De tuinslang hangt nog aan de gevel en de buitenkraan gebruikt u nog af en toe voor een gieter of een paar vuile laarzen. Nu de nachten kouder worden, is het een goed moment om te kijken hoe u die kraan klaar maakt voor de winter. Alleen buiten de knop dichtdraaien is bij een gewone kraan niet genoeg.
Een gewone buitenkraan sluit u vóór een vorstperiode van binnen af. Daarna laat u het water uit de kraan en de buitenleiding lopen. Een correct gemonteerde, zelfleeglopende vorstbestendige kraan hoeft vaak niet apart te worden afgesloten. Maar ook daarbij moet het water vrij kunnen weglopen, meestal zonder aangesloten tuinslang of besproeiingscomputer.
Moet iedere buitenkraan worden afgesloten?
Nee. De juiste aanpak hangt af van de kraan én de leiding die ernaartoe loopt. Het woord ‘vorstvrij’ op een verpakking zegt bovendien niet dat een verkeerd gemonteerde kraan of een leiding in een ijskoude schuur beschermd is.
Wat heeft u? | Wat doet u vóór de vorst? |
|---|---|
Gewone buitenkraan met een aparte afsluit- en aftapmogelijkheid binnen | Sluit de toevoer naar buiten af en tap de leiding en kraan af. |
Zelfleeglopende, vorstbestendige gevelkraan | Volg de handleiding. Verwijder aangesloten onderdelen die het leeglopen verhinderen en controleer de werking. |
Onbekend type of geen vindbare afsluitkraan | Laat een installateur of verhuurder aangeven hoe uw installatie winterklaar wordt gemaakt. |
Kraan in een onverwarmde schuur of garage | Controleer ook de aanvoerleiding. Binnen staan betekent niet automatisch vorstvrij staan. |
Waarom buiten dichtdraaien niet voldoende is
Een gewone buitenkraan stopt de waterstroom bij de uitloop, maar de leiding erachter blijft gevuld. Bevriest dat water, dan kan de kraan of leiding beschadigen. Een lek wordt soms pas zichtbaar wanneer het ijs weer smelt.
Afsluiten en aftappen zijn daarom twee verschillende handelingen. Met de afsluitkraan binnen stopt u de nieuwe aanvoer. Door daarna af te tappen haalt u het achtergebleven water uit het kwetsbare leidingdeel.
Doe dit bij voorkeur op een droge, vorstvrije dag vóór de eerste voorspelde nachtvorst. Er bestaat geen vaste datum die voor iedere winter geldt. Ook is niet te zeggen dat iedere kraan bij één nacht van min één graad bevriest: beschutting, leidingligging en de duur van de kou spelen mee. Wacht liever niet af tot er geen water meer uitkomt.
Bonfix luxe vorstvrije buitenkraan 71607
NMC Climaflex XT buisisolatie 15 mm
COHOSO beschermhoes voor buitenkraan
Een gewone buitenkraan afsluiten in 6 stappen
Dit stappenplan is bedoeld voor een gewone buitenkraan met een afzonderlijke afsluitkraan en aftapmogelijkheid binnen. Heeft uw installatie een andere opbouw, volg dan de bijbehorende instructies.
- Koppel de tuinslang en accessoires los. Haal ook de besproeiingscomputer, verdeler of andere losse onderdelen weg. Laat slang en accessoires leeglopen en berg ze op volgens de handleiding.
- Zoek de afsluitkraan van de buitenleiding. Kijk bijvoorbeeld in de meterkast, kelder of bij de plek waar de leiding door de gevel gaat. Neem een zaklamp mee. Controleer dat u de juiste leiding volgt.
- Draai deze afsluitkraan dicht. Daarmee onderbreekt u alleen de toevoer naar de buitenkraan. Forceer een vastzittende knop niet.
- Open de buitenkraan. Het resterende water kan nu weglopen. Blijft er een normale straal komen, dan is de toevoer niet goed afgesloten. Stop en controleer de afsluiting.
- Open het bijbehorende aftapkraantje. Zet er een bakje onder en laat de leiding leeglopen. Bij een installatie zonder aftappunt is niet vanzelfsprekend dat al het water via de buitenkraan weg kan.
- Zet alles in de voorgeschreven winterstand. Laat de afsluitkraan binnen dicht. Sluit het aftapkraantje na het leeglopen, tenzij uw installatie-instructie anders aangeeft. Volg voor de stand van de buitenkraan het advies hieronder.
Let op: opent u de afsluitkraan van de buitenleiding daarna weer, dan vult de leiding zich opnieuw met water. Alleen tijdelijk de hoofdkraan sluiten, aftappen en vervolgens alles weer openzetten beschermt een gewone buitenleiding dus niet gedurende de winter.
Moet de buitenkraan daarna open of dicht blijven?
Bij veel gewone buitenkranen luidt het advies: na het aftappen het aftapkraantje binnen sluiten en de buitenkraan open laten. Er bestaan ook installatie- en waterbedrijfadviezen die voorschrijven de kranen daarna weer te sluiten.
Houd daarom de instructie voor uw eigen kraan en installatie aan. Is die onbekend, vraag de installateur of verhuurder welke eindstand nodig is. In alle gevallen blijven twee zaken essentieel: het kwetsbare leidingdeel is leeg en de afgesloten toevoer vult het niet opnieuw.
Een zelfleeglopende vorstvrije gevelkraan is een ander systeem. Die loopt bij veel modellen juist leeg nadat u haar normaal heeft dichtgedraaid. Pas daarop niet zonder meer het advies ‘open laten staan’ toe.
Bij een vorstvrije kraan verdient de tuinslang extra aandacht
Een zelfleeglopende gevelkraan voert het water uit het vorstgevoelige deel na gebruik af. Daarvoor moet zij correct gemonteerd zijn en vrij kunnen leeglopen. De aanvoer en afsluiting moeten zich bevinden waar de fabrikant dat voorschrijft.
Een aangesloten tuinslang, gesloten slangpistool, verdeler of besproeiingscomputer kan die afvoer belemmeren. Haal deze daarom vóór de vorst weg volgens de instructies van uw kraan. Controleer ook of beluchtings- en afvoeropeningen vrij zijn.
Ga niet op de kleur van de knop of de leeftijd van uw woning af om het type te bepalen. Zoek een merk en model op, kijk in de woningdocumentatie of vraag de installateur. Een foto van de kraan en de aansluiting binnen helpt daarbij.
Heeft uw vorstvrije kraan na het sluiten kort een naloop? Dat kan bij het leeglopen horen. Draai de knop niet steeds harder aan. Blijft het water doorlopen, laat de werking controleren.
Geen afsluitkraan te vinden? Ga niet zomaar leidingen losmaken
Zoek eerst in de beschikbare installatietekening, oplevermap of informatie van de verhuurder. Soms zit de afsluiting op een andere plaats dan u verwacht. Soms ontbreekt een goed bruikbare aftapmogelijkheid.
Laat dan beoordelen hoe de leiding veilig kan worden afgetapt en of een extra afsluit- en aftappunt nodig is. Ga niet voor deze klus een lastige kruipruimte in als u daar niet veilig bij kunt.
Handige voorbereiding: maak een foto zodra duidelijk is welke afsluitkraan bij buiten hoort. Hang er een label ‘buitenkraan’ aan. Bewaar ook de winterinstructie bij die foto. Volgend jaar hoeft u niet opnieuw te zoeken.
Is een isolatiehoes om de kraan voldoende?
Een hoes of leidingisolatie kan het afkoelen vertragen, maar is geen vervanging voor het afsluiten en aftappen van een gewone buitenleiding. Bij langdurige kou kan water ook met isolatie bevriezen.
Let bovendien op het hele traject. Een ingepakte kraan zegt niets over een onbeschermde leiding verderop in de schuur. Laat noodzakelijke ventilatieopeningen in ruimtes met gasapparatuur vrij wanneer u tocht wilt beperken.
Bonfix luxe vorstvrije buitenkraan 71607
NMC Climaflex XT buisisolatie 15 mm
COHOSO beschermhoes voor buitenkraan
Wat als de buitenkraan al bevroren lijkt?
Komt er tijdens vorst geen water uit, forceer de kraan dan niet en gebruik geen brander of open vuur. Controleer eerst of de buitenleiding bewust is afgesloten en of de kranen binnen wel water geven.
Vermoedt u bevriezing, sluit dan de toevoer naar het getroffen leidingdeel af als dat veilig kan. Vraag een loodgieter of verhuurder om hulp, zeker wanneer de leiding achter een muur of onder de vloer loopt. Bij het ontdooien kan een eerder onzichtbare scheur gaan lekken.
Bij een lekkage die u niet met de plaatselijke afsluitkraan kunt stoppen, sluit u zo mogelijk de hoofdkraan. Komt er nergens in huis water, controleer dan ook of er een storing bij uw waterbedrijf is.
Een korte controle voor u weer naar binnen gaat
- U weet of u een gewone of zelfleeglopende kraan heeft.
- De tuinslang en losse accessoires zijn verwijderd en geleegd.
- Een gewone buitenleiding is afgesloten en afgetapt.
- De kranen staan volgens de installatie-instructie in de winterstand.
- U heeft ook eventuele leidingen in de schuur of garage gecontroleerd.
- De juiste afsluitkraan is herkenbaar voor een volgende keer.
Staat uw elektrische fiets ook in de schuur? Bekijk dan meteen wat kou betekent voor het bewaren en opladen van uw fietsaccu. En gaat u een paar dagen weg, lees dan de uitleg over de verwarming lager zetten en de verschillen tussen verwarmingssystemen.
Tot slot
De beste eerste stap is uitzoeken welke buitenkraan u heeft en waar de toevoer wordt afgesloten. Doe dat op een rustige dag, zolang het nog niet vriest. Met een lege gewone buitenleiding of een goed werkende zelfleeglopende kraan gaat u beter voorbereid de winter in.
