Bescherm jezelf tegen oplichters

Oplichters worden steeds slimmer. Ze bellen je, sturen berichten of komen zelfs aan de deur. Ze doen zich voor als bankmedewerkers, familieleden of zorgverleners. Hun doel? Jouw geld of gegevens. Ze beginnen vaak met een geloofwaardig verhaal. Voor je het weet, heb je geld overgemaakt of persoonlijke informatie gegeven. Wees alert, want het kan iedereen overkomen. Oplichting komt in veel verschillende vormen voor. 

Hieronder lees je de meest voorkomende situaties. We blijven deze lijst aanvullen zodat je het patroon van de oplichter eerder kunt herkennen en een nare situatie kunt voorkomen.

1. Oplichting via e-mail (phishing)

• Wat: Nep-e-mails, sms’jes of telefoontjes die lijken te komen van betrouwbare instanties (zoals banken of overheidsdiensten) om persoonlijke gegevens of geld te stelen.
• Hoe: Oplichters vragen om inloggegevens, pincodes of betalingen via neplinks. Bijvoorbeeld een valse e-mail van een bank die vraagt om op een link te klikken.
• Gevolg: Verlies van bankgegevens, spaargeld of identiteitsdiefstal.
• Wees alert op:
  • Een vreemd e-mailadres, zoals @uwbankk.com in plaats van @uwbank.com. Als je het niet vertrouwd klik niet op de links maar ga naar de desbetreffende service / website om te kijken of actie benodigd is.
  • Spelfouten in de tekst.
  • Een onpersoonlijke aanhef, zoals ‘Beste klant’.
  • Dringende oproepen om snel iets te doen.

 2. Telefonische oplichting (spoofing)

• Wat: Oplichters bellen of sturen berichten en doen zich voor als bankmedewerker, politie of familielid in nood. Bijvoorbeeld: “Hoi mam, ik heb een nieuw nummer. Mijn telefoon is kapot.” Vervolgens vraagt ‘je zoon’ om geld. Het klinkt echt, maar het is nep.
• Hoe: Ze vragen om geld over te maken, bijvoorbeeld voor een “noodsituatie” of om een “geblokkeerde rekening” te deblokkeren.
• Gevolg: Direct financieel verlies, soms tienduizenden euro’s.
• Wees alert op:
  • Een telefoontje van een zogenaamd bankmedewerker die zegt dat er iets mis is met je rekening of dat je geld moet overboeken naar een ‘veilige rekening’. Trap hier niet in. Geen enkele bank belt jou om dat te vragen.
  • Iemand die vraagt om je pincode of inloggegevens.
  • Een verzoek om software te installeren zodat men je computer kan overnemen om hulp te bieden.
  • Stuur nooit geld zonder zeker te weten dat alles klopt. Bel bijvoorbeeld de persoon op een voor jou bekend nummer om te verifiëren.

Voorbeeld: Zie onderstaande schermafbeelding van een zogenaamde SMS alert, duidelijk voorbeeld waar men tracht urgentie te creëren door meerdere uitroeptekens te gebruiken. Tevens is er geen referentie naar een partij waar de desbetreffende inlogpoging is gedaan wat ook erg verdacht is. Bij geringste onduidelijkheid / onzekerheid neem geen actie, indien nodig raadpleeg iemand anders. 

 3. Online oplichting (webshops, investeringen)

• Wat: Valse webshops of investeringsaanbiedingen met hoge rendementen (bijvoorbeeld cryptomunten of nepaandelen).
• Hoe: Betalen voor niet-bestaande producten of investeren in frauduleuze projecten.
• Gevolg: Geld weg, geen product of rendement.
• Wees alert op:
  • Te mooie aanbiedingen, veel lagere prijzen dan op andere websites.
  • Een onbetrouwbare website met weinig reviews. Je kunt dit checken op websites zoals Trustpilot of Google Reviews.
  • Vooruitbetaling via bankoverschrijving, betaling in cryptovaluta of cadeaubonnen. Over het algemeen is de beste en meest veilige manier met betere kopersbescherming een creditcard.
  • Check het retour- en garantiebeleid.

 4. Romantische oplichting (catfishing)

• Wat: Oplichters bouwen online een romantische relatie op via datingplatforms of sociale media.
• Hoe: Na vertrouwen te winnen, vragen ze om geld voor “noodgevallen” (bijvoorbeeld medische kosten of reisgeld).
• Gevolg: Emotionele en financiële schade.
• Wees alert op:
  • Het feit dat iemand zich anders kan voordoen. Vraag om een video-oproep via bijvoorbeeld WhatsApp.
  • Excuses om niet persoonlijk af te spreken.
  • Vragen om geld of persoonlijke gegevens.
  • De persoon oefent druk uit om het gesprek via een ander platform voort te zetten als het gestart is op een datingplatform.

5. Babbeltrucs deur-tot-deur oplichting

• Wat: Oplichters bieden valse diensten aan, zoals reparaties of energiecontracten, aan de deur.
• Hoe: Ze vragen hoge bedragen voor slecht werk of niet-geleverde diensten.
• Gevolg: Onnodige kosten en soms onveilige situaties.
• Wees alert op:
  • Wees altijd wantrouwend bij ongevraagde bezoekers die zich voordoen als monteurs, bezorgers, ambtenaren of hulpverleners. Vraag altijd naar legitimatie en controleer deze zorgvuldig. Betrouwbare instanties maken meestal vooraf een afspraak.
  • Oplichters proberen je vaak onder druk te zetten om snel te handelen, bijvoorbeeld door te zeggen dat er een noodgeval is of dat je iets moet tekenen.
  • Oplichters kunnen vragen om contant geld, je pinpas, sieraden of andere waardevolle spullen. Geef nooit iets mee, ook niet tijdelijk.
  • Babbeltrucs worden vaak uitgevoerd door twee personen: één leidt je af (bijvoorbeeld door te praten

6. Nep-loterijen en prijsfraude

• Wat: Je krijgt een bericht (e-mail, brief, sms) waarin staat dat je iets hebt gewonnen, terwijl je niet hebt meegedaan aan een loterij of prijsvraag.
• Hoe: Je wordt gevraagd om geld over te maken voor “administratiekosten”, “belasting” of “verzendkosten”.
• Gevolg: Na betaling ontvang je niets.
• Wees alert op:
  • Ongevraagd bericht, je hebt je nooit aangemeld voor een loterij of prijsvraag.
  • Betalen voor je prijs, echte loterijen vragen nooit om geld voordat je een prijs ontvangt.
  • Je moet snel reageren, bijvoorbeeld binnen 24 uur, anders vervalt je prijs.
  • Een enorme geldprijs, luxe auto of vakantie voor een klein bedrag is vaak nep.
  • Oplichters gebruiken namen en logo’s van bekende organisaties zoals de Postcode Loterij, Staatsloterij of Microsoft om vertrouwen te wekken.

Algemene tips om jezelf te beschermen

• Geef nooit je pinpas, pincode of andere persoonlijke gegevens aan onbekenden.
• Twijfel je? Bel dan altijd het officiële nummer van de organisatie of de politie.
  • Echte politieagenten (of bankmedewerker) zullen nooit zomaar je huis binnenkomen of je vragen om geld of waardevolle spullen mee te geven. Als iemand zich voordoet als politieagent, vraag dan altijd om een legitimatiebewijs en bel zelf de politie om te controleren of het klopt.
• Laat je niet onder druk zetten om snel te handelen.
• Praat met familie of vrienden als je twijfelt over een situatie.
• Meld verdachte situaties bij de politie of de Fraudehelpdesk.

Hulp en meldingen

• Politie: 0900-8844 (geen spoed)
• Fraudehelpdesk: https://www.fraudehelpdesk.nl
• Ouderenfonds: 088 344 2000 (ma-vr 9-17 uur)

Bij LangerThuisinHuis.nl zetten wij ons in om ouderen te beschermen tegen oplichters. We bieden betrouwbare en duidelijke informatie over hoe je oplichting kunt herkennen en voorkomen. Zo kun je met vertrouwen en veiligheid genieten van je dagelijks leven, zowel online als thuis. Samen werken we aan een toekomst waarin ouderen zich geen zorgen hoeven te maken over oplichters, maar zich kunnen richten op wat écht belangrijk is.

Zie onderstaande link om een video (YouTube) te bekijken en luisteren met de informatie gepresenteerd op deze pagina.