Beter slapen op latere leeftijd: 12 tips voor ouderen met slaapproblemen

Inleiding
Beter slapen is net zo belangrijk als ademhalen en eten. Toch merken veel mensen dat ze op latere leeftijd juist slechter gaan slapen. Je ligt langer wakker, wordt vaker wakker in de nacht of bent ’s ochtends al heel vroeg klaarwakker. Veel ouderen denken dan: “Het hoort bij de leeftijd, daar is niets aan te doen.”

 

Gelukkig klopt dat niet helemaal. Je slaap verandert wel als je ouder wordt, maar dat betekent niet dat je automatisch slecht moet slapen. Met een paar gerichte aanpassingen kun je vaak veel rustiger en dieper slapen.

 

In dit artikel lees je 12 praktische stappen om beter te slapen op latere leeftijd. Eenvoudige dingen waar je vandaag al mee kunt beginnen.

 

 

Beter slapen slaapcyclus

 

De slaapcyclus bestaat uit de volgende vier fasen:

 

Fasen	Wat gebeurt er?
Sluimerfase	De sluimerfase is de fase tussen waken en slapen. U heeft moeite met het openhouden van uw ogen en uiteindelijk valt u in slaap.
Lichte slaap	Na de sluimerfase komt u in de lichte slaap. U wordt in deze fase niet meer van elk geluid wakker maar u kunt makkelijk gewekt worden.
Diepe slaap	Na de lichte slaap komt u in de diepe slaap. Uw ademhaling en hartritme dalen tijdens deze fase tot het laagste ritme. Als u tijdens deze fase wakker wordt gemaakt, wordt u gedesoriënteerd wakker.
REM-slaap	Dit is de fase waarin we onrustig slapen. REM staat voor ‘rapid eye movement’ oftewel ‘snelle oog bewegingen’. Dat komt omdat u veel aan het dromen bent in deze fase. Uw hersens verwerken nu alle gegevens van de dag. Nu begint de hele cyclus opnieuw.

 

Eén slaapcyclus duurt gemiddeld 90 tot 120 minuten. Gemiddeld doorloopt u deze slaapcyclus drie tot 5 keer per nacht.

 

1. Wat gebeurt er met je slaap als je ouder wordt?

Als je ouder wordt, verandert je slaappatroon. Veel ouderen herkennen het volgende:

 

• je slaapt lichter;
• je wordt vaker wakker in de nacht;
• je wordt eerder slaperig in de avond;
• je wordt ook weer eerder wakker in de ochtend.

 

Dat betekent niet dat je ineens veel minder slaap nodig hebt. De meeste volwassenen – óók ouderen – hebben gemiddeld 7 tot 8 uur slaap per 24 uur nodig. Maar die slaap is vaak meer verdeeld over de dag (bijvoorbeeld met een middagdutje) en minder diep.

 

Het helpt om te weten: een iets lichtere, wat gefragmenteerde slaap is normaal als je ouder wordt. Het wordt pas een probleem als je daardoor overdag echt moe, prikkelbaar of somber bent, of als je dagelijks functioneren eronder lijdt.

 

2. Bouw een vaste dag- en nachtroutine op

Je biologische klok houdt van voorspelbaarheid. Een vaste routine is één van de krachtigste middelen tegen slaapproblemen op latere leeftijd.

Probeer eens het volgende:

 

• Sta elke dag rond dezelfde tijd op, ook in het weekend.
• Ga ongeveer op hetzelfde tijdstip naar bed.
• Blijf niet eindeloos liggen: 7 tot 8 uur in bed is meestal genoeg.

 

Heb je een nacht slecht geslapen? Het is verleidelijk om uit te slapen, maar dat verstoort je ritme. Beter is: toch opstaan op je vaste tijd, rustig aan doen overdag en ’s avonds weer gewoon op tijd naar bed. Dan herstelt je slaap vaak sneller.

 

3. Gebruik daglicht als natuurlijke slaappil

Licht is een belangrijke regelaar van je slaap-waakritme. Vooral ochtendlicht helpt om je biologische klok goed te zetten.

 

Handige gewoonten:

• Ga elke dag een half uur tot een uur naar buiten, liefst in de ochtend.
• Zet thuis de gordijnen zo veel mogelijk open.
• Ga, als het kan, dichtbij het raam zitten.

 

Door overdag voldoende daglicht te zien, maakt je lichaam ’s avonds op het juiste moment melatonine aan: het slaaphormoon. Dat helpt weer om makkelijker in slaap te vallen.

 

Probeer ’s avonds ook fel kunstlicht en het blauwe licht van schermen te vermijden. Het licht van je smartphone, tablet, laptop en televisie geeft je hersenen het signaal dat het nog “dag” is, waardoor de aanmaak van melatonine wordt geremd. Leg daarom minimaal een uur vóór het slapengaan je telefoon weg, zet de tv uit en kies liever voor een rustig boek, muziek of een ontspannen gesprekje.

 

4. Beweeg elke dag – op jouw niveau

Beweging is een van de beste “medicijnen” om beter te slapen als oudere. Je hoeft daarvoor echt geen topsport te doen.

 

Denk bijvoorbeeld aan:

 

• dagelijks een wandelingetje (desnoods kort, als het maar regelmatig is);
• fietsen, eventueel op een hometrainer;
• zwemmen of rustig gymnastieken;
• in de tuin werken of kleine klusjes in huis.

 

Beweging overdag zorgt ervoor dat je lichaam ’s avonds makkelijker tot rust komt. Plan intensiever bewegen liever niet vlak voor het slapengaan, maar eerder op de dag of in de vroege avond.

 

Tip: combineer licht en beweging. Bijvoorbeeld elke ochtend een blokje om, al is het maar 10–15 minuten. Dat is goed voor je slaap én voor je conditie.

 

5. Let op koffie, thee, alcohol en roken

Veel slaapproblemen bij ouderen hangen samen met gewoonten die er “insluipen”: een laat kopje koffie, dagelijks een glaasje wijn of een sigaretje voor het slapengaan.

 

Cafeïne
Cafeïne zit in koffie, zwarte en groene thee, cola, energiedrank en pure chocolade. Het maakt je alerter, maar kan ook lang doorwerken.

 

• Probeer na ongeveer 15.00–16.00 uur geen koffie of sterke thee meer te drinken.
• Kies ’s avonds liever voor cafeïnevrije koffie, kruidenthee of gewoon water.

 

Alcohol
Van een borrel of een glas wijn kun je je wat slaperig voelen, maar je slaap wordt er onrustiger van. Je wordt vaker wakker en je slaapt minder diep.

 

• Beperk alcohol, zeker in de avond.
• Merk je dat je zonder dat vaste slaapmutsje beter slaapt? Dan weet je genoeg.

 

Nicotine
Roken werkt in feite oppeppend. Dat kan het inslapen lastiger maken. Minder roken of stoppen is daarom niet alleen goed voor je longen, maar ook voor je nachtrust.

 

6. Maak je slaapkamer slaapvriendelijk

De omgeving waarin je slaapt, heeft veel invloed op je nachtrust. Vooral als je ouder wordt en lichter slaapt, kun je snel ergens wakker van worden.

 

Let op de volgende punten:

 

• Temperatuur: de meeste mensen slapen het beste bij ongeveer 16 tot 19 graden.
• Licht: verduisterende gordijnen helpen. Een klein zacht nachtlampje mag, vooral als je ’s nachts naar het toilet moet.
• Geluid: sluit ramen bij lawaai, gebruik eventueel zachte oordoppen of een rustig achtergrondgeluid, zoals zachte muziek.
• Schermen: probeer een uur vóór het slapengaan geen mobiel, tablet of televisie meer te gebruiken. De prikkels én het blauwe licht houden je brein wakker.

 

Gebruik je bed zo veel mogelijk alleen om te slapen (en voor intimiteit). Als je in bed gaat lezen, tv-kijken of piekeren, gaat je brein je bed steeds minder met slapen verbinden.

 

7. Wees slim met middagdutjes

Veel ouderen doen graag een middagdutje. Dat is op zich niet erg, maar het kan je nachtelijke slaap verstoren als het te lang duurt of te laat op de dag is.

 

Handige regels:

 

• Houd dutjes kort: 20 tot 30 minuten is meestal genoeg om op te frissen.
• Dut bij voorkeur vóór 15.00 uur.
• Merk je dat je ’s nachts slechter slaapt op dagen dat je lang dut? Probeer je dutjes dan wat in te korten of over te slaan.

 

Een kort “powernapje” kan juist helpen om overdag fitter te blijven. Lang slapen overdag maakt de kans groter dat je ’s avonds weer ligt te draaien.

 

8. Geef je hoofd een uitknop

Veel slaapproblemen bij ouderen gaan niet alleen over het lichaam, maar over het hoofd: piekeren, zorgen, lijstjes die blijven ronddraaien.

 

Een paar eenvoudige manieren om je hoofd tot rust te brengen:

 

• Maak ’s avonds een lijstje met dingen die je de volgende dag wilt doen. Zo hoef je daar in bed niet steeds aan te denken.
• Bouw een vast avondritueel in van 20 à 30 minuten: warme douche, rustig boek, zachte muziek, kopje kruidenthee.
• Probeer een eenvoudige ademhalingsoefening: 4 tellen inademen, 6 tellen uitademen, een paar minuten achter elkaar.

 

Ook rustige bezigheden zoals breien, puzzelen of kleuren kunnen helpen om je hoofd even van de zorgen af te halen. Belangrijk is dat je iets kiest waar jij rustig van wordt.

 

9. Kijk kritisch naar je medicijnen en slaappillen

Op latere leeftijd gebruiken veel mensen meerdere medicijnen. Sommige middelen kunnen de slaap beïnvloeden, bijvoorbeeld plaspillen, bepaalde middelen tegen depressie of medicijnen met een oppeppend effect.

 

Daarom is het verstandig om met je huisarts of apotheker te bespreken:

 

• welke medicijnen je gebruikt;
• op welke tijden je die inneemt;
• of er middelen zijn die je slaap (onbewust) verstoren.

 

En dan de slaappillen. Die kunnen op korte termijn helpen, maar hebben ook nadelen: je kunt er afhankelijk van worden, ze kunnen je evenwichtsgevoel beïnvloeden en de kans op vallen vergroten. Zeker bij ouderen is dat een risico.

 

Stop nooit zomaar zelf met medicijnen of slaappillen, maar doe dit altijd in overleg met je arts. Vaak is er meer mogelijk dan je denkt, bijvoorbeeld langzaam afbouwen in combinatie met betere slaapgewoonten.

 

10. Zorg voor een goed bed en een matras dat bij je past

Een goed bed lijkt vanzelfsprekend, maar juist op latere leeftijd heeft het veel invloed op je slaapkwaliteit. Een matras dat te zacht, te hard of te oud is, kan ervoor zorgen dat je vaker wakker wordt door pijn in je rug, heupen of schouders. Ook kan een slechte lighouding ertoe leiden dat je onrustig slaapt of moeilijk omdraait.

 

Waar kun je op letten?

 

• Houdbaarheid: een matras gaat gemiddeld 7 tot 10 jaar mee. Daarna neemt ondersteuning vaak af.
• Ondersteuning: kies een matras dat je lichaam goed draagt, zodat je niet “wegzakt” maar ook niet op drukpunten ligt.
• Temperatuur: veel ouderen slapen beter op een matras dat warmte goed afvoert, zodat je niet gaat zweten.
• Hoogte van het bed: een bed dat niet te laag is, helpt bij het in- en uitstappen – belangrijk voor veiligheid én rust.
• Individuele voorkeur: deel je een bed met een partner? Overweeg twee losse matrassen of een verstelbare bodem. Zo blijft elke kant afgestemd op de persoon die erop ligt.

Een goed bed lost niet álle slaapproblemen op, maar het kan wel een wereld van verschil maken in hoe uitgerust en pijnvrij je wakker wordt.

 

Bekijk ook onze keuzehulp voor hoog laag bedden hier.

 

11. Het rustelozebenensyndroom (RLS)

een veelvoorkomende maar vaak onbekende oorzaak van slechte slaap

Veel ouderen slapen slecht door rusteloze benen – ook wel RLS (Restless Legs Syndrome) genoemd. Het is een aandoening waarbij je een onrustig, kriebelend of tintelend gevoel in je benen hebt, vooral ’s avonds of ’s nachts. Dit gevoel verdwijnt vaak pas als je beweegt, waardoor je steeds je benen wilt optrekken, uitstrekken of even uit bed moet.

 

Typische kenmerken van RLS:

 

• een onprettig gevoel in de benen (soms ook armen);
• de klachten zijn het ergst in rust, vooral ’s avonds;
• bewegen vermindert het gevoel tijdelijk;
• je kunt moeilijk in slaap komen of doorslapen.

 

Mogelijke oorzaken of triggers:

 

• ijzertekort;
• sommige medicijnen;
• langdurig zitten of liggen;
• cafeïne of alcohol;
• bepaalde chronische aandoeningen.

 

Wat kun je zelf doen?

 

• Beweeg regelmatig, vooral overdag.
• Vermijd cafeïne en alcohol in de avond.
• Houd een regelmatige slaaproutine aan.
• Masseer je benen of gebruik warme kompressen voor het slapengaan.

 

Wanneer naar de huisarts?
Ga naar je huisarts als je denkt dat je RLS hebt of als je benen je slaap ernstig verstoren. Met bloedonderzoek kan worden gekeken of er een ijzertekort is, en er zijn medicijnen die bij ernstige klachten verlichting kunnen geven.

 

12. Wanneer is het verstandig om naar de huisarts te gaan?

Zelf aan de slag gaan met je slaap is heel goed, maar soms is extra hulp nodig. Neem contact op met je huisarts als:

• je minstens drie nachten per week slecht slaapt en dat al langer dan een maand duurt;
• je overdag erg moe, duizelig, somber of prikkelbaar bent door de slechte nachtrust;
• je bang bent om te vallen door sufheid of slaappillen;
• je hard snurkt en er ademstops lijken te zijn (bijvoorbeeld omdat je partner dat merkt).

De huisarts kan met je meekijken naar mogelijke oorzaken, zoals pijn, ademhalingsproblemen, blaasproblemen of slaapapneu. Samen kun je dan een plan maken om je slaap te verbeteren.

 

Slot: kleine stappen, grote winst

Beter slapen op latere leeftijd draait meestal niet om één grote oplossing, maar om meerdere kleine veranderingen in je dagelijkse gewoonten. Denk aan:

 

• meer daglicht en beweging;
• verstandig omgaan met koffie, thee en alcohol;
• een rustige en koele slaapkamer;
• een vaste slaaproutine;
• kritisch kijken naar dutjes en medicatie.

 

Kies één of twee dingen uit die haalbaar voor je zijn en start daarmee. Je lichaam heeft vaak twee tot drie weken nodig om aan nieuwe gewoonten te wennen, dus geef het even tijd. Elke kleine verbetering vergroot de kans dat je nachten rustiger worden en je overdag meer energie hebt.

 

Natuurlijke hulpmiddelen die kunnen helpen bij het slapen

Naast leefstijl en slaapgewoonten ervaren veel ouderen ook baat bij zachte, natuurlijke ondersteuning. Denk aan:

1. Kruidenthee
Kalmerende kruiden zoals kamille, citroenmelisse, lavendel of passiebloem staan bekend om hun ontspannende werking. Ze helpen vooral bij onrustig inslapen.

 

2. Magnesium
Magnesium kan helpen bij spierontspanning en bij sommige mensen stress verminderen. Vooral magnesiumcitraat en -bisglycinaat worden goed opgenomen.
Tip: overleg altijd met de huisarts als je medicijnen gebruikt, zeker bij hart- of nierproblemen.

 

3. Lavendel (geur of olie)
De geur van lavendel heeft in onderzoeken een rustgevend effect. Gebruik bijvoorbeeld:

• een lavendelspray op je kussen,
• een aromadiffuser,
• of een druppel lavendelolie op een doekje naast je bed.

 

4. Melatonine (lage dosering)
Melatonine kan helpen wanneer je biologische klok ontregeld is, bijvoorbeeld bij ouderen die erg vroeg wakker worden.
Let op:

• gebruik alleen lage dosering (0,1–0,5 mg);
• neem het nooit zomaar dagelijks zonder overleg met een arts;
• het werkt vooral bij problemen met het slaapritme, niet bij doorslaapproblemen.

 

5. Warme kruik of warm voetenbad
Warmte ontspant de spieren en stimuleert de doorbloeding. Een klein ritueel van 10 minuten is vaak al genoeg om rustiger in bed te stappen. Bekijk ook ons artikel specifiek over koude voeten hier.

 

6. Rustgevende muziek of natuurgeluiden
Zachte muziek, regen- of bosgeluiden kunnen helpen om gedachten te kalmeren. Veel ouderen vinden het prettig om met een timer te werken zodat het geluid vanzelf stopt.

 

7. Mindfulness of ontspanningsoefeningen
Oefeningen gericht op ademhaling, aandacht of lichaamsscan helpen het zenuwstelsel tot rust te brengen. Dat maakt het inslapen makkelijker en vermindert nachtelijk piekeren.

 

 

 

Checklist: beter slapen op latere leeftijd

Print deze checklist uit of leg hem bij je bed. Zet een vinkje bij alles wat je (bijna) dagelijks doet.

[ ] Ik sta elke dag rond hetzelfde tijdstip op.
[ ] Ik ga ongeveer op hetzelfde tijdstip naar bed.
[ ] Ik lig niet langer dan 7–8 uur in bed.

[ ] Ik kom elke dag even buiten voor daglicht (minimaal 30 minuten).
[ ] Ik beweeg elke dag (wandelen, fietsen, tuinieren of oefeningen in huis).

[ ] Na 15.00–16.00 uur drink ik geen cafeïnehoudende dranken meer.
[ ] Ik drink ’s avonds weinig of geen alcohol.
[ ] Ik rook niet vlak voor het slapengaan (of ben gestopt met roken).

[ ] Mijn slaapkamer is rustig, donker en niet te warm.
[ ] Ik gebruik bij voorkeur geen schermen (tv, tablet, telefoon) in het uur vóór het slapengaan.
[ ] Ik gebruik mijn bed vooral om te slapen en niet om te piekeren of tv te kijken.

[ ] Mijn middagdutjes zijn kort (maximaal 20–30 minuten).
[ ] Ik doe geen dutjes laat op de middag.

[ ] Ik heb een vast avondritueel (bijvoorbeeld lezen, muziek, warme douche).
[ ] Ik schrijf mijn zorgen of to-do lijst op voordat ik naar bed ga.
[ ] Ik doe soms een ademhalingsoefening of ontspanningsoefening voor het slapengaan.

[ ] Ik heb mijn medicijnen en eventuele slaappillen met mijn huisarts of apotheker besproken.
[ ] Ik neem contact op met de huisarts als mijn slaapproblemen langer aanhouden of als ik me overdag erg slecht voel door het slechte slapen.

 

Hoe meer vinkjes je kunt zetten, hoe groter de kans dat je slaapproblemen als oudere verminderen. Begin klein, maar begin wel – je nachtrust is het waard.

 

Voor meer informatie over hoe je vitaal blijft klik hier.

Meest gestelde vragen rondom beter slapen

 

1. Waarom slapen veel ouderen slechter?
Naarmate je ouder wordt, verandert je slaappatroon. Je slaapt vaak lichter, wordt vaker wakker en wordt eerder wakker in de ochtend. Ook spelen factoren mee zoals pijn, medicijnen, vaker plassen ’s nachts, stress of een aandoening zoals slaapapneu of het rustelozebenensyndroom (RLS). Al deze factoren zorgen ervoor dat veel senioren het gevoel hebben slechter te slapen.

 

2. Hoeveel uur slaap heeft een oudere per nacht nodig?
De meeste ouderen hebben, net als jongere volwassenen, gemiddeld 7 tot 8 uur slaap per 24 uur nodig. Die slaap kan wel meer verdeeld zijn, bijvoorbeeld met een kort middagdutje. Belangrijker dan het precieze aantal uren is hoe je je overdag voelt: ben je fit genoeg om te doen wat je wilt?

 

3. Is slecht slapen op latere leeftijd normaal?
Een iets lichtere en meer onderbroken slaap is normaal bij het ouder worden. Maar langdurige slapeloosheid, veel wakker liggen of overdag erg moe zijn is níet iets waar je je maar bij moet neerleggen. Vaak kun je met simpele aanpassingen in leefstijl, omgeving en routine je slaap als senior duidelijk verbeteren.

 

4. Wat zijn de belangrijkste oorzaken van slaapproblemen bij senioren?
Veelvoorkomende oorzaken zijn:

 

• pijnklachten (rug, gewrichten, artrose);
• vaker moeten plassen ’s nachts;
• stress, eenzaamheid of piekeren;
• medicijnen (bijwerkingen of onhandige innametijden);
• slaapapneu of snurken;
• rustelozebenensyndroom (RLS);
• te weinig daglicht en beweging.
  Een huisarts kan helpen om de belangrijkste oorzaak of combinatie van oorzaken op te sporen.

Lees ook over incontinentie in het volgende artikel:

Incontinentie bij ouderen: oorzaken, oplossingen en hulpmiddelen voor comfortabel wonen

 

5. Wat kan ik als oudere zelf doen om beter te slapen?
Belangrijke stappen zijn:

 

• een vaste bedtijd en wektijd;
• dagelijks naar buiten voor daglicht;
• elke dag wat beweging;
• na de middag minder koffie en thee;
• weinig of geen alcohol in de avond;
• een rustige, donkere en koele slaapkamer.
  Daarnaast helpt een vast avondritueel, zoals een warme douche, een boek lezen of ontspanningsoefeningen.

 

6. Helpen middagdutjes of maken ze mijn slaapproblemen juist erger?
Een kort middagdutje kan helpen om je energie op peil te houden, zeker als je slecht hebt geslapen. Maar:

 

• houd het dutje kort (20–30 minuten);
• doe het bij voorkeur vóór 15.00 uur.
  Lange en late dutjes kunnen ervoor zorgen dat je ’s avonds moeilijker in slaap valt.

 

7. Heeft cafeïne invloed op de slaap van senioren?
Ja. Cafeïne in koffie, zwarte en groene thee, cola, energiedrank en pure chocolade heeft een oppeppend effect. Bij ouderen kan deze prikkel nog langer doorwerken. Probeer daarom na 15.00–16.00 uur geen cafeïnehoudende drank meer te nemen en kies in de avond voor water of kruidenthee.

 

8. Is een slaapmutsje (alcohol) goed om beter te slapen?
Alcohol kan ervoor zorgen dat je sneller in slaap valt, maar je slaap wordt er onrustiger en oppervlakkiger door. Je wordt vaker wakker en je komt minder in diepe slaap. Zeker bij senioren kan alcohol in combinatie met medicijnen extra nadelig zijn. Voor een goede nachtrust is minder (of geen) alcohol de beste keuze.

 

9. Welke natuurlijke hulpmiddelen kunnen senioren gebruiken om beter te slapen?
Veel ouderen ervaren baat bij zachte, natuurlijke ondersteuning, zoals:

 

• kruidenthee met kamille, citroenmelisse of lavendel;
• ontspanningsoefeningen of meditatie;
• lavendelgeur in de slaapkamer;
• een warm voetenbad of kruik;
• soms magnesiumsuppletie (altijd eerst overleggen met de huisarts).
• Gebruik supplementen nooit zomaar in hoge dosering, zeker niet als je meerdere medicijnen gebruikt.

 

10. Wat is het rustelozebenensyndroom (RLS) en waarom houdt het ouderen wakker?
Het rustelozebenensyndroom (RLS) is een aandoening waarbij je een onrustig, kriebelend of trekkerig gevoel in je benen hebt, vooral in rust en ’s avonds of ’s nachts. Je voelt een sterke drang om je benen te bewegen, waardoor je moeilijk in slaap komt of steeds wakker wordt. RLS komt vaker voor bij ouderen en kan soms samenhangen met ijzertekort of bepaalde medicijnen. Bij aanhoudende klachten is het belangrijk om je huisarts te raadplegen.

 

11. Wanneer moet een oudere met slaapproblemen naar de huisarts?
Neem contact op met je huisarts als:

 

• je langer dan een maand minstens drie nachten per week slecht slaapt;
• je overdag erg moe, duizelig, somber of prikkelbaar bent;
• je partner merkt dat je hard snurkt of ademstops hebt;
• je benen je zo onrustig maken dat je amper nog slaapt;
• je twijfelt of je medicijnen je nachtrust verstoren.
  De huisarts kan oorzaken onderzoeken en zo nodig behandelen of doorverwijzen.

 

12. Zijn slaappillen een goede oplossing voor senioren?
Slaappillen kunnen tijdelijk verlichting geven, maar zijn bij senioren niet de eerste keuze. Ze kunnen verslavend werken, je evenwicht en geheugen aantasten en de kans op vallen vergroten. Daarom adviseren artsen meestal om eerst aan de slag te gaan met leefstijl en slaaphygiëne. Gebruik je toch slaapmedicatie? Doe dit dan zo kort mogelijk en altijd in overleg met je huisarts.

 

13. Helpt een goed bed of matras tegen slapeloosheid bij ouderen?
Een passend bed en matras kunnen geen alleensstaande oplossing zijn voor slapeloosheid, maar ze helpen wel om beter en pijnvrij te liggen. Een matras dat voldoende ondersteuning geeft aan rug, heupen en schouders kan ervoor zorgen dat je minder vaak wakker wordt door lichamelijk ongemak. Vooral bij senioren met rug- of gewrichtsklachten maakt het juiste bed een merkbaar verschil in slaapkwaliteit.

 

14. Heeft geestelijke gezondheid invloed op slaap bij senioren?
Ja, zeker. Stress, zorgen, eenzaamheid en depressieve gevoelens komen regelmatig voor op latere leeftijd en hebben veel invloed op slaap. Andersom zorgt slecht slapen weer voor meer somberheid en prikkelbaarheid. Praat erover met je partner, familie of huisarts. Soms helpt het om ondersteuning te krijgen van een psycholoog, praktijkondersteuner of lotgenotengroep.

 

15. Hoe kan ik als mantelzorger een senior helpen beter te slapen?
Als mantelzorger kun je ondersteunen door:

• samen te zorgen voor een vaste dagstructuur;
• regelmatig een wandeling te maken;
• te letten op cafeïne, alcohol en dutjes;
• mee te denken over een veilig en comfortabel bed;
• signalen van ernstige slaapproblemen, RLS of slaapapneu te herkennen en te bespreken met de huisarts.
• Rust voor de mantelzorger zelf is minstens zo belangrijk, dus vergeet ook je eigen slaap niet.