Uw dochter kijkt even of de energierekening is betaald. Uw zoon doet een overboeking wanneer u op vakantie bent. Een en/of-rekening lijkt dan een handige oplossing: u kunt allebei bij dezelfde bankrekening.
Maar samen bij het geld kunnen, betekent niet automatisch dat het geld van u samen is. Dat onderscheid is belangrijk bij de belastingaangifte, bij schenkingen en wanneer een van u overlijdt.
Wilt u vooral hulp bij betalingen? Bekijk dan ook wat een bankmachtiging voor u kan regelen. In dit artikel vergelijken we de mogelijkheden voor u en uw volwassen kind.
Wat is een en/of-rekening?
Een en/of-rekening is een bankrekening met meerdere rekeninghouders. U en uw kind kunnen deze in beginsel ieder afzonderlijk gebruiken, bijvoorbeeld om een betaling te doen of geld op te nemen. Welke andere handelingen mogelijk zijn, hangt af van de bankvoorwaarden.
Daar horen ook verantwoordelijkheden bij. Rabobank vermeldt bijvoorbeeld dat rekeninghouders samen verantwoordelijk zijn als er onvoldoende geld op de gezamenlijke rekening staat.
Bespreek daarom vooraf met de bank:
- Of rood staan mogelijk is en wie een tekort moet aanvullen.
- Welke limieten gelden en wie die mag aanpassen.
- Voor welke wijzigingen u allebei toestemming moet geven.
- Hoe u de rekening later weer op één naam kunt zetten.
Een mederekeninghouder toevoegen is daarmee een andere keuze dan iemand toestemming geven om enkele bankzaken voor u te regelen.
Wordt de helft van uw spaargeld van uw kind?
Nee, niet alleen doordat de naam van uw kind op de rekening staat.
Volgens de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie hangt de eigendom bij een en/of-rekening tussen ouder en kind af van hun afspraken. Zonder andere afspraken blijft het geld van degene van wie het afkomstig is, of voor wie het is gestort. Leg afwijkende afspraken schriftelijk vast.
Een fictief voorbeeld: mevrouw De Vries heeft €25.000 opgebouwd uit haar eigen inkomsten. Zij voegt haar dochter toe om te helpen met betalingen. Zij spreken geen schenking of gezamenlijk eigendom af. Haar dochter wordt hierdoor niet vanzelf eigenaar van €12.500.
Bewaar daarom oude rekeningafschriften en leg vast waarom u de rekening samen gebruikt. Dat helpt om later uit te leggen hoe de situatie is ontstaan.
Wie geeft het saldo op bij de belastingaangifte?
De Belastingdienst maakt onderscheid tussen een rekening met een fiscale partner en een rekening met iemand die geen fiscale partner is.
Heeft u een en/of-rekening met uw kind en bent u geen fiscale partners? Dan geeft ieder alleen het gedeelte aan dat van hem of haar is. Voor de bank- en spaartegoeden gaat het om de waarde op 1 januari van het jaar waarover u aangifte doet.
Controleer dus de vooraf ingevulde gegevens. Verdeel het saldo niet zonder reden ieder voor de helft. Staat er geld van u beiden op de rekening? Zorg dan dat u de verdeling kunt onderbouwen met stortingen, afspraken en afschriften.
Hoeveel belasting u uiteindelijk betaalt, hangt ook af van uw overige fiscale situatie. Alleen een rekening op twee namen zetten, maakt uw vermogen niet kleiner.
Een bankmachtiging: hulp zonder een tweede rekeninghouder
Bij een bankmachtiging blijft de rekening op uw naam. Uw kind krijgt toestemming om bepaalde bankzaken namens u te doen.
De mogelijkheden verschillen per bank. Bij Rabobank kan een gemachtigde bijvoorbeeld betalingen uitvoeren, bij- en afschrijvingen bekijken en met een extra betaalpas geld opnemen. Een rekening opzeggen of bepaalde limieten aanpassen valt daar niet onder.
Als u vooral wilt dat uw kind de maandelijkse betalingen controleert of af en toe boodschappen voor u betaalt, is een bankmachtiging daarom een mogelijkheid om eerst met uw bank te bespreken.
Geef uw eigen bankpas en pincode niet door. Laat uw bank de toegang voor uw kind officieel regelen. ABN AMRO benadrukt dat een machtiging iets anders is dan uw eigen pas en pincode afstaan.
Vraag ook hoe u de machtiging kunt wijzigen of beëindigen wanneer uw wensen veranderen.
Welke regeling past bij wat u wilt?
Uw wens | Mogelijkheid om te bespreken |
|---|---|
Mijn kind helpt met overboekingen en controleert betalingen. | Een bankmachtiging voor de betreffende rekening. |
We willen de rekening allebei zelfstandig als rekeninghouder gebruiken. | Een en/of-rekening, met duidelijke afspraken over gebruik en verantwoordelijkheden. |
Mijn kind moet later ook andere financiële zaken kunnen regelen als ik dat zelf niet meer kan. | Een notariële volmacht of levenstestament. |
Ik wil vastleggen wat er na mijn overlijden met mijn bezittingen gebeurt. | Een testament; een gezamenlijke rekening vervangt dit niet. |
Deze mogelijkheden kunnen naast elkaar bestaan. Begin bij de taken die u wilt laten uitvoeren. Vraag daarna welke bevoegdheden daarvoor nodig zijn.
Wat gebeurt er met de rekening als u overlijdt?
Een en/of-rekening wordt meestal niet geblokkeerd wanneer één rekeninghouder overlijdt. Een gewone machtiging voor een rekening die uitsluitend op naam van de overledene staat, eindigt bij diens overlijden. Meld het overlijden bij de bank en vraag welke procedure geldt.
Dat uw kind een gezamenlijke rekening mogelijk kan blijven gebruiken, zegt nog niet wie het saldo erft. Uw aandeel behoort tot uw nalatenschap.
Stel dat u meerdere kinderen heeft en één van hen mederekeninghouder is. Die tenaamstelling maakt dat kind niet automatisch de enige erfgenaam van het geld. Wie erft en wie de nalatenschap mag afwikkelen, volgt uit de wettelijke regels, een eventueel testament en de toepasselijke bevoegdheden.
Laat het kind daarom niet alvast het saldo naar zichzelf overmaken om het ‘veilig te stellen’. Bespreek eerst met de bank en degene die de nalatenschap afwikkelt wat er mag en nodig is. Soms vraagt de bank om een verklaring van erfrecht; dat is niet in iedere situatie verplicht.
Meer achtergrond vindt u in ons artikel over erfbelasting voor kinderen.
En als u zelf niet meer kunt beslissen?
Hulp bij bankieren en vertegenwoordiging bij wilsonbekwaamheid zijn verschillende zaken.
Een gewone bankmachtiging heeft een beperkte reikwijdte. Daarmee zijn bijvoorbeeld uw hypotheekzaken of beslissingen buiten de bank niet automatisch geregeld. Ook moet duidelijk zijn wie toezicht houdt wanneer u zelf niet meer kunt controleren wat er gebeurt.
In een levenstestament kunt u vastleggen wie namens u mag handelen en welke wensen daarbij gelden. Dat kan gaan over financiële, medische en persoonlijke zaken. U kunt ook alleen voor uw financiële zaken een notariële volmacht laten opstellen.
Bespreek met de notaris wanneer de bevoegdheden ingaan, wie als vervanger kan optreden en hoe verantwoording wordt afgelegd. Regel dit terwijl u de gevolgen van uw keuzes kunt overzien. De notaris beoordeelt uw wilsbekwaamheid bij het vastleggen.
Vraag vervolgens aan uw bank hoe de notariële regeling wordt verwerkt. Ga er niet van uit dat uw kind door de gezamenlijke rekening automatisch al uw andere zaken kan regelen.
Lees ook onze uitleg over het levenstestament.
Leg deze vijf afspraken samen vast
Een kort gesprek aan de keukentafel is een goed begin. Maak het daarna concreet. U kunt deze vragen als gesprekslijst gebruiken:
- Waarvoor gebruiken we de rekening? Alleen voor uw boodschappen en vaste lasten, of ook voor gezamenlijke uitgaven?
- Welke betalingen overleggen we vooraf? Spreek bijvoorbeeld een bedrag af waarboven uw kind eerst contact opneemt. Vraag de bank apart of zo’n grens technisch is in te stellen.
- Hoe houden we de administratie bij? Bewaar bonnen van voorgeschoten aankopen en gebruik herkenbare omschrijvingen bij terugbetalingen.
- Hoe houden we overzicht? Plan bijvoorbeeld eenmaal per maand een moment om de afschriften samen door te nemen.
- Wat doen we als de situatie verandert? Denk aan verhuizing, ziekte, een andere helper of de wens om de gezamenlijke rekening te beëindigen.
Maak bij een terugbetaling duidelijk waarvoor die is bedoeld. ‘Boodschappen voorgeschoten op 12 mei’ is later makkelijker te begrijpen dan een overboeking zonder omschrijving.
Wilt u uw kind daarnaast geld schenken? Behandel dat als een afzonderlijke beslissing en controleer de schenkingsregels. U leest daarover meer bij belastingvrij schenken aan kinderen.
Heeft u meer kinderen? Bespreek desgewenst hoe u hen informeert over de praktische taakverdeling. U bepaalt zelf welke informatie u tijdens uw leven wilt delen. Een helder overzicht kan uw helpende kind later veel uitleg besparen.
Heeft u al een en/of-rekening met uw kind?
U hoeft niet meteen alles te veranderen. Begin met een controle van de huidige situatie.
Pak het rekeningoverzicht erbij en bekijk wie als rekeninghouder en wie als gemachtigde geregistreerd staat. Controleer vervolgens welke afspraken u heeft vastgelegd en of die nog passen bij de hulp die u wilt.
Stel daarna deze concrete vraag aan uw bank: ‘Mijn kind helpt mij met deze taken. Is een gezamenlijke rekening daarvoor nodig, of kan het ook met een machtiging?’
Wilt u een mederekeninghouder verwijderen? Vraag naar de voorwaarden. Bij Rabobank is daarvoor bijvoorbeeld ook instemming van de andere rekeninghouder nodig. Ga dus niet uit van dezelfde procedure als bij het intrekken van een machtiging.
Kies uiteindelijk de regeling die past bij uw dagelijkse leven én uw wensen voor later. Duidelijke afspraken zorgen ervoor dat hulp met geldzaken overzichtelijk blijft, voor u en voor uw kind.
