Een huishoudelijke hulp doet vaak meer dan stofzuigen, dweilen en schoonmaken. Wie regelmatig bij iemand thuis komt, merkt soms ook wanneer het dagelijks leven minder gemakkelijk gaat. Bijvoorbeeld als iemand vaker dingen vergeet, nauwelijks nog buiten komt of als een partner overbelast raakt. Maar wat gebeurt er als de huishoudelijke hulp minder vaak langskomt?
Dan verdwijnen niet alleen schoonmaakuren. Er zijn mogelijk ook minder momenten waarop iemand veranderingen opmerkt. Dat is belangrijk nu sommige gemeenten de huishoudelijke hulp anders organiseren en het kabinet plannen heeft om de Wmo vanaf 2029 te veranderen. Nieuwe cijfers van het CBS, het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en thuiszorgorganisatie Tzorg laten zien hoeveel mensen hierbij betrokken zijn.
Wat ziet een huishoudelijke hulp dat anderen misschien niet opmerken?
Een vaste huishoudelijke hulp komt vaak jarenlang bij dezelfde mensen over de vloer. Daardoor leert zij niet alleen het huis kennen, maar ook de gewoontes van de bewoner.
Misschien staat de koffie altijd klaar. Misschien maakt iemand graag een praatje tijdens het schoonmaken. Of ligt er normaal gesproken nauwelijks iets op de vloer.
Als dat plotseling verandert, kan het opvallen.
Bijvoorbeeld wanneer iemand:
- vaker afspraken vergeet of steeds dezelfde vraag stelt;
- moeite krijgt met gewone huishoudelijke handelingen;
- minder eet of boodschappen laat liggen;
- nauwelijks meer buiten komt of minder sociale contacten heeft;
- meer moeite krijgt met lopen of opstaan;
- een partner heeft die zichtbaar vermoeid of overbelast raakt.
Zo'n verandering betekent niet automatisch dat er iets ernstigs aan de hand is. Soms heeft iemand gewoon een mindere dag. Maar wanneer een vertrouwde hulp merkt dat iets anders gaat dan normaal, kan dat aanleiding zijn voor een gesprek.
Een huishoudelijke hulp is geen verpleegkundige of arts en stelt geen medische diagnose. Wel kan zij, binnen haar functie en de geldende privacyafspraken, een signaal bespreekbaar maken of doorgeven aan de juiste contactpersoon.
Bijna 80% van de huishoudelijke hulpen bij Tzorg merkte weleens een verandering
Hoe vaak komt dat voor?
Thuiszorgorganisatie Tzorg maakte op 6 november 2026 bekend dat uit eigen onderzoek blijkt dat bijna 80% van de huishoudelijke hulpen weleens heeft opgemerkt dat de situatie van een cliënt veranderde of verslechterde.
Dat is een opvallend hoog percentage. Het laat zien dat signaleren in de praktijk regelmatig voorkomt.
Wel is een belangrijke nuance nodig: het gaat om eigen onderzoek van Tzorg. Het percentage is geen landelijk representatief cijfer voor alle huishoudelijke hulpen. Ook zegt het niet hoe vaak een waargenomen verandering uiteindelijk tot extra zorg leidde.
In de praktijk kunnen kleine observaties waardevol zijn. Een vertrouwd gezicht merkt soms eerder dat iemand minder overzicht heeft over het huishouden, slechter ter been wordt of zich anders gedraagt.
Juist doordat de hulp regelmatig langskomt, kan zij veranderingen herkennen die tijdens een eenmalig bezoek minder opvallen.
Nieuw CBS-cijfer: ruim 565.000 Nederlanders krijgen huishoudelijke hulp
Hoeveel mensen zijn eigenlijk afhankelijk van deze ondersteuning?
Volgens de meest recente cijfers van het CBS maakten in 2025 565.925 Nederlanders gebruik van huishoudelijke hulp als Wmo-maatwerkvoorziening.
Dat zijn ruim 172.000 mensen meer dan in 2017. Een stijging van bijna 44% in acht jaar tijd.
Jaar | Gebruikers huishoudelijke hulp |
|---|---|
2017 | 393.685 |
2019 | 437.595 |
2021 | 508.460 |
2023 | 535.310 |
2025 | 565.925 |
Bron: CBS, Landelijke Monitor Wmo 2017-2025. De cijfers over 2025 zijn voorlopig. Het gaat om gebruikers van Wmo-maatwerkvoorzieningen, niet om alle particuliere huishoudelijke hulp in Nederland.
De groei hangt onder meer samen met de vergrijzing en het feit dat meer mensen op hogere leeftijd in hun eigen woning wonen. Ook het abonnementstarief, waardoor huishoudelijke hulp financieel toegankelijker werd, heeft bijgedragen aan het toenemende gebruik.
Wist u dat? Zes op de tien gebruikers zijn 75 jaar of ouder
Vooral de leeftijdsverdeling is interessant.
Uit de CBS-cijfers blijkt dat in 2025 ruim 216.000 mensen tussen 75 en 85 jaar huishoudelijke hulp ontvingen. Daarnaast ging het om ruim 130.000 mensen van 85 jaar of ouder.
Samen zijn dat 346.525 mensen van 75 jaar of ouder. Dat komt neer op ongeveer 61% van alle gebruikers van Wmo-huishoudelijke hulp.
Leeftijd | Gebruikers in 2025 |
|---|---|
Jonger dan 75 jaar | 219.400 |
75 tot 85 jaar | 216.185 |
85 jaar en ouder | 130.340 |
Bron: CBS, voorlopige cijfers 2025. De leeftijdscategorieën zijn door LangerThuisinHuis.nl samengevoegd voor deze vergelijking.
Het is juist op hogere leeftijd dat dagelijkse bezigheden voor sommige mensen meer moeite kunnen kosten. Een vaste hulp kan dan bijdragen aan een prettiger en overzichtelijker huishouden.
De cijfers vertellen overigens niet hoeveel van deze mensen weinig sociale contacten hebben of extra ondersteuning nodig hebben. Ze laten wel zien hoe groot de groep is die regelmatig huishoudelijke ondersteuning ontvangt.
Van iedere week naar eens per twee weken: waarom dat meer kan veranderen dan u denkt
In een recente reportage vertelt Tzorg dat sommige cliënten nog maar eens per twee weken huishoudelijke hulp krijgen.
Dat hoeft voor het schoonmaken niet in iedere situatie een probleem te zijn. De ene bewoner kan tussen bezoeken zelf nog veel doen, terwijl een ander meer ondersteuning nodig heeft.
Maar er verandert nog iets wanneer de hulp minder vaak komt: ook het aantal vaste persoonlijke contactmomenten neemt af.
Hoe groot is dat verschil eigenlijk?
Hoe vaak komt de hulp? | Geplande bezoeken per jaar |
|---|---|
Iedere week | Ongeveer 52 |
Iedere twee weken | Ongeveer 26 |
Iedere vier weken | Ongeveer 13 |
Rekenvoorbeeld van LangerThuisinHuis.nl op basis van 52 weken. Dit zijn geen CBS-cijfers of landelijke bezoekfrequenties. Feestdagen, vakanties, vervanging en individuele afspraken kunnen het daadwerkelijke aantal bezoeken veranderen.
Het verschil tussen iedere week en iedere twee weken is dus ongeveer 26 contactmomenten per jaar.
Dat betekent niet automatisch dat iemand daardoor minder veilig woont. Een partner, buur, familielid of andere professional kan immers ook regelmatig langskomen.
Maar bij iemand met weinig andere contacten kan die vaste huishoudelijke hulp een belangrijk onderdeel zijn van het dagelijks leven.
En wat als de hulp een keer niet komt?
Bij een tweewekelijkse planning kan het gebeuren dat er vier weken tussen twee bezoeken zitten wanneer één afspraak uitvalt en niet wordt ingehaald.
Dat noemt Tzorg ook als voorbeeld in de reportage van 6 november.
Voor iemand die zelf nog veel huishoudelijk werk kan doen, is dat misschien vooral onhandig. Maar voor iemand die het huishouden nauwelijks kan bijhouden, kan zo'n lange tussenperiode lastiger zijn.
Niet alleen de vloer blijft langer ongepoetst. Ook het vertrouwde gesprek en het moment waarop iemand merkt hoe het thuis gaat, vallen weg.
Hier zit een belangrijke vraag voor gemeenten en aanbieders: wordt bij het bepalen van de ondersteuning voldoende rekening gehouden met de situatie van de bewoner tussen de bezoeken?
De Wmo is bedoeld om passende ondersteuning te bieden. Hoe vaak huishoudelijke hulp nodig is, moet daarom afhangen van de persoonlijke omstandigheden en wat nodig is voor een schoon en leefbaar huis.
Nieuw mantelzorgonderzoek: bijna de helft van intensieve helpers heeft moeite met het huishouden
De betekenis van huishoudelijke hulp beperkt zich niet tot degene die de ondersteuning ontvangt.
Ook een partner of andere mantelzorger kan er baat bij hebben wanneer een deel van het huishoudelijke werk wordt overgenomen.
Dat wordt extra duidelijk door een nieuw rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau, gepubliceerd op 10 november 2026.
Daaruit blijkt dat 49% van de intensieve mantelzorgers moeite ervaart met het huishouden door de belasting van het zorgen. Onder alle mantelzorgers ligt dat aandeel op 26%.
Het SCP omschrijft intensieve mantelzorgers als mensen die meer dan acht uur per week hulp geven. De cijfers zijn gebaseerd op onderzoek uit 2024 en gaan niet uitsluitend over mantelzorgers van Wmo-gebruikers.
Ook blijkt dat 67% van de intensieve helpers ervaart dat de zorgsituatie hen nooit helemaal loslaat.
Dat geeft een ander perspectief op huishoudelijke ondersteuning.
Wanneer een partner veel tijd besteedt aan zorgen, afspraken regelen en opletten hoe het met de ander gaat, kan het overnemen van schoonmaakwerk ruimte geven voor andere activiteiten.
Soms is dat tijd om boodschappen te doen. Soms is het de mogelijkheid om zelf even te rusten, een wandeling te maken of een afspraak na te komen.
Huishoudelijke hulp vervangt geen mantelzorger en is ook niet hetzelfde als respijtzorg. Wel kan het overnemen van huishoudelijke taken de dagelijkse belasting verminderen.
Meer over de combinatie van hulp thuis en ondersteuning door naasten leest u in ons artikel over thuiszorg en mantelzorg bij langer thuis wonen.
De waarde van een vertrouwd gezicht is lastig in cijfers uit te drukken
Een schoon huis kunt u zien. De vloer is gedweild, het sanitair is schoon en het bed is verschoond.
Maar hoe meet u de waarde van iemand die al jaren op dezelfde dag binnenkomt, uw gewoontes kent en merkt dat u ergens mee zit?
Juist het vaste karakter van de hulp kan verschil maken.
Dat betekent niet dat een huishoudelijke hulp verantwoordelijk moet worden voor iemands gezondheid of welzijn. Het gaat om de mogelijkheid om veranderingen op te merken en deze, als dat passend is, bespreekbaar te maken.
Een goede samenwerking tussen bewoner, hulpverlener, aanbieder en gemeente helpt daarbij. Duidelijke afspraken over wie een signaal kan ontvangen zijn minstens zo belangrijk als het signaleren zelf.
Wat kunt u doen als u merkt dat huishoudelijke hulp minder vaak komt?
Heeft u huishoudelijke hulp via de Wmo en merkt u dat de ondersteuning onvoldoende is geworden? Dan is het verstandig om dit tijdig te bespreken.
- Bespreek wat er niet meer lukt. Geef aan welke huishoudelijke taken blijven liggen en waarom u die niet zelf kunt uitvoeren.
- Vraag hoe uitval wordt opgelost. Informeer bij de aanbieder naar vervanging, het inhalen van gemiste bezoeken en de afspraken die daarover zijn gemaakt.
- Maak veranderingen bespreekbaar. Merkt uw hulp of merkt u zelf dat bepaalde dagelijkse handelingen lastiger worden? Bespreek of meer of andere ondersteuning nodig is.
- Neem contact op met de gemeente. Als uw situatie is veranderd of de toegekende ondersteuning niet meer passend is, kunt u om een nieuwe beoordeling vragen.
U kunt daarbij gratis onafhankelijke cliëntondersteuning aanvragen. Een cliëntondersteuner kan helpen om uw situatie en wensen duidelijk te maken tijdens het gesprek met de gemeente.
Meer hierover leest u in ons artikel Wmo-hulp aanvragen: wacht niet tot thuis wonen onveilig wordt.
Wat gaat er vanaf 2029 veranderen aan de huishoudelijke hulp?
De discussie over de toekomst van huishoudelijke hulp is actueel. Het kabinet heeft het voornemen om reguliere huishoudelijke hulp vanaf 2029 niet langer op dezelfde manier als Wmo-maatwerkvoorziening aan te bieden.
Daarbij wil het kabinet een vangnet behouden voor mensen die deze hulp niet zelf kunnen regelen. Hoe dat vangnet precies gaat werken, moet nog worden uitgewerkt.
Dit is dus nog geen aangenomen wijziging waardoor uw huishoudelijke hulp nu automatisch stopt.
Voorlopig gelden de bestaande Wmo-regels. Ook moet een gemeente rekening houden met uw persoonlijke omstandigheden wanneer zij beoordeelt welke ondersteuning nodig is.
De nieuwe cijfers en praktijkervaringen maken duidelijk waarom de uitwerking van toekomstige plannen belangrijk is. Als huishoudelijke hulp verandert, gaat het niet uitsluitend om hoeveel tijd iemand krijgt om schoon te maken. Er kunnen ook andere gevolgen zijn voor het dagelijks leven thuis.
Bekijk ons actuele Wmo-overzicht voor meer informatie over huishoudelijke hulp, eigen bijdragen en de plannen voor de komende jaren.
Tot slot: huishoudelijke hulp is soms ook een vertrouwd moment in de week
Voor honderdduizenden Nederlanders zorgt huishoudelijke hulp ervoor dat het huis prettig en leefbaar blijft.
De recente cijfers laten zien dat daar soms meer bij komt kijken. Een vaste hulp kan veranderingen opmerken, de dagelijkse belasting van een mantelzorger helpen verminderen en voor sommige bewoners een vertrouwd contactmoment zijn.
Niet iedere bewoner heeft dezelfde behoefte. Voor de een is schoonmaakondersteuning voldoende, terwijl bij een ander ook extra begeleiding of contact nodig kan zijn.
Het is daarom belangrijk om niet alleen te kijken hoeveel schoonmaakwerk er gedaan moet worden, maar ook of de ondersteuning als geheel nog goed aansluit bij het dagelijks leven.
