De boodschappen worden gemiddeld iets goedkoper, maar het verwarmen van uw huis wordt juist flink duurder. Dat klinkt tegenstrijdig. Toch is dit precies wat uit de nieuwste inflatiecijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) naar voren komt.
Gas was in oktober 2026 gemiddeld 11,7 procent duurder dan een jaar eerder. Voedingsmiddelen waren daarentegen 1,1 procent goedkoper. Tegelijkertijd steeg de totale inflatie naar 3,7 procent.
Het CBS maakte de definitieve cijfers op dinsdag 10 november bekend. Vooral de hogere energieprijzen zorgen ervoor dat het dagelijks leven duurder wordt.
Maar wat betekenen deze percentages voor uw eigen portemonnee? Waarom stijgt de inflatie terwijl eten gemiddeld goedkoper is geworden? En waar kunt u op letten nu het koudere seizoen is begonnen?
Nieuwe inflatiecijfers: gas stijgt, voedingsmiddelen dalen
Het CBS meet iedere maand hoeveel duurder of goedkoper producten en diensten zijn geworden in vergelijking met dezelfde maand een jaar eerder.
In oktober 2026 bedroeg de inflatie 3,7 procent. Dat betekent dat consumenten gemiddeld 3,7 procent meer betaalden voor dezelfde samenstelling van goederen en diensten als in oktober 2025.
Een maand eerder, in september, bedroeg de inflatie nog 3,4 procent.
De belangrijkste oorzaak van de hogere inflatie is volgens het CBS de prijsontwikkeling van energie.
Tabel 1. Hoeveel zijn de prijzen gestegen of gedaald?
Product of categorie | September 2026 | Oktober 2026 |
|---|---|---|
Gas | +7,4% | +11,7% |
Benzine | +27,3% | +22,6% |
Diesel | +45,8% | +44,4% |
Voedingsmiddelen | -1,7% | -1,1% |
Totale inflatie | +3,4% | +3,7% |
Bron: CBS, 10 november 2026. Alle percentages vergelijken de betreffende maand met dezelfde maand een jaar eerder. Een minteken betekent een gemiddelde prijsdaling.
Vooral de stijging van de gasprijs valt op. In september lag de gemiddelde gasprijs nog 7,4 procent hoger dan een jaar eerder. In oktober was dat verschil opgelopen tot 11,7 procent.
Ook de prijzen van benzine en diesel liggen aanzienlijk hoger dan een jaar geleden. De jaarlijkse prijsstijging van deze brandstoffen werd in oktober wel iets kleiner.
Hoe kan de inflatie stijgen als boodschappen goedkoper worden?
Dat komt doordat inflatie niet alleen over boodschappen gaat.
Het CBS kijkt naar een groot pakket producten en diensten. Daarin zitten onder meer de kosten voor wonen, energie, vervoer, voedingsmiddelen, kleding, verzekeringen en vrijetijdsbesteding.
Niet iedere uitgave weegt even zwaar mee.
Wanneer gas aanzienlijk duurder wordt, kan dat de totale inflatie omhoogduwen, zelfs als andere producten in prijs dalen.
Bij voedingsmiddelen gebeurde bovendien iets opvallends.
In september lagen de prijzen nog gemiddeld 1,7 procent lager dan een jaar eerder. In oktober bedroeg die daling 1,1 procent.
Voedingsmiddelen zijn dus nog steeds gemiddeld goedkoper dan een jaar geleden, maar de prijsdaling wordt kleiner.
Daardoor helpt de daling van de voedselprijzen minder om de totale inflatie af te remmen.
Niet iedere boodschap is goedkoper geworden
De gemiddelde prijsdaling betekent niet dat u bij de supermarkt voor ieder product minder betaalt.
Sommige producten en merken kunnen juist duurder zijn geworden.
Ook maakt het verschil waar u boodschappen doet, welke merken u koopt en welke aanbiedingen u gebruikt.
Een huishouden dat vooral huismerken koopt, kan een heel andere prijsontwikkeling ervaren dan iemand die voornamelijk A-merken aanschaft.
Kijk daarom niet alleen naar de totaalprijs op de kassabon, maar vergelijk bij producten ook de prijs per kilo of liter.
Waar komt de inflatie van 3,7 procent vandaan?
Het CBS berekent ook welke grote uitgavencategorieën het meest bijdragen aan de inflatie.
Daaruit blijkt dat huisvesting, water en energie samen een belangrijke rol spelen.
Tabel 2. Welke uitgaven dragen het meest bij aan de inflatie?
Uitgavencategorie | Bijdrage september | Bijdrage oktober |
|---|---|---|
Huisvesting, water en energie | +1,03 | +1,14 |
Vervoer | +1,02 | +1,04 |
Horeca | +0,30 | +0,28 |
Recreatie, sport en cultuur | +0,26 | +0,26 |
Voedingsmiddelen en alcoholvrije dranken | -0,21 | -0,14 |
Bron: CBS. De cijfers geven de bijdrage aan de totale inflatie weer in procentpunten, niet de procentuele prijsstijging binnen de betreffende categorie. Alleen een selectie van categorieën is weergegeven.
De categorie huisvesting, water en energie draagt in oktober 1,14 procentpunt bij aan de totale inflatie van 3,7 procent.
Dat is meer dan in september.
Belangrijk is dat deze categorie breder is dan alleen aardgas. Ook andere woon- en energiekosten tellen mee.
Vervoer levert eveneens een aanzienlijke bijdrage aan de stijgende prijzen.
Voedingsmiddelen hebben juist een negatief effect op de inflatie, doordat de prijzen gemiddeld lager liggen dan vorig jaar.
Het effect is alleen minder groot geworden.
Wat betekent 11,7 procent duurder gas voor uw energierekening?
Dat is voor veel huishoudens de belangrijkste vraag.
De stijging van 11,7 procent is een landelijk gemiddelde van de gemeten gasprijsontwikkeling. Het is geen automatische verhoging die iedere energieleverancier op uw rekening toepast.
Hoeveel u daadwerkelijk betaalt, hangt onder andere af van uw energiecontract, uw verbruik en de verschillende vaste en variabele kosten.
Heeft u een vast energiecontract?
Dan blijft uw afgesproken leveringstarief in principe gelijk zolang de vaste contractperiode loopt.
Ook als de gemiddelde gasprijs stijgt, hoeft u daardoor niet meteen meer te betalen voor iedere kubieke meter gas die u gebruikt.
Dat kan veranderen wanneer uw contract afloopt en u een nieuw contract afsluit.
Let wel op: een vast leveringstarief betekent niet dat alle onderdelen van uw energierekening vaststaan. Belastingen en netbeheerkosten kunnen afzonderlijk veranderen.
Heeft u een variabel energiecontract?
Bij een variabel contract kunnen de leveringstarieven tijdens de looptijd worden aangepast.
U kunt stijgende gasprijzen daardoor eerder merken.
Wanneer en hoeveel uw leverancier de tarieven verandert, hangt af van uw overeenkomst en de geldende voorwaarden.
Heeft u een dynamisch energiecontract?
Bij een dynamisch energiecontract bewegen de tarieven mee met de markt.
De gasprijs wordt daarbij doorgaans per dag vastgesteld.
Daardoor kunnen prijsveranderingen sneller doorwerken in uw kosten.
Waarom is dit juist voor veel gepensioneerden interessant?
Wie met pensioen is, heeft vaak meer vrijheid om thuis te zijn. Een rustige ochtend met de krant, een middag in de woonkamer of bezoek van de kleinkinderen.
Dat zijn prettige momenten, maar het betekent ook dat de verwarming op sommige dagen langer aanstaat.
Vooral in een oudere, minder goed geïsoleerde woning kan dat invloed hebben op het gasverbruik.
De nieuwe cijfers betekenen niet dat ouderen automatisch harder worden geraakt dan andere huishoudens. Dat hangt vooral af van de woning, het energiecontract en hoeveel gas iemand gebruikt.
Wel is het verstandig om nu het stookseizoen begonnen is de energierekening goed in de gaten te houden.
Een comfortabel huis hoeft niet onnodig veel energie te kosten
U hoeft uw woonkamer niet koud te laten worden om op gas te besparen.
Soms zijn kleine aanpassingen al voldoende.
Denk aan het sluiten van binnendeuren, tocht langs ramen en deuren verminderen en de verwarming lager zetten in ruimtes waar niemand verblijft.
Ook kan het helpen om de verwarming 's nachts iets lager te zetten, wanneer dat past bij uw gezondheid en het verwarmingssysteem.
Heeft u vloerverwarming of een warmtepomp? Dan werkt een beperkte nachtverlaging vaak beter dan de temperatuur sterk te laten dalen.
Lees ook ons artikel over de verwarming 's nachts uit of aan laten.
Tabel 3. Wat kunt u zelf controleren op uw energierekening?
De nieuwe inflatiecijfers geven een beeld van de landelijke prijsontwikkeling. Voor uw eigen kosten zijn andere gegevens belangrijker.
Wat controleren? | Waarom is dit belangrijk? |
|---|---|
Gasprijs per m³ | Hiermee ziet u welk leveringstarief u zelf betaalt |
Type energiecontract | Bij een vast contract zijn de leveringstarieven tijdelijk vastgelegd |
Einddatum contract | Bij een nieuw contract kunt u hogere tarieven tegenkomen |
Gasverbruik in m³ | Hoeveel u verbruikt, bepaalt een groot deel van uw kosten |
Vaste kosten en netbeheerkosten | Deze betaalt u deels onafhankelijk van uw verbruik |
Maandelijks voorschot | Dit is een geschat bedrag, niet noodzakelijk uw werkelijke maandverbruik |
Bekijk bij voorkeur uw laatste jaarafrekening of de verbruiksgegevens in de app van uw energieleverancier.
Let daarbij vooral op het verschil tussen de prijs per kubieke meter en de hoeveelheid gas die u gebruikt.
Wanneer uw rekening stijgt, kan dat namelijk twee oorzaken hebben: u betaalt een hoger tarief, of u gebruikt meer energie.
Soms spelen beide tegelijk.
Wat kunt u doen om minder gas te gebruiken?
Minder gas verbruiken betekent niet dat u minder prettig hoeft te wonen.
Begin bijvoorbeeld met het controleren van tocht bij ramen en deuren. Tochtstrips kunnen helpen om koude lucht buiten te houden.
Sluit 's avonds de gordijnen en verwarm vooral de ruimtes waar u daadwerkelijk bent.
Ook kan het lonen om uw cv-installatie goed te laten instellen.
Heeft u een oudere woning? Dan kan isolatie op langere termijn veel verschil maken. Denk aan dakisolatie, vloerisolatie of beter glas.
Niet iedere woning vraagt om dezelfde aanpassingen. Soms levert het oplossen van tocht al merkbaar meer comfort op.
Let op: houdt u vanwege uw gezondheid behoefte aan een warme woning, dan gaat een veilige en comfortabele temperatuur voor. Bespaar niet door langdurig in een te koude ruimte te verblijven.
Wordt energie in 2027 nog duurder?
De nieuwe CBS-cijfers gaan over oktober 2026. Ze geven geen directe voorspelling van de gasprijs in 2027.
Wel zijn er afzonderlijk al ontwikkelingen bekend die de energierekening volgend jaar kunnen beïnvloeden.
Zo worden wijzigingen in de energiebelasting verwacht en voorziet de Autoriteit Consument & Markt hogere netbeheerkosten.
Voor huishoudens met zonnepanelen verandert er ook iets belangrijks: vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling.
Dat betekent dat er verschillende redenen kunnen zijn waarom de energierekening volgend jaar verandert, los van de huidige inflatiecijfers.
We hebben die ontwikkelingen uitgebreid beschreven in ons artikel Energiekosten 2027: wordt uw energierekening hoger of lager?.
Gaat de inflatie de komende maanden verder stijgen?
Dat is nog niet te zeggen.
De definitieve cijfers van oktober laten zien dat de inflatie is opgelopen van 3,4 naar 3,7 procent.
Of de inflatie in november en december verder stijgt, hangt af van de nieuwe prijsontwikkelingen.
Zo kunnen veranderingen in gasprijzen, brandstofprijzen en andere dagelijkse uitgaven de inflatie beïnvloeden.
Het CBS publiceert iedere maand nieuwe cijfers.
De inflatie van 3,7 procent betekent bovendien niet dat uw persoonlijke uitgaven precies 3,7 procent zijn gestegen.
Wie relatief veel uitgeeft aan gas en vervoer, kan een andere prijsontwikkeling ervaren dan iemand met een goed geïsoleerd appartement zonder auto.
Tot slot: kijk verder dan alleen de inflatie
De nieuwe CBS-cijfers laten een opvallend verschil zien. Terwijl voedingsmiddelen gemiddeld iets goedkoper zijn geworden, is gas aanzienlijk duurder dan een jaar geleden.
Dat verschil verklaart voor een belangrijk deel waarom de totale inflatie toch verder stijgt.
Voor uw eigen portemonnee is vooral belangrijk welk tarief u betaalt, hoeveel energie u gebruikt en wanneer uw contract afloopt.
Controleer daarom uw energierekening voordat u een nieuw contract afsluit of grote maatregelen neemt.
Soms is een ander contract interessant. Soms levert een kleine verbetering aan uw woning meer op.
En misschien nog wel belangrijker: met de juiste keuzes kunt u uw woning comfortabel houden zonder onnodig energie te verspillen.
