen vanaf 70 jaar beschikbaar. En rond gordelroos wordt een nieuw programma voor 60-jarigen voorbereid.

Daarnaast kunnen aandoeningen, behandelingen en medicijnen aanleiding zijn voor een vaccinatie die iemand van dezelfde leeftijd niet nodig heeft.

Kijk daarom niet alleen naar uw leeftijd, maar ook naar uw persoonlijke gezondheidssituatie.
 

Gaat u op reis? Dan kunnen andere vaccinaties nodig zijn

De vaccinaties op deze pagina zijn niet hetzelfde als reizigersvaccinaties.

Gaat u bijvoorbeeld naar Azië, Afrika, Zuid-Amerika of een andere bestemming waarvoor aanvullende vaccinaties worden geadviseerd? Controleer dan ruim voor vertrek welke vaccinaties voor uw bestemming en gezondheidssituatie nodig zijn.

Op hogere leeftijd kunnen reisbestemming, reisduur, gezondheid en medicijngebruik allemaal invloed hebben op het advies.
 

Checklist vaccinaties voor het najaar van 2026

Gebruik deze korte checklist om na te gaan wat voor u relevant is:
 

• Ben ik 60 jaar of ouder? Dan kom ik in principe in aanmerking voor de griepprik.

• Ben ik 70 jaar of ouder? Dan kan ik in het najaar de coronaprik halen.

• Ben ik 50 tot en met 69 jaar en heb ik een medische risicofactor? Dan controleer ik of ik voor de coronaprik in aanmerking kom.

• Ben ik geboren in 1966? Dan krijg ik in 2026 een uitnodiging voor de pneumokokkenprik.

• Ben ik geboren in 1948, 1949, 1950, 1951 of 1952? Dan krijg ik in 2026 eveneens een uitnodiging voor de pneumokokkenprik.

• Ben ik 60 jaar of ouder? Dan kan ik met mijn arts bespreken of vaccinatie tegen gordelroos voor mij zinvol is.

• Gebruik ik medicijnen die mijn afweer onderdrukken? Dan bespreek ik vaccinaties met mijn behandelend arts.

• Heb ik eerder ernstig op een vaccin gereageerd? Dan bespreek ik dit vóór vaccinatie.

• Ben ik mijn uitnodiging kwijt? Dan neem ik contact op met huisarts, instellingsarts of de uitvoerende organisatie.

   

Tot slot

In het najaar kunnen verschillende vaccinatie-uitnodigingen vrijwel tegelijk op de mat vallen. Het is dan niet vreemd als u zich afvraagt welke prik waarvoor is en waarom u voor de ene vaccinatie wel wordt uitgenodigd en voor de andere niet.

Voor 2026 kunt u vooral vier vaccinaties onthouden: griep, pneumokokken, corona en gordelroos.

Bent u 60-plusser, dan ontvangt u in principe jaarlijks een uitnodiging voor de griepprik. Voor pneumokokken bepaalt uw geboortejaar wanneer u aan de beurt bent. De coronaprik wordt in 2026 onder meer aangeboden aan iedereen vanaf 70 jaar. Bij gordelroos staat een nieuw gratis aanbod voor 60-jarigen op stapel, maar de startdatum daarvan is nog niet bekend.

Twijfelt u of een vaccinatie in uw persoonlijke situatie verstandig is? Bespreek dit dan met uw huisarts of behandelend arts. Zeker bij chronische aandoeningen, een verminderde afweer of medicijnen die het afweersysteem beïnvloeden kan het advies anders zijn dan alleen op basis van leeftijd.