In gesprek met MantelzorgNL: je doet het uit je hart, maar je hoeft het niet alleen te doen.

Mantelzorg. Voor veel mensen voelt het vanzelfsprekend: je zorgt gewoon voor je partner, ouder, kind, vriend of buur. Maar achter die vanzelfsprekendheid schuilt vaak een flinke puzzel: zorg combineren met werk, gezin, administratie en alle praktische zaken die daarbij komen kijken. Bij LangerThuisinHuis.nl zien we hoe belangrijk mantelzorg is voor het zo prettig en zelfstandig mogelijk thuis laten wonen van een naaste, en ondersteunen we mantelzorgers daar graag bij.

1. Kunt u kort toelichten wat MantelzorgNL is en voor wie u er bent?

MantelzorgNL is de landelijke vereniging die opkomt voor de belangen van mantelzorgers in Nederland. Wij zijn er voor iedereen die onbetaald zorgt voor een naaste, of dat nu een partner, ouder, kind, familielid, buur of vriend is. Daarnaast ondersteunen we ook professionals en organisaties die met mantelzorgers werken, zodat zij mantelzorgers beter kunnen herkennen en ondersteunen.

2. Wat zijn de belangrijkste vormen van ondersteuning die MantelzorgNL mantelzorgers op dit moment biedt?

Wij ondersteunen mantelzorgers vooral door het bieden van betrouwbare informatie en persoonlijk advies over zorg, wetgeving en regelingen. Daarnaast behartigen wij hun belangen richting politiek en beleidsmakers, zowel landelijk als lokaal. Ook bieden we praktische hulpmiddelen en zorgen we voor herkenning en erkenning door het delen van verhalen en het organiseren van ontmoetingen en campagnes.

3. Welke vragen, zorgen of problemen horen jullie het vaakst van mantelzorgers die contact met jullie opnemen?

Veel mantelzorgers die contact met ons opnemen geven aan dat zij zich structureel overbelast voelen en moeite hebben om alle zorgtaken te combineren met werk, gezin en hun eigen leven. Daarnaast horen we vaak dat mensen vastlopen in de complexiteit van regels en voorzieningen, of dat zij niet weten waar ze terechtkunnen voor hulp. Een terugkerend gevoel is dat mantelzorg als vanzelfsprekend wordt gezien, terwijl de impact op hun leven groot is. 

4. Kunt u een concreet voorbeeld delen van een situatie waarin de ondersteuning van MantelzorgNL echt het verschil heeft gemaakt voor een mantelzorger?

Voor veel mensen is het zoeken hoe werk en mantelzorg te combineren. Welke regelingen zijn er? En hoe ga ik het gesprek aan op mijn werk. Mensen bellen met deze vragen onze Mantelzorglijn. De medewerkers van de Mantelzorglijn geven uitleg over de mogelijkheden van zorgverlof, brainstormen met mensen over werkafspraken die helpend zouden zijn in hun situatie (bijvoorbeeld een extra dag thuis werken, flexibelere indeling van werktijden) en bereiden het gesprek met de leidinggevende samen voor. Mensen geven aan hier erg mee geholpen te zijn en met vertrouwen over hun mantelzorgsituatie in gesprek te gaan op hun werk. Regelmatig horen we terug dat er goede afspraken gemaakt zijn.

5. Welke rol spelen digitale hulpmiddelen en online informatie in de ondersteuning van mantelzorgers, en welke ontwikkelingen zien jullie op dit vlak?
Wie weinig digitaal vaardig is of laaggeletterd, loopt het risico belangrijke informatie en ondersteuning te missen.

6. Hoe zien jullie de mantelzorg in Nederland zich ontwikkelen richting 2026?

Richting 2026 verwachten wij dat het aantal mantelzorgers dat zich zwaarbelast voelt verder zal toenemen. Mensen blijven langer thuis wonen en professionele zorg staat onder druk, waardoor meer verantwoordelijkheid bij mantelzorgers terechtkomt. Dit betekent dat zonder extra ondersteuning het risico op overbelasting verder zal groeien.

7. Welke maatschappelijke of beleidsmatige ontwikkelingen hebben volgens u de grootste impact op mantelzorgers in de komende jaren?

De vergrijzing en de tekorten in de zorg hebben grote invloed op mantelzorgers, omdat zij steeds vaker en intensiever worden ingezet. Ipv inzetten zou ik hier iets van maken dat het appel of de vanzelfsprekendheid dat de mantelzorger het wel opknapt groter wordt. Daarnaast hebben veranderingen in wet- en regelgeving en de manier waarop formele zorg wordt geïndiceerd veel impact. Wat wij vooral zien, is dat mantelzorg steeds meer als vanzelfsprekend wordt beschouwd, terwijl de randvoorwaarden niet altijd meebewegen. Mooi gezegd.

8. Op welke thema’s wil MantelzorgNL de komende tijd extra inzetten, en waarom juist deze onderwerpen?

Wij willen ons de komende tijd vooral richten op het combineren van werk en mantelzorg, het voorkomen van overbelasting en het vergroten van waardering en erkenning voor mantelzorgers. Ook hebben jonge mantelzorgers onze extra aandacht, omdat zij vaak onzichtbaar zijn terwijl de zorg grote invloed heeft op hun ontwikkeling en toekomst. 

9. Wat zijn volgens u de grootste knelpunten bij het combineren van werk en mantelzorg, en welke maatregelen zouden hier structureel bij kunnen helpen?

Het grootste knelpunt is dat mantelzorg vaak moeilijk te plannen is, terwijl werk daar niet altijd op is ingericht. Veel mantelzorgers ervaren weinig flexibiliteit of voelen zich geremd om hun situatie bespreekbaar te maken. Structurele verbetering zit volgens ons in meer flexibiliteit op de werkvloer, duidelijke regelingen voor zorgverlof en een cultuur waarin mantelzorg bespreekbaar en erkend is. Formele zorg (zie bv jeugdwet Haarlem) beweegt niet mee om de combinatie mogelijk te maken. Het is niet een één tweetje tussen werkgever en werknemer, er is meer nodig.

10. Welke praktische tips heeft u voor mantelzorgers om overbelasting te voorkomen en ook goed voor zichzelf te blijven zorgen?

Het is belangrijk dat mantelzorgers zich realiseren dat zij niet alles alleen hoeven te doen. Door op tijd hulp te vragen (formeel en informeel), grenzen te stellen en ruimte te maken voor rust en herstel, blijft de zorg beter vol te houden. Ook helpt het om regelmatig stil te staan bij hoe het met jezelf gaat en hierover in gesprek te blijven met mensen in je omgeving.

11. Hoe kunnen familie, buren, werkgevers en de samenleving als geheel mantelzorgers beter ondersteunen en waarderen?

Ondersteuning begint met aandacht en erkenning. Door mantelzorgers serieus te nemen, hulp aan te bieden en flexibel mee te denken, kunnen familie, buren en werkgevers veel betekenen. Ook kleine gebaren of een luisterend oor maken al verschil en zorgen ervoor dat mantelzorgers zich gezien voelen.

12. Als u één boodschap zou mogen meegeven aan alle mantelzorgers en hun omgeving in Nederland, welke zou dat dan zijn?
Jullie doen er toe en jullie staan er niet alleen voor – vraag hulp wanneer dat nodig is, deel zorgen en steun elkaar

Heb jij na het lezen van dit interview vragen over jouw situatie als mantelzorger, of zoek je iemand die met je meedenkt? Op de website van MantelzorgNL vind je uitgebreide informatie over wetten, regelingen, respijt en steun in de buurt.

Via LangerThuisinHuis.nl ontdek je bovendien praktische tips, hulpmiddelen, keuzehulpen en adviezen om langer prettig en veilig thuis te wonen – voor jezelf of voor de naaste voor wie je zorgt.

Onthoud: je doet het uit je hart, maar je hoeft het echt niet alleen te doen.