Ook drinkwater wordt duurder in 2027: zoveel betaalt een gemiddeld huishouden extra

Gas, elektriciteit en boodschappen: veel huishoudens letten inmiddels scherp op wat er iedere maand van de rekening gaat. Vanaf 2027 komt daar opnieuw een kleine verhoging bij.

Het kabinet wil de belasting op drinkwater vanaf 1 januari 2027 met €0,10 per 1.000 liter verhogen.

Een gemiddeld huishouden gebruikt volgens de Rijksoverheid ongeveer 90.000 tot 110.000 liter drinkwater per jaar. Alleen door deze belastingmaatregel gaat zo'n huishouden daardoor ongeveer:

€9 tot €11 per jaar extra betalen.

Dat lijkt misschien niet veel. Maar het gaat alleen om de hogere belasting. Drinkwaterbedrijven stellen daarnaast ieder jaar hun eigen tarieven en vaste kosten vast. De uiteindelijke waterrekening in 2027 kan daardoor méér veranderen.

En er is nog iets belangrijks: de verhoging is op dit moment nog een voorstel uit het Belastingplan 2027. Tweede en Eerste Kamer moeten er nog mee instemmen.

In het kort: wat verandert er aan drinkwater in 2027?

Voor een gewoon huishouden is vooral die 10 cent extra belasting per 1.000 liter relevant.

Het verdwijnen van het maximum van 50.000 m³ speelt vrijwel uitsluitend bij extreem grote verbruikers en bedrijven.

1.000 liter water klinkt veel, maar is maar 1 kubieke meter

Op uw waterrekening staat het verbruik meestal niet in liters maar in kubieke meters, afgekort als m³.

Dat klinkt ingewikkelder dan het is:

1 m³ = 1.000 liter water.

Gebruikt u in een jaar 100 m³?

Dan heeft uw huishouden:

100.000 liter drinkwater

gebruikt.

Bij de voorgestelde belastingverhoging van €0,10 per m³ betekent dat:

100 × €0,10 = €10 extra belasting per jaar.

Zo ziet de verhoging eruit bij verschillende verbruiken

De verhoging zelf is eenvoudig te berekenen.

* Alleen de voorgestelde verhoging van de Belasting op Leidingwater met €0,10 per m³ is meegenomen. Andere tariefwijzigingen en de btw-effecten zijn hierin niet verwerkt.

Hoeveel u werkelijk meer betaalt, hangt dus vooral af van uw eigen watergebruik.

Maar uw volledige waterrekening kan méér dan €9 tot €11 stijgen

Dit onderscheid is belangrijk.

De overheid verhoogt niet rechtstreeks de volledige prijs van uw drinkwater met €9 tot €11.

Het kabinet stelt alleen voor de Belasting op Leidingwater te verhogen.

Uw uiteindelijke rekening bestaat uit meer onderdelen.

Grofweg betaalt u voor:

• het drinkwater dat u daadwerkelijk gebruikt;
• vaste kosten of vastrecht voor uw aansluiting;
• Belasting op Leidingwater;
• eventuele provinciale heffingen;
• 9% btw.

Uw drinkwaterbedrijf bepaalt zelf het tarief voor de levering en het vastrecht.

Die bedragen verschillen per drinkwaterbedrijf en worden normaal gesproken ieder jaar opnieuw vastgesteld.

Het is daarom op 18 oktober 2026 nog te vroeg om te zeggen:

“Iedere Nederlander betaalt volgend jaar precies €10 meer voor water.”

Dat klopt niet.

€9 tot €11 is de officiële inschatting van de extra kosten voor een gemiddeld huishouden door alléén de voorgestelde belastingverhoging.

De drinkwaterbedrijven kunnen hun eigen tarieven voor 2027 daarnaast nog aanpassen.

Hoeveel kost 1.000 liter water eigenlijk?

Dat verschilt per drinkwaterbedrijf.

Nederland is opgedeeld in verschillende verzorgingsgebieden. U kunt meestal niet zelf kiezen bij welk drinkwaterbedrijf u klant bent.

De prijs bestaat bovendien uit verschillende onderdelen.

Brabant Water rekent bijvoorbeeld in 2026 voor huishoudens €1,51 per 1.000 liter inclusief belastingen en btw. Bij Vitens bedraagt de consumentenprijs in 2026 €1,34 per m³ inclusief btw.

Daar komen vaste kosten bij.

Dat verschil laat meteen zien waarom één landelijke voorspelling van de complete waterrekening lastig is.

De belasting is landelijk, de drinkwatertarieven zijn dat niet.

Waarom wordt de belasting op drinkwater hoger?

Het kabinet noemt twee belangrijke redenen.

De verhoging levert extra belastinginkomsten op. De overheid verwacht ongeveer €111 miljoen per jaar extra binnen te krijgen.

Daarnaast wil het kabinet zuiniger watergebruik stimuleren.

Dat wordt steeds belangrijker doordat Nederland tijdens droge perioden tegen grenzen aanloopt.

Drinkwater lijkt misschien onbeperkt beschikbaar. We draaien de kraan open en er komt water uit.

Maar voordat dat gebeurt, moet water worden:

• gewonnen uit grond- of oppervlaktewater;
• gezuiverd;
• gecontroleerd;
• opgeslagen;
• door duizenden kilometers leiding vervoerd.

Tegelijkertijd groeit de bevolking, worden meer woningen gebouwd en kunnen droge zomers de beschikbaarheid van water onder druk zetten.

De overheid wil het gemiddelde drinkwatergebruik daarom terugdringen.

Hoeveel water gebruikt één persoon gemiddeld?

Milieu Centraal gaat uit van ongeveer 129 liter drinkwater per persoon per dag op basis van de beschikbare landelijke gebruiksgegevens.

Dat is ongeveer:

47.000 liter per persoon per jaar.

Of:

47 m³.

Een huishouden met twee personen komt bij zo'n gemiddeld individueel gebruik rond:

94 m³ per jaar

uit.

De voorgestelde verhoging van 10 cent per m³ betekent bij dat verbruik ongeveer:

€9,40 extra belasting per jaar.

Dat sluit goed aan bij de inschatting van de Rijksoverheid van ongeveer €9 tot €11 extra voor een gemiddeld huishouden.

Waar gebruiken we thuis eigenlijk zoveel water voor?

De kraan waar u een glas water onder houdt is maar een klein deel van het huishoudelijke watergebruik.

Een groot gedeelte gaat naar dagelijkse handelingen zoals:

• douchen en baden;
• toilet doorspoelen;
• kleding wassen;
• afwassen;
• schoonmaken;
• koken en drinken;
• tuin sproeien.

Vooral douchen tikt behoorlijk aan.

Volgens Milieu Centraal wordt ruim 40 procent van het huishoudelijke drinkwater gebruikt voor baden en douchen met warm water.

Daar zit dus ook de gemakkelijkste besparing.

Eén minuut korter douchen kan meer schelen dan de hele belastingverhoging

Dit is misschien wel het interessantste rekensommetje van het artikel.

Een waterbesparende douchekop gebruikt maximaal ongeveer 7,2 liter per minuut.

Doucht één persoon iedere dag één minuut korter?

Dan kan dat op jaarbasis al ongeveer zijn:

7,2 × 365 = 2.628 liter water.

Dat is ruim 2,6 m³.

Heeft u een gewone douche die bijvoorbeeld 9 of 10 liter per minuut gebruikt, dan kan de besparing nog groter zijn.

En u bespaart niet alleen water.

Het douchewater hoeft ook niet meer te worden verwarmd.

Daardoor bespaart u óók gas of elektriciteit.

Dat financiële voordeel kan veel groter zijn dan de paar euro extra drinkwaterbelasting.

Lees ook: Energiekosten 2027: wordt uw energierekening hoger of lager?

Water besparen zonder dat u er comfort voor hoeft in te leveren

Niemand hoeft vanwege een tientje belastingverhoging ineens extreem zuinig te gaan leven.

Er zijn wel een paar eenvoudige plekken waar ongemerkt veel water verloren kan gaan.

1. Controleer uw douchekop

Een waterbesparende douchekop gebruikt maximaal ongeveer 7,2 liter per minuut.

U kunt eenvoudig controleren hoeveel uw douche gebruikt.

Neem een emmer en laat de douche precies één minuut lopen.

Zit er daarna 10 liter water in?

Dan gebruikt uw douche ongeveer:

10 liter per minuut.

Zit er 6,5 liter in?

Dan is het verbruik aanzienlijk lager.

2. Laat de kraan niet onnodig lopen

Bij tandenpoetsen, scheren of afwassen hoeft de kraan niet voortdurend open te staan.

Een paar minuten stromend water lijkt weinig, maar dagelijks telt het flink op.

3. Controleer het toilet

Een toilet dat langzaam blijft doorlopen kan ongemerkt veel water verspillen.

Soms hoort u het nauwelijks.

Controleer daarom af en toe of er na het doorspoelen geen water blijft lopen.

4. Repareer lekkende kranen

Een druppelende kraan lijkt onschuldig.

Maar duizenden druppels per dag worden op jaarbasis tientallen of zelfs honderden liters.

5. Draai wasmachine en vaatwasser pas als ze redelijk vol zijn

Moderne apparaten zijn veel zuiniger dan vroeger, maar een halflege machine gebruikt meestal nog steeds onnodig water en energie.

Gebruik waar mogelijk het eco-programma.

6. Gebruik regenwater in de tuin

Voor planten hoeft u geen drinkwater te gebruiken wanneer er regenwater beschikbaar is.

Een regenton kan vooral in voorjaar en zomer veel kraanwater besparen.

Moet u minder water drinken?

Nee.

Dat is nadrukkelijk niet waar deze maatregel over gaat.

Probeer niet op uw gezondheid te besparen door minder te drinken.

Het water dat wij daadwerkelijk opdrinken is maar een heel klein deel van het totale huishoudelijke waterverbruik.

Zeker bij warm weer is voldoende drinken belangrijk.

Wilt u zuiniger omgaan met water, kijk dan eerder naar:

• douchetijd;
• toilet;
• wasmachine;
• lekkages;
• tuin;
• voortdurend stromende kranen.

Daar valt veel meer te winnen.

De waterrekening is iets anders dan de waterschapsbelasting

Hier ontstaat regelmatig verwarring.

U kunt verschillende rekeningen krijgen waarop het woord 'water' voorkomt.

Maar ze zijn niet hetzelfde.

Drinkwaterrekening

Deze krijgt u van uw drinkwaterbedrijf.

U betaalt onder andere voor:

• de levering van drinkwater;
• uw verbruik;
• vastrecht;
• belasting;
• btw.

Waterschapsbelasting

Deze betaalt u aan uw waterschap of een regionale belastingorganisatie.

Daarmee worden bijvoorbeeld betaald:

• dijken;
• waterbeheer;
• rioolwaterzuivering;
• onderhoud van sloten en watergangen.

Rioolheffing

Deze kan door uw gemeente worden geheven.

Het geld wordt gebruikt voor het gemeentelijke rioolstelsel en de afvoer van afval- en regenwater.

Een stijging van de Belasting op Leidingwater betekent dus niet automatisch dat uw waterschapsbelasting met hetzelfde bedrag stijgt.

Het zijn verschillende belastingen.

Waarom staat er belasting én btw op uw waterrekening?

Op de drinkwaterrekening ziet u meer dan één belasting.

Over drinkwater wordt 9% btw gerekend.

Daarnaast betaalt u de Belasting op Leidingwater.

Een opvallend detail is dat de btw wordt berekend over het bedrag waarin de Belasting op Leidingwater al is verwerkt.

U betaalt daardoor feitelijk ook btw over deze belasting.

Dat systeem bestaat nu al en is niet nieuw voor 2027.

Wat verandert er met het maximum van de waterbelasting?

Tot enkele jaren geleden gold de Belasting op Leidingwater maar over een beperkt aantal kubieke meters per aansluiting.

Dat verandert stapsgewijs.

In 2026 ligt het zogenoemde heffingsplafond op 50.000 m³ per jaar.

Vanaf 2027 moet dit maximum helemaal verdwijnen.

Dat klinkt misschien alsof het grote gevolgen heeft voor gewone huishoudens.

Dat is niet zo.

50.000 m³ is:

50 miljoen liter water.

Een gemiddeld huishouden gebruikt slechts ongeveer 90 tot 110 m³.

Voor particuliere huishoudens maakt het afschaffen van dit enorme plafond daardoor praktisch geen verschil.

De maatregel is vooral relevant voor grote bedrijven en instellingen die zeer veel drinkwater gebruiken.

Wanneer weten we precies wat drinkwater in 2027 kost?

Waarschijnlijk pas later in 2026.

Er spelen namelijk twee aparte ontwikkelingen.

De belasting

Het voorstel om de belasting met €0,10 per m³ te verhogen staat in het Belastingplan 2027.

Het kabinet heeft dit op 15 september 2026 gepresenteerd.

De Tweede en Eerste Kamer moeten er nog over stemmen.

De behandeling vindt plaats in het najaar van 2026.

Het tarief van uw drinkwaterbedrijf

Drinkwaterbedrijven stellen daarnaast hun eigen tarieven voor 2027 vast.

Daarbij gaat het bijvoorbeeld om:

• prijs per kubieke meter;
• vastrecht;
• andere kosten.

Daarom kunnen we nu al redelijk goed aangeven wat de belastingmaatregel betekent, maar nog niet voor ieder huishouden de volledige waterrekening voor 2027 voorspellen.

Wordt water overal in Nederland evenveel duurder?

De extra landelijke belasting van €0,10 per m³ is in principe hetzelfde.

Maar uw complete waterrekening verschilt per regio.

Nederland kent meerdere drinkwaterbedrijven, waaronder:

• Vitens;
• Brabant Water;
• Evides;
• Dunea;
• PWN;
• Waternet;
• WMD;
• WML;
• Oasen;
• PWN.

U kunt uw leverancier meestal niet zelf kiezen. Welk bedrijf u heeft, hangt af van waar u woont.

Ieder bedrijf heeft zijn eigen drinkwatertarief en vaste kosten.

Daarom kan iemand in Brabant een ander bedrag per 1.000 liter betalen dan iemand in Gelderland of Zuid-Holland.

Kunt u overstappen naar een goedkoper waterbedrijf?

Nee, normaal gesproken niet.

Dat is anders dan bij gas, elektriciteit, internet of een zorgverzekering.

Drinkwaterbedrijven hebben een eigen verzorgingsgebied.

Woont u binnen dat gebied, dan krijgt u uw drinkwater van dat bedrijf.

U kunt dus niet even overstappen omdat een ander drinkwaterbedrijf een lager tarief per m³ rekent.

Juist daarom loont het vooral om naar uw eigen verbruik te kijken wanneer u de waterrekening wilt verlagen.

Hoe kunt u uw eigen waterverbruik controleren?

Kijk op uw laatste jaarafrekening.

Daar staat meestal hoeveel kubieke meter water u in het afgelopen jaar heeft gebruikt.

U kunt daarnaast de watermeter bekijken.

Schrijf bijvoorbeeld vandaag de meterstand op en doe dat over een maand opnieuw.

Het verschil is uw verbruik in die periode.

Een handige controle op lekkage

Wilt u weten of er ergens ongemerkt water weglekt?

Zorg dan dat:

• alle kranen dicht zijn;
• de wasmachine niet draait;
• de vaatwasser uitstaat;
• niemand het toilet doorspoelt.

Kijk vervolgens naar de watermeter.

Blijft deze toch bewegen?

Dan kan ergens water worden gebruikt of verloren gaan.

Bij twijfel kunt u dit verder laten controleren.

Hoeveel scheelt 10 m³ minder water gebruiken?

10 m³ is:

10.000 liter water.

Alleen op basis van de voorgestelde extra belasting van 10 cent per m³ scheelt dat maar:

€1 per jaar.

Dat maakt meteen duidelijk dat u niet puur vanwege deze belastingmaatregel water hoeft te besparen.

De echte besparing kan groter zijn doordat u óók minder betaalt voor het water zelf.

En wanneer u minder warm water gebruikt, bespaart u daarnaast energie.

Daarom levert minder en korter douchen financieel meestal veel meer op dan bijvoorbeeld een paar glazen water minder drinken.

Heeft u alleen AOW? Dan gelden dezelfde watertarieven

Er bestaat geen apart landelijk drinkwatertarief voor AOW'ers of 65-plussers.

U betaalt dezelfde tarieven als andere huishoudens binnen het verzorgingsgebied van uw drinkwaterbedrijf.

Wel kan het juist na pensionering verstandig zijn uw vaste lasten af en toe opnieuw te bekijken.

Denk daarbij niet alleen aan water, maar ook aan:

• gas en elektriciteit;
• verzekeringen;
• abonnementen;
• gemeentelijke belastingen;
• zorgverzekering.

Kleine bedragen lijken afzonderlijk misschien niet belangrijk, maar samen kunnen veranderingen in vaste lasten wel degelijk merkbaar worden.

Gaat uw maandbedrag meteen met €1 omhoog?

Niet noodzakelijk.

De officiële belastingverhoging kost een gemiddeld huishouden naar verwachting ongeveer €9 tot €11 per jaar.

Dat is omgerekend:

ongeveer 75 tot 92 cent per maand.

Maar drinkwaterbedrijven werken met voorschotten.

Uw maandelijkse voorschot kan tegelijk veranderen doordat:

• het drinkwatertarief wijzigt;
• het vastrecht verandert;
• uw verwachte verbruik anders is;
• de belastingen veranderen.

Een verhoging van bijvoorbeeld €2 per maand betekent dus niet automatisch dat die volledige €2 door de nieuwe waterbelasting komt.

Controleer daarvoor de nieuwe tarieven en uw jaarrekening.

Hoeveel gaat een gemiddeld huishouden in 2027 nu echt extra betalen?

Op dit moment kunnen we één bedrag redelijk goed benoemen:

ongeveer €9 tot €11 per jaar extra door de voorgestelde verhoging van de Belasting op Leidingwater.

Maar dat is niet noodzakelijk de totale prijsstijging van uw drinkwaterrekening.

Daarvoor moeten de drinkwaterbedrijven eerst hun definitieve tarieven voor 2027 bekendmaken.

De uiteindelijke rekening kan daarom hoger of lager uitvallen dan alleen deze €9 tot €11 extra.

Dit artikel wordt bijgewerkt zodra de definitieve tarieven voor 2027 bekend zijn.

Tot slot

Drinkwater blijft in Nederland relatief goedkoop, maar ook deze vaste last lijkt in 2027 iets hoger te worden.

Het kabinet wil de belasting op drinkwater met 10 cent per 1.000 liter verhogen.

Voor een gemiddeld huishouden betekent dat naar verwachting ongeveer:

€9 tot €11 extra per jaar.

Het bedrag is op zichzelf beperkt. Toch is het goed om te weten dat dit alleen de belastingverhoging is. Uw drinkwaterbedrijf kan daarnaast de eigen tarieven en vaste kosten aanpassen.

Wie iets wil besparen, hoeft niet moeilijk te doen.

Een minuut korter douchen, een lekkende kraan repareren of een doorlopend toilet herstellen levert waarschijnlijk meer op dan obsessief ieder glas kraanwater proberen te besparen.

En misschien nog belangrijker: water besparen bij het douchen bespaart niet alleen water, maar ook energie.

Zo verlaagt u twee rekeningen tegelijk.